SA/Sz 2720/01
WyrokWSA w Szczecinie2004-01-15
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, jest zobowiązany rozpoznać zarzut strony wskazujący na możliwość zachowania uprawnień z innych tytułów określonych w ustawie, nawet jeśli termin składania wniosków o nowy tytuł uprawnień upłynął?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, jest zobowiązany rozpoznać zarzut strony wskazujący na możliwość zachowania uprawnień z innych tytułów określonych w ustawie. Zgłoszenie takiego zarzutu nakłada na organ obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia, czy może to mieć wpływ na uprawnienia kombatanckie. Powoływanie się przez stronę na inny określony w ustawie tytuł do uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, a termin składania wniosków o nowy tytuł uprawnień nie ma zastosowania w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Strona skarżąca została pozbawiona uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, przyznanych pierwotnie z tytułu działalności w organach Milicji Obywatelskiej. Skarżący podniósł, że posiadał również uprawnienia z tytułu działalności w GL i AL, co zostało pominięte. Organ odwoławczy podtrzymał decyzję, argumentując, że termin składania wniosków o nowy tytuł uprawnień upłynął. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o kombatantach oraz KPA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, iż nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądzono od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Barbara Gebel/spr/ Asesor Arkadiusz Windak Protokolant : Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i stwierdza, iż nie podlega ona wykonaniu w całości, II. z a s ą d z a od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił M. B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w kombatanckich L. decyzją z dnia [...]r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie 15.05.1946 do 31.12.1947 r. Pozbawienie uprawnień nastąpiło na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz.950 z późn.zm.), bowiem uprawnienia kombatanckie przyznane zostały wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w organach Milicji Obywatelskiej".
Decyzja została doręczona stronie w dniu [...]. Strona pismem z dnia [...] zwróciła się do Kierownika Urzędu o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż rozpatrywaniu sprawy nie wzięto pod uwagę jej przynależności i brania czynnego udziału w GL i AL.
Decyzja podtrzymująca wydaną wcześniej decyzję o pozbawieniu uprawnień została wydana przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...]r., a doręczona stronie [...]r. W decyzji tej podtrzymano wcześniejszą argumentację oraz stwierdzono, że Kierownik Urzędu rozpatrując sprawę w oparciu o art.25 ust.2 pkt 2 nie jest obowiązany do dokonywania innych ustaleń w szczególności, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i art.4 ustawy, co potwierdza orzecznictwo Sądu Najwyższego. W decyzji przyznano, iż w aktach ZBoWiD znajdują się oświadczenia świadków, uczestników ruchu oporu o przynależności strony do oddziału "Przepiórki" w GL-AL. Stwierdzono jednak, iż nadesłane przez stronę informacje nie dają podstawy do zmiany decyzji, ponieważ termin składania udokumentowanych wniosków o nowy tytuł uprawnień upłynął z dniem [...]r.
Skarga na decyzję wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...]
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich i zarzucił naruszenie:
- art.1 ust.2 pkt 3 ustawy przez pominięcie jego działalności w oddziałach zbrojnych GL i AL.,
- art.25 ust.2 pkt 2 przez niewłaściwe jego zastosowanie,
- art.156 § 1 ust.3 Kpa przez wydanie decyzji w sprawie rozstrzygniętej uprzednio decyzją ostateczną ( o przyznaniu uprawnień),
- § 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.97 w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz.U.Nr 116, poz.745) przez zaniechanie zawiadomienia o wszczętym postępowaniu weryfikacyjnym.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że choć bezspornym jest, że uprawnienia miał przyznane z tytułu pracy w organach , to w jego aktach znajdowały się zeznania świadków na okoliczność przynależności i uczestniczenia przez skarżącego w działaniach zbrojnych GL i AL i fakt ten winien być wzięty pod uwagę przy weryfikacji uprawnień.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi ponownie przytaczając argumenty podnoszone w zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem ( jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ).
Na podstawie art. 85 i art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. – Ośrodka Zamiejscowego w S. utworzony został z dniem [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w S. w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Bezsprzecznym jest, iż skarżący posiadał uprawnienia kombatanckie przyznane wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej, z uwagi na to, że w okresie od [...] do [...]r. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej.
Zgodnie z art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
Z przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień ( Dz.U. Nr 116, poz.745 ) wynika, że przed wydaniem decyzji w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich Urząd przeprowadza postępowanie weryfikacyjne (§ 2 ust.1). Stosownie zaś do przepisu § 4 tego rozporządzenia "po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego organ wzywa osobę, której uprawnień dotyczy postępowanie, do przedstawienia związanych z przedmiotem postępowania wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów. W przypadku osoby, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie jako " uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", wyjaśnienia te i dowody mogą dotyczyć okoliczności wskazujących na zachowanie uprawnień z innych tytułów określonych w ustawie.
W toku postępowania odwoławczego skarżący podniósł zarzut wskazujący na możliwość zachowania uprawnień z innych tytułów określonych w ustawie. Wniosek ten nie został rozpoznany także z tego powodu, iż według organu, termin składania udokumentowanych wniosków o nowy tytuł uprawnień upłynął z dniem [...] r. (art.22 ust.3 ustawy).
Zgłoszenie zarzutu w toku postępowania, nakłada na organ obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia czy może to mieć wpływ na uprawnienia kombatanckie.
W opinii Sądu, Kierownik Urzędu bezzasadnie powołał się na przepis art.22 ust.3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stwierdzając, że termin składania wniosków o nowy tytuł minął [...] r., bowiem powoływanie się przez stronę postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień.
Powyższa kwestia została rozstrzygnięta w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r. OPS 13/01 (ONSA 2002/4/132) zawierającej tezę: " Wniosek osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz.950 z późn.zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich."
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/A.Windak /-/S.Kłosowski /-/B.Gebel
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło