SA/Sz 2746/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-11-17
Skład orzekający: Barbara Gebel, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości na cele budowy zbiornika retencyjnego, z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności, narusza prawo, jeśli interes publiczny (ochrona przed powodzią) jest ważny, a zwłoka w zajęciu uniemożliwiłaby realizację celu publicznego?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości na cele budowy zbiornika retencyjnego, z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności, nie narusza prawa. Okoliczności faktyczne sprawy, w tym potrzeba ochrony przed powodzią i ryzyko strat finansowych Skarbu Państwa w przypadku opóźnień, mieszczą się w dyspozycji art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uzasadnia zastosowanie tego przepisu i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.Stan faktyczny
Skarżący J. T. zaskarżył decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy zbiornika retencyjnego, z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 108 Kpa, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji. Wojewoda uznał, że realizacja zbiornika retencyjnego stanowi cel publiczny, uzasadniający nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Daria Ptak, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 sprawy ze skargi J. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości. Oddala skargę
Wojewoda decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , utrzymał w mocy decyzję Starosty zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości niezabudowanej oznaczonej nr geodezyjnym x , o pow. [...] ha, położonej w obrębie . [...] .
W uzasadnieniu Wojewoda podał, że . [...] wydał decyzję, z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności, na wniosek Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych
Powyższe działanie poprzedzone zostało decyzją wywłaszczeniową tegoż Starosty z dnia . [...] r., na mocy, której z urzędu przeniesiono prawo własności działki nr . [...] , będącej własnością . [...] , na rzecz Skarbu Państwa, za odszkodowaniem.
W odwołaniu od powyższej . [...] , działając przez pełnomocnika radcę prawnego . [...] , zarzucał rażące naruszenie prawa w tym zwłaszcza art. 122 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2000 r. nr 46 poz. 543 - dalej ustawa o gospodarce nieruchomościami) i art. 108 Kpa.
Na tej podstawie wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 Kpa lub jej uchylenie i umorzenie postępowania.
Wojewoda stwierdził, że wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ realizacja zbiornika retencyjnego, zgodnie z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ma charakter celu publicznego. Jest to zadanie samorządowe stanowiące wyjątkowo ważny interes strony jaką jest Skarb Państwa reprezentowany przez realizatora inwestycji Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych. Zdaniem Wojewody uzasadnia to nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, na mocy której możliwe było niezwłoczne przystąpienie do robót.
Podstawą wydanej decyzji jest przepis art. 122 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym Starosta może w drodze decyzji udzielić osobie, która będzie realizowała cel publiczny zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiłaby realizację ceiu publicznego, na który nieruchomość została wywłaszczona. Decyzji takiej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Niewątpliwie celem publicznym jest konieczna i natychmiastowa budowa zbiornika retencyjnego, mającego chronić teren przed skutkami powodzi. Następujące od kilku lat zalewania miasta jest dla tego obszaru bardzo uciążliwe. Załączona dokumentacja fotograficzna ukazuje jak kolejne powodzie stwarzały zagrożenie zdrowia i życia mieszkańców miasta zamieszkujących nieruchomości usytuowane wzdłuż rzeki x , w tym również Szpitala Powiatowego.
Ponadto Wojewoda podał, że odstępstwo od umówionych terminów realizacji inwestycji ustalonych przez realizatora zadania, naraziłoby Skarb Państwa na znaczne straty finansowe oraz nieoddanie zbiornika do użytku w przewidzianym czasie.
. [...] , działając przez pełnomocnika radcę prawnego, zaskarżył decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. Skargę oparł na zarzucie rażącego naruszenia przepisu przyjętego za podstawę zaskarżonej decyzji, a zarzut argumentował podobnie jak wcześniej w swym odwołaniu.
Na tej podstawi wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie o uchylenie decyzji.
Zdaniem skarżącego w sprawie nie zaistniały żadne przesłanki określone w art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Warunków tych nie można interpretować rozszerzające i w tym miejscu odwoływał się do wyroku NSA z dnia 24 maja 1983 r. I SA 20/83 (ONSA 1983 Nr 1, poz. 36). W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym - wyrok NSA z dnia 4 grudnia 1995 r. IV SA 933/95 - nie publikowany.
Oznacza to, że w każdym przypadku organ administracji państwowej ma obowiązek nie tylko wskazać o jaki interes publiczny chodzi, ale również udowodnić, iż jest on na tyle ważny, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Konieczne jest udowodnienie, że w interesie publicznym leży ograniczenie chronionego Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej prawa własności. W skardze podniesiono nadto, iż pełnomocnik strony nie został powiadomiony o wydanej decyzji - jak to uczynił Starosta Świdwiński.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, nie można bowiem skutecznie zarzucać zaskarżonej decyzji naruszenia art. 122 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stanie faktycznym jaki zaistniał w sprawie.
Z materiału zebranego łącznie w niniejszej oraz w sprawie w przedmiocie wywłaszczenia (skarga w tej drugiej była rozpoznana równocześnie pod sygn. akt II SA/Sz 2746/02) ponad wszelką wątpliwość wynika, że celem wywłaszczenia jest budowa zbiornika retencyjnego ną terenie . [...] . Jest to cel podyktowany ważnym interesem społecznym, już choćby dlatego, że realizacja inwestycji chronić będzie miasto . [...] przed kolejnym zalaniem w przypadku wystąpienia z brzegów rzeki x . Występowanie zalewania miasta i skutki tego są okolicznością lokalnie znaną powszechnie i nie wymagającą dowodu (art. 77 § 4 Kpa).
Z materiałów tych wynika również, że dla zakończenia budowy ww. zbiornika jedyną przeszkodę stanowi brak tytułu prawnego Zachodniopomorskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych do nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. W rezultacie spowodować to mogło nie zakończenie robót prowadzonych przy budowie zbiornika w zaplanowanych terminach i co z tym związane narazić Skarb Państwa na straty wynikające z wypłaty odszkodowań wykonawcom robót.
W ocenie Sądu zatem okoliczności faktyczne w sprawie mieszczą się w dyspozycji art. 122 ust. 1 i nie można mówić aby organy administracyjne dokonały niedopuszczalnie rozszerzającej wykładni tego przepisu.
Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza i na
podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło