SA/Sz 2740/01

WyrokWSA w Szczecinie2004-01-22

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca wymeldowania może zostać utrzymana w mocy, jeśli przepis stanowiący podstawę prawną jej wydania (art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny?
Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca wymeldowania, oparta na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu przez sąd administracyjny. Po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, wymeldowanie jest czynnością rejestracyjną, a jego podstawą jest sam fakt opuszczenia lokalu, niezależnie od utraty uprawnień do jego zajmowania.
Stan faktyczny
M.Ś. złożył wniosek o wymeldowanie swojej byłej żony, A.Ś., z lokalu, którego jest głównym najemcą, twierdząc, że nie zamieszkuje ona tam od 1999 r. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, uznając, że A.Ś. nie utraciła prawa do przebywania w lokalu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. M.Ś. zaskarżył decyzję Wojewody do sądu administracyjnego, podnosząc, że jego była żona faktycznie nie zamieszkuje w lokalu od 1999 r. i on sam ponosi koszty jego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...], orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, oraz zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant: Joanna Biała - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M.Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] r. Nr [...] i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /jedn.tekst Dz.U. Nr 32 z 1984r. poz. 174 z późn.zm./ Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił wymeldowania A. Ś. z pobytu stałego przy ul. [...] w [...], czego domagał się jej były mąż M. Ś., składając dnia [...] r. wniosek o jej wymeldowanie z lokalu, którego jest głównym najemcą. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że A.Ś. nie zamieszkuje w spornym lokalu od [...] r. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że lokal mieszkalny przy ul. [...] w [...] należy do zasobów Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w [...]. Lokal ten Państwo Ś. otrzymali na mocy umowy z dnia [...] r, zawartej w trakcie trwania małżeństwa. Wyrokiem z dnia [...] r. sygn.akt I2C [...] Sąd Okręgowy w [...] rozwiązał małżeństwo [...], nie orzekając o mieszkaniu stron. A.Ś. potwierdziła fakt, że w [...] r. wraz z dziećmi opuściła lokal przy ul. [...] w [...] z powodu awantur ze strony byłego męża. Nie posiada w spornym mieszkaniu rzeczy osobistych, zostały w nim tylko meble będące dorobkiem małżeństwa. Oświadczyła, że chętnie zamieszkałaby w przedmiotowym lokalu lecz obawia się o bezpieczeństwo swoje i dzieci. Obecnie zamieszkuje przy ul. [...] w [...] lecz nie jest to jej stałe centrum życiowe. Zarządca spornego mieszkania Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w[...] , stwierdził, że A. Ś. nie utraciła uprawnień do przebywania w nim. W tej sytuacji organ ds. ewidencji ludności uznał, iż nie może zastosować instytucji wymeldowania przewidzianej w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wobec braku jednej z koniecznych przesłanek wymienionych w tym przepisie, tj. utraty prawa do przebywania w lokalu przez A. Ś. Od powyższej decyzji odwołał się M. Ś. Podtrzymując argumenty zawarte we wniosku wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego stanowisko, iż zebrany materiał dowodowy w pełni wykazał, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki określone pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. opuszczenie lokalu bez wymeldowania się jak i utrata uprawnień do przebywania w nim, co skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wymeldowania. Decyzję Wojewody M. Ś. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W swojej skardze podniósł - jak dotychczas - że nastąpiło naruszenie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ponieważ A. Ś. od [...] r. faktycznie nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i od tego czasu on sam reguluje wszelkie opłaty i podnosi koszty jego utrzymania. Była żona jest obecnie związana z innym mężczyzną i na pewno nie myśli o powrocie do ich wspólnego mieszkania. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 w zw. z art. 85 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271) sprawy w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne - na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 - dalej skrótowo wskazana jako p.p.s.a). Skargę uznać należy za zasadną. Podstawą rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji jest stanowisko organu, iż A. Ś., jako była małżonka wnioskodawcy, była współnajemczynią przedmiotowego lokalu, a zatem posiada uprawnienie do przebywania w nim, którego nie utraciła, a zatem nie została spełniona jedna z dwóch wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanek, tj. utrata uprawnienia do lokalu, o którym mowa w art. 9 ust. 2, które muszą być spełnione łącznie. Powyższy przepis jednak został wyrokiem z dnia 27.05.2002r. sygn. K 20/01 (publ. OTK-A 2002/3/34) uznany za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w następstwie czego utracił moc (Dz.U. 02.78.716). W związku z powyższym orzeczeniem TK przesłanka wymeldowania wymieniona w art. 9 ust. 2 ustawy, dotycząca uprawnienia do lokalu utraciła znaczenie. W świetle powyższego orzeczenia meldunek jest czynnością rejestracyjną o charakterze deklaratoryjnym. Również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących opuszczenia przez osobę dotychczasowego miejsca pobytu. Źródłem powinności organu gminy dokonania wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 jest więc sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego czy utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu. Stanowisko to zostało - po wyroku TK - ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z 24.03.2003r. sygn.akt V SA 3221/02, z 4.01.2003r. sygn.akt II SA/Ka 1478/01). Zgodnie z art. 145a kpa w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego wydana została decyzja z Konstytucją - można żądać wznowienie postępowania w tej sprawie. Sąd administracyjny rozpatrując skargę na taką decyzję zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło