SA/Sz 2688/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004r. sprawy ze skargi H. M. i G.M. , M.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego /. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę [...] zwrotu kosztów postępowania III. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Starosta [...] decyzją z dnia [...] udzielił R.K. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] dla potrzeb planowanego Gospodarstwa Pstrągowego [...] zlokalizowanego na działce nr [...] (obręb Krąg gmina [...]) w km [...] rzeki [...] na lewym jej brzegu. Odwołanie od tej decyzji wnieśli M.H współwłaścicielka Gospodarstwa [...] oraz H.M G.M współwłaściciele Gospodarstwa [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji i poprzedzającemu jej wydanie postępowaniu administracyjnemu zarzucili naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz art. 122 ust. 1 pkt 1 i art. 128 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 poz. 1229 ze zm.) poprzez niedopuszczenie odwołujących się, prowadzących zakłady położone poniżej miejsca planowanego przedsięwzięcia w oparciu o ostateczne pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód rzeki [...], do udziału w postępowaniu w charakterze stron. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, że swój interes prawny do udziału w sprawie wywodzą ze służącego im statusu zakładów posiadających pozwolenia wodnoprawne do szczególnego korzystania z wód rzeki [...] udzielonego ostatecznymi i pozostającymi w obrocie pozwoleniami wodnoprawnymi, oraz z wynikającego z art. 128 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego, obowiązku organu uwzględniania istniejących pozwoleń wodnoprawnych przy wydawaniu kolejnego pozwolenia, którego wykonywanie może narazić na szkody inne zakłady, wreszcie ze służących im roszczeń negatoryjnych o ochronę prawa własności należących do nich gospodarstw rybackich położonych nad rzeką [...] poniżej projektowanego gospodarstwa [...]. Wskazali, że w świetle art. 28 k.pa. jest niewątpliwe, że osoby które posiadają pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód (art. 122 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo wodne) przyznane ostateczną decyzją administracyjną, są stronami postępowania w sprawie dotyczącej funkcjonowania urządzeń wodnych których użytkowanie, a w szczególności eksploatacja urządzeń zabezpieczających wody przed zanieczyszczeniem, może zagrażać, tak w warunkach normalnej eksploatacji jak i w warunkach nadzwyczajnych, wykonywaniu służącego im prawa do szczególnego korzystania z wód i prowadzenia na tej podstawie hodowli. Ich interes polegający na ochronie uprawnienia wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej nie ma waloru wyłącznie interesu faktycznego i w związku z tym winno im służyć prawo ustosunkowania się do tez i wniosków operatu wodnoprawnego i ustaleń organu co do granic oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, a zatem i status strony postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że odwołujący się nie wykazali interesu prawnego który skutkowałby możliwością uznania ich za stronę toczącego się postępowania. Zdaniem organu, odwołujący się wskazali tylko hipotetyczne sytuacje mogące spowodować naruszenie ich interesów majątkowych związanych z prowadzeniem, poniżej planowanej inwestycji, gospodarstw rybackich. Na powyższą decyzję H.M. i G./M. oraz M.H., działający przez pełnomocnika radcę prawnego M.B., wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 10 § 1 wzw. z art. 28 k.p.a., a także art. 122 ust. 1 pkt 1 i art. 128 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo wodne poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż interes oparty o uprawnienie wynikające z ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu wodnoprawnym na szczególne korzystanie z tych samych wód co wody będące przedmiotem sprawy administracyjnej ma wyłącznie charakter interesu faktycznego, a także ich błędne zastosowanie wyrażające się w odmówieniu skarżącym prawa do udziału w przedmiotowym postępowaniu wodnoprawnym w charakterze strony postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że interes prawny oznacza w istocie występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu, a sprawą administracyjną w której może nastąpić konkretyzacja tych uprawnień lub obowiązków. Zdaniem skarżących, interes taki nie musi wynikać wprost z litery prawa, ale może być rezultatem przyznania uprawnienia w drodze decyzji administracyjnej, której podstawa prawna odwołuje się bezpośrednio do przepisu ustawy materialnoprawhej, w tym przypadku Prawa wodnego. Uprawnienie skarżących wynikające z ostatecznych decyzji administracyjnych i polegające m. in. na prawie do domagania się od innych podmiotów korzystających z wód poszanowania przyznanych warunków i celu korzystania z wód podlega wszak konkretyzacji, inaczej niż to twierdzą organy administracji, w innych postępowaniach administracyjnych, skoro zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego rozstrzygnięcia zapadające w tych sprawach winny określać obligatoryjnie obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne. Dla istnienia interesu prawnego nie jest konieczne, by udzielenie pozwolenia wodnoprawnego i jego wykonywanie prowadziło do naruszenia uprawnień skarżących, wystarczające jest, by do takiego naruszenia mogło dojść. Gospodarstwa skarżących pozostają w zasięgu korzystania z wód, będącego przedmiotem sprawy administracyjnej. Znajduje to potwierdzenie w treści art. 132 ust. 2 lit. c Prawa wodnego, nakazującego ustalanie w operacie wodnoprawnym stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Oddziaływanie takie jest w niniejszej sprawie oczywiste, skoro zamierzone korzystanie z wód przez gospodarstwo Chomiec zmienia parametry przepływu wody w rzece, zmienia ładunek zanieczyszczeń w wodach prowadzonych przez tę rzekę i pobieranych na potrzeby gospodarstw skarżących, może być przyczyną infekcji ryb w rzece i ośrodkach hodowlanych. Ponieważ błędna wykładnia pojęcia interesu prawnego doprowadziła do pozbawienia skarżących prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania, skarga jest konieczna i uzasadniona. Wojewoda Zachodniopomorski w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi, z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Uczestnicy postępowania nie ustosunkowali się do treści skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania niniejszej skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692), dalej przytaczanej skrótowo: p.p.s.a. Argumenty skarżących, iż przysługuje im status strony postępowania w sprawie dotyczącej wydania pozwolenia wodnoprawnego są trafne. Zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Konstrukcja art. 28 k.p.a. umożliwia zatem uznanie za stronę postępowania administracyjnego nie tylko podmiot, który żąda wydania stosownego aktu w sprawie indywidualnej, ale i innych podmiotów, które mają interes prawny w takim, czy innym rozstrzygnięciu zgłaszanego żądania. Decydującym kryterium uznania określonego podmiotu za stronę jest występowanie albo interesu prawnego, albo obowiązku prawnego. O tym zaś, czy interes lub obowiązek mają charakter prawny, czy tylko faktyczny, przesądza z kolei treść przepisów prawa materialnego. Przedmiotem rozpoznania jest decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. Zasady gospodarowania wodami, a w szczególności kształtowania i ochrony zasobów wodnych, korzystania z wód oraz zarządzania zasobami wodnymi zostały uregulowane w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 poz. 1299 ze zm.). W myśl art. 128 ust. 1 pkt 7 tej ustawy, w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne. W sprawie bezsporne jest, że skarżący posiadają pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] i prowadzą gospodarstwa rybackie w dół biegu rzeki względem planowanego nowego ośrodka hodowli [...]. Wydane im pozwolenia określają m. in. parametry wód rzeki [...], będące przedmiotem gospodarczego wykorzystania przez skarżących. Już sama możliwość zmiany (pogorszenia) tych parametrów w wyniku wydania kolejnego pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego tych samych wód, uprawnia osoby posiadające przyznane już prawo do korzystania z tych wód do udziału w takim postępowaniu, w celu ochrony nabytych przez nich praw do korzystania z wód spełniających wszystkie parametry dotyczące m. in. zanieczyszczeń, zasad gospodarowania wodą monitoringu wód pobranych i odprowadzanych itp. Są zatem uprawnieni do żądania, zarówno od podmiotu ubiegającego się o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód tej samej rzeki, jak i od organu wydającego pozwolenie, zapewnienia im ochrony uzasadnionych interesów o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo wodne, posiadają zatem status strony w takim postępowaniu. Wynika to też z treści art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. c Prawa wodnego, nakazującego ustalanie w operacie wodnoprawnym stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Nie uznanie skarżących za stronę postępowania poprzedzającego wydanie decyzji przez organ I instancji spełnia przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy p.p.s.a. Zwrot kosztów zasądzono na podstawie art. 200 w/w ustawy. Orzeczenie zawarte w pkt 3 wyroku wynika z regulacji zawartej w art. 152 p.p.s.a.