SA/Sz 2668/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-10-06
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, że osoba opuściła lokal mieszkalny w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jeśli przebywała w zakładzie karnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ nie wykazał w sposób należyty, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal mieszkalny. Samo przebywanie w zakładzie karnym nie jest równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem miejsca stałego pobytu, a kwestia ta wymagała wszechstronnego wyjaśnienia, w tym przesłuchania świadków, co nie zostało uczynione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu A.J. z pobytu stałego. A.J. przebywał w zakładzie karnym. Organy uznały, że opuścił on lokal mieszkalny, co stanowiło podstawę do wymeldowania. A.J. wniósł skargę, argumentując, że po wyjściu z więzienia nie będzie miał gdzie mieszkać. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, a także orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak /spr/ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia[...], orzekającą, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego, o wymeldowaniu z pobytu stałego A.J. z lokalu przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, iż w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych określono dwa odrębne stany faktyczne, w których organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego. Pierwszy stan faktyczny ma miejsce wówczas, gdy osoba podlegając wymeldowani utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 wyżej powołanej ustawy i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Drugi stan faktyczny zachodzi wówczas, gdy osoba bez wymeldowania się opuściła miejsce stałego pobytu i nie przebywa w nim co najmniej przez okres sześciu miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Jednak, w związku z tym, że w dniu 27 maja 2002 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł
niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności
dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w sposób zasadniczy uległy zmianie przesłanki wymeldowania osoby z pobytu stałego z określonego lokalu. Wydając decyzję o wymeldowaniu należy brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu, nie badając kwestii utraty uprawnień wymienionych w art. 9 ust. 2. A zatem do wymeldowania A.J. niezbędne jest ustalenie, że opuścił On lokal przy ul. [...]
Dalej Wojewoda stwierdził, że z zebranych przez organ pierwszej instancji dowodów wynika, iż A.J. od [...] r. przebywa w Zakładzie Karnym w [...]. Odbywanie kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym nie pozwala zakwalifikować związanej z tym nieobecności w lokalu jako opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W związku z tym kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie, czy do daty aresztowania, tj. do dnia [...] r., odwołujący się koncentrował interesy życiowe w lokalu przy ul. [...]. Zdaniem Wojewody z zebranych w sprawie dowodów, a przede wszystkim informacji uzyskanych z Komisariatu Policji [...] oraz z Prokuratury Rejonowej [...], w sposób jednoznaczny wynika, że A.J. od [...] r. do momentu aresztowania zamieszkiwał i koncentrował interesy życiowe poza przedmiotowym lokalem. Przy tym organ odwoławczy uznał zgromadzone przez organ pierwszej instancji dowody za wystarczające dla dokonania bezspornych ustaleń w kwestii zamieszkiwania A.J. w przedmiotowym lokalu, ponieważ bardziej wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy jest obecnie nie możliwe ze względu na upływ czasu od daty wystąpienia okoliczności podlegających ustaleniu oraz z uwagi na fakt, że ww. odmówił złożenia wyjaśnień.
A.J. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w [...] skargę na powyższą decyzję prosząc o przychylenie się do nie wymeldowywania Go na ulicę, ponieważ z chwilą wymeldowania nie ma gdzie iść.
Dalej wyjaśnia, że obecnie wyszedł z ZK w [...], chciałby podjąć pracę i mieć gdzie mieszkać. W przeciwnym przypadku znowu pójdzie do więzienia, a ponadto Jego mama nic nie wie o wymeldowaniu.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Kontrola zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem prowadzi do wniosku, że wydana została z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego.
Przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia przez organy obu instancji orzekające w przedmiotowej sprawie ustalenia, że A.J. opuścił miejsce stałego zameldowania, mające zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), jako podstawy prawnej wymeldowania, nie zostały w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należycie udowodnione w toku postępowania. Należy mieć tu na uwadze, że przez "opuszczenie lokalu" rozumie się dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego.
Ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego, w postaci pisma Naczelnika Wydziału Prewencji Komisariatu Policji [...] z dnia [...] r. oraz pisma Prokuratury Rejonowej [...], z dnia [...] r. wynika co najwyżej, że A.J. opuścił lokal przy ul. [...]. Natomiast w ogóle nie wynika z nich co było powodem tego opuszczenia. Wbrew twierdzeniu organu odwoławczego możliwe było przeprowadzenie dowodów na tą okoliczności, chociażby przesłuchanie matki skarżącego, która zajmowała lokal przy ul. [...]. Kwestia ta winna być bezspornie wyjaśniona przez organy obu instancji, ponieważ w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] skarżący przebywał w Zakładzie Karnym w [...]. A zatem w dacie orzekania przez organy obu instancji nie można przyjąć, że dobrowolnie opuścił loka! przy ul. [...], tym bardziej należało wyjaśnić czy opuszczenie lokalu przed osadzeniem skarżącego w zakładzie karnym miało charakter dobrowolny.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżona decyzji narusza przepisy art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło