SA/Sz 2675/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2004r. sprawy ze skargi R.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych /. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora [...] z dnia [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu . Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z Dnia [...], w oparciu o art. 3 pkt 17, art. 48, art. 52, art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał R.W., zam. [...] dokonać rozbiórki następujących obiektów zlokalizowanych na działce nr [...], obręb [...]: garażu dobudowanego do budynku[...]i ganku dobudowanego do budynku [...]. Według poczynionych przez organ ustaleń, obiekty te zostały wybudowane bez uzyskania przez inwestora decyzji 0 pozwoleniu na budowę. W oparciu o oświadczenia A.W. i A.A. organ przyjął, że garaż i ganek zostały wybudowane w [...] r. W złożonym od tej decyzji odwołaniu do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w[...] R.W., powołując się na treść art. 49 Prawa budowlanego podniósł, że nakaz rozbiórki wydano we [...] r., tj. po upływie 5 lat od zakończenia budowy, które nastąpiło w [...]r. Wnosząc o pozytywne rozpatrzenie sprawy wskazał na trudną sytuację mieszkaniową i ekonomiczną swojej rodziny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 48, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że odwołujący się nie dopełnił obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w związku z czym, organ I instancji, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 48 Prawa budowlanego, obowiązany był wydać decyzję o nakazie rozbiórki przedmiotowych obiektów. Ponadto, organ wskazał, że od czasu zakończenia budowy do czasu podjęcia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nie upłynął wymagany przepisem art. 49 § 1 Prawa budowlanego termin pięciu lat, gdyż zakończenie budowy przedmiotowych budynków miało miejsce w [...] r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ich budowy zostało zaś doręczone skarżącemu w dniu [...] r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru pisma znajdujące się w aktach sprawy. R.W. wniósł na tą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w [...] zarzucając wydanie jej po upływie 5 lat od zakończenia budowy objętych nakazem rozbiórki obiektów. Przywołując treść art. 49 Prawa budowlanego podkreślił, że budowa obiektów została zakończona w [...] r., a decyzja o rozbiórce została wydana we [...] r. Ponadto, w uzasadnieniu skargi R.W. opisał okoliczności wybudowania przedmiotowych obiektów wskazując na ich walory użytkowe. Stwierdził również, że posiada zgodę sąsiadów, którzy nie wnoszą żadnych roszczeń w stosunku do tych obiektów. Poza tym, przybudówka i pomieszczenie gospodarcze są umieszczone na mapkach geodezyjnych. W końcowej części skargi wniósł o pozwolenie na zalegalizowanie wybudowanych obiektów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. W pismach procesowych z dnia [...]r. uczestnicy postępowania A.S i E.S. i występująca we własnym oraz ich imieniu E.B., wnieśli o oddalenie skargi. Stanowisko swe uzasadnili przede wszystkim tym, że wybudowana przez R.W. przybudówka zasłania dopływ światła dziennego do pomieszczenia kuchennego, które jest jedynym w mieszkaniu do którego dociera naturalne światło. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważ ył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli ostatecznych decyzji administracyjnych pod kątem ich zgodności z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa materialnego i prawa procesowego. Na wstępie wyjaśnić należy, że poza kompetencjami sądów administracyjnych jest wydawanie orzeczeń rozstrzygających merytorycznie sprawę administracyjną i zastępowanie w tym zakresie organów administracji publicznej. Poczynienie tej uwagi stało się konieczne z uwagi na wniosek skargi o dokonanie przez Sąd legalizacji samowoli budowlanej. Przeprowadzona przez Sąd analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia w kontekście zgromadzonego w aktach materiału dowodowego doprowadziła do stwierdzenia, że zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie, bowiem organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji nakazujących rozbiórkę wybudowanych przez R.W. obiektów budowlanych stanowi art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Organy obu instancji zgodnie przyjęły, że będące przedmiotem nakazu obiekty, tj. garaż i ganek, zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę w [...]r. Odpowiadając na zarzuty skarżącego zawarte w odwołaniu od decyzji, a związane z powołaniem się na upływ 5-letniego okresu od momentu zakończenia budowy w kontekście postanowień art. 49 ust. 1 w/w ustawy, zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (pismo z dnia [...]r. przekazujące odwołanie, karta [...] akt organu II instancji) jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyraziły zgodne stanowisko, że wobec wszczęcia postępowania w dniu 10 czerwca 2002 r., tj. przed upływem 5 lat od zakończenia budowy, art. 49 § 1 Prawa budowlanego w tej sprawie nie ma zastosowania. Sąd stwierdził, że dokonana przez organy nadzoru budowlanego interpretacja art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stosownie do treści art. 49 ust. 1 w/w ustawy, nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio (art. 49 ust. 2). Brzmienie art. 48 oraz art. 49 ustawy Prawo budowlane jednoznacznie precyzuje stany faktyczne obligujące organ do wydania nakazu rozbiórki obiektów lub ich części zrealizowanych w ramach samowoli budowlanej, jak i okoliczności w których nakazu takiego nie orzeka się. Ten ostatni przypadek odnosi się do obiektów, od zakończenia budowy których upłynęło 5 lat pod warunkiem, że ich istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym i w stosunku do których właściciel uzyska pozwolenie na użytkowanie. Art. 49 ust. 1 związany jest, poprzez wyraźne odesłanie, z art. 48 cyt. ustawy. Skoro rozbiórkę orzeka się w drodze decyzji (art. 48), to upływ 5 lat o którym mowa w art. 49 ust. 1, obejmuje okres od momentu zakończenia budowy do dnia w którym miałaby zostać orzeczona rozbiórka. Mając powyższe na uwadze, za nieuzasadnioną należało uznać zaprezentowaną przez organy nadzoru budowlanego wykładnię wskazanych przepisów ustawy Prawo budowlane wedle której, wszczęcie postępowania w sprawie przerywa bieg 5 letniego okresu o którym mowa w art. 49 ust. 1 tej ustawy. Rekapitulując przedstawione rozważania należało stwierdzić, że w skutek niewłaściwej interpretacji art. 49 § 1 ustawy Prawo budowlane, organy nie zbadały zgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym 1 nie rozważyły możliwości uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie wybudowanych obiektów. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w związku z czym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.