SA/Sz 2747/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Wojewody z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. numer [...] na podstawie art.119 i 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz.543 z późn.zm. ) na wniosek Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych: 1) pozbawił prawa własności niezabudowanej nieruchomości gruntowej, oznaczonej działką nr 4/4, o powierzchni 3,7344 ha, położonej w obrębie [...]opisanej w księdze wieczystej KW 2) przeniósł prawo własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, 1) ustalił wartość odszkodowania na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że postępowanie podjęte zostało na wniosek Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych dnia [...] r. W toku postępowania ustalono, że w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy X , dokonanej uchwałą Rady Miejskiej, teren oznaczony działką nr x w obrębie [...] stanowi "sztuczny zbiornik wodny". Uwzględniając wniosek Zarządu Melioracji, który będzie realizatorem przedsięwzięcia "Zbiornik retencyjny na rzece, w dniu [...] r. Starosta przeprowadził z właścicielem nieruchomości rokowania o nabycie ww. nieruchomości w drodze umowy. Uznając, że rokowania zostały zakończone Starosta wyznaczył termin do zawarcia umowy. Po upływie dwumiesięcznego terminu, zawiadomieniem z dnia [...] r. zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, a w dniu [...] r. odbyła się rozprawa administracyjna, która poprzedza wydanie decyzji wywłaszczeniowej. Zdaniem organu l instancji planowana inwestycja budowy przeciwpowodziowego zbiornika retencyjnego na rzece x ma chronić miasto x i jego mieszkańców przed powodziami, zatem w myśl art.6 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ma charakter celu publicznego. Organ ustalił wysokość odszkodowania w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego, który podtrzymał, iż wartość przedmiotowej działki nr 4/4 ustalona w wykonanym w [...] r. elaboracie szacunkowym nie uległa zmianie i stanowi kwotę [...] zł. W odwołaniu od niniejszej decyzji [...] zarzucił: rażące naruszenie prawa materialnego - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a zwłaszcza art.112 ust.3, art.114 ust.1 i 2, art.115 i 116, art. 119, art. 128 i art. 130, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza art. 7, 8, 9, 10, 11,12orazart.107§3iart.109§ 1 Kpa, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W oparciu o powyższe odwołujący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 Kpa lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. W treści odwołania pełnomocnik [...] podniósł, że decyzja nie została doręczona pełnomocnikowi, pomimo tego, że brał on udział w rozprawie administracyjnej, a w aktach znajduje się stosowne pełnomocnictwo. Z ostrożności procesowej odwołanie wniesiono w terminie z ograniczonym uzasadnieniem, zaś szczegółowe uzasadnienie zostanie przesłane w terminie do dnia [...] r. [....] decyzją z dnia [...] r. numer [....] utrzymał mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji, iż planowane przedsięwzięcie budowy zbiornika retencyjnego ma charakter celu publicznego, zgodnie z art.6 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz.543 ). Wydanie decyzji przez organ I instancji zostało poprzedzone sporządzeniem stosownej wyceny. Przy określeniu wartości rynkowej omawianej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego uwzględniono warunki wynikające z art. 134 ust.2 ww.ustawy, w tym rodzaj terenu, jego położenie, sposób użytkowania, stopień wyposażenia, jak również aktualnie kształtujące się ceny w obrocie podobnymi nieruchomościami. W efekcie wartość rynkową nieruchomości ustalono na kwotę [...] zł. Cena ta zgodnie z oświadczeniem rzeczoznawcy nie uległa zmianie na dzień [....] r. tj. na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej. Natomiast właściciel nieruchomości żądanego odszkodowania nie poparł żadnymi dowodami. Rozpatrując odwołanie organ II instancji nie dopatrzył się rażącego naruszenia przepisów prawa, w tym w szczególności wskazanych w odwołaniu art.112, 114, 115 cytowanej ustawy, a w szczególności art.119. Budowa zalewu jest niezbędna, z uwagi na zagrożenie powodziowe terenu miasta. Inwestycja ta jest przedsięwzięciem niezwykle ważnym dla społeczności [...] . Dlatego pozyskanie omawianej nieruchomości poprzedzone było rokowaniami, które miały doprowadzić do spisania umowy sprzedaży. Jednakże po upływie wymaganego terminu do zawarcia umowy nie doszło, z uwagi na brak zgody ze strony właściciela przedmiotowego terenu na zaproponowaną cenę, ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego. Wobec tego nastąpiło z urzędu rozpoczęcie procedury wywłaszczeniowej na rzecz Skarbu Państwa ( art.115 ww.ustawy ). Fakt ten potwierdzony został stosowną decyzją administracyjną, w której w sposób szczegółowy został określony cel na jaki nieruchomość jest wywłaszczona. Decyzja zawiera również określenie wysokości odszkodowania należnego byłemu właścicielowi. W toku postępowania organ podjął wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego ze względu na słuszny interes stron. Jak wynika z dokumentów sprawy jedynym spornym punktem w toku postępowania administracyjnego był brak porozumienia stron w sprawie wysokości odszkodowania. Natomiast zarzut odwołującego się dotyczący braku powiadomienia pełnomocnika strony o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej nie jest w rozważanym przypadku istotny, gdyż pełnomocnik zapoznał się z treścią decyzji, czego dowodem jest przedłożenie odwołania w ustawowym terminie. Na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji niezgodność z prawem, w tym: 1) rażące naruszenie prawa materialnego ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a zwłaszcza art.112 ust.3, art.114 ust.1 i 2, art.115 i 116, art.119,128 i 130, 2) naruszenie przepisów prawa administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza art.7, 8, 9, 10, 11, 12 oraz 107 § 3 i 109 § 1 Kpa oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności (faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, 3) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego stosownie do art.145 § 1 pkt 4 Kpa. Ponadto skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody oraz decyzji Starosty w oparciu o art.156 § 1 pkt 2 Kpa lub o uchylenie decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem cytowanych przepisów gdyż decyzja organu (instancji w ogóle nie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego, mimo iż w aktach sprawy znajdowało się stosowne pełnomocnictwo, a pełnomocnik brał udział w rozprawie administracyjnej. Za ważne zostały uznane czynności podejmowane w toku postępowania administracyjnego bez udziału skarżącego, a w niektórych czynnościach uczestniczył wyłącznie ojciec skarżącego nie mając jakiegokolwiek pełnomocnictwa. Postępowanie wywłaszczeniowe toczyło się także przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co między innymi nie pozwala na uznanie, że wywłaszczenie miało na celu realizację celu publicznego. Nie można także przyjąć, że wniosek został złożony przez jednostkę uprawnioną. W sprawie nie sporządzono nawet wniosku o wywłaszczenie, który to wniosek zawierałby wszystkie wymagane prawem dane. Także wartość przedmiotowej nieruchomości została określona w sposób niezgodny ze stosownymi przepisami, nie uwzględniając cen rynkowych i wszystkich elementów składowych wywłaszczonej nieruchomości ( np. stawu rybnego). Oczywistym zatem jest, że w niniejszej sprawie naruszono właścicielskie prawa skarżącego, pozbawiając go własności, a także naruszono słuszny interes skarżącego poprzez ustalenie zaniżonej ceny przedmiotowej nieruchomości i pozbawiając go możliwości korzystania ze wszystkich uprawnień strony postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi bowiem zdaniem organu zarzuty skargi stanowią powielenie uwag zawartych w odwołaniu skierowanym do organu II instancji i szczegółowe odniesienie się do nich nastąpiło w zaskarżonej decyzji, a obecnie brak jest podstaw do zmiany stanowiska przez Wojewodę Zachodniopomorskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270, z 2004 r. Nr 162, poz.1692). Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zgodnie z art. 115 ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz.543 z późn.zm. ) wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu, po bezskutecznym upływie dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy, wyznaczonego przez starostę na piśmie właścicielowi, liczonego od dnia zakończenia rokowań. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego należy poprzedzić rokowaniami przeprowadzonymi między starostą a właścicielem nieruchomości ( art.114 ust.1 ww ustawy ). Nieruchomość może być wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy (art.112 ust.3 i 113 ust.1 ww. ustawy). Zgodnie z art.6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymanie zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią. W niniejszej sprawie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Połczyn Zdrój, po zmianie dokpnanej uchwałą Rady Miejskiej w x z dnia x r. która weszła w życie z dniem [...] r., teren oznaczony działką nr 4/4 w obrębie [...] , stanowi "sztuczny zbiornik wodny". Realizatorem przedsięwzięcia jest Zarząd Melioracji, i Urządzeń Wodnych , działający w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Jakkolwiek w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przed [...] r. popełnionych zostało wiele nieprawidłowości, rokowania poprzedzające wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego przeprowadzone w dniu [...] r., wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego i następnie wydanie decyzji przez organ I instancji odbyły się w zasadzie z zachowaniem wymogów określonych przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nieprawidłowym było wszczęcie postępowania na wniosek Zachodniopomorskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych gdyż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu, jednakże to naruszenie art.115 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miało wpływu na wynik sprawy. Strona brała udział w postępowaniu osobiście lub przez pełnomocnika i miała możliwość wypowiedzenia się na temat dowodów i materiałów zgromadzonych w niniejszej sprawie. Wzięcie udziału w rozprawie administracyjnej przez ojca strony obok pełnomocnika strony, po uprzednim prawidłowym zawiadomieniu strony o miejscu i terminie rozprawy, nie było niezgodne z przepisami i nie naruszyło żadnych uprawnień strony. Prawdą natomiast jest, iż organ I instancji w sposób nieprawidłowy doręczył swoją decyzję stronie, a nie jej pełnomocnikowi. Słusznie jednak organ odwoławczy uznał, że uchybienie to nie jest istotne, gdyż pełnomocnik zapoznał się z treścią decyzji, czego dowodem jest przedłożenie odwołania w ustawowym terminie. Wywłaszczenie własności nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości wywłaszczonej nieruchomości. Odszkodowanie ustala starosta w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości ( art.128 -130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Przy określaniu wartości rynkowej omawianej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego uwzględniono warunki wynikające z art.134 ust.2 ww.ustawy, w tym rodzaj terenu, jego położenie, sposób użytkowania, stopień wyposażenia, jak również aktualnie kształtujące się ceny w obrocie podobnymi nieruchomościami. W efekcie wartość rynkową nieruchomości Starosta ustalił na kwotę [...] zł. W skardze skarżący podnosi, iż wartość przedmiotowej nieruchomości została określona w sposób niezgodny ze stosownymi przepisami, nie uwzględniając cen rynkowych i wszystkich elementów składowych wywłaszczonej nieruchomości ( np.stawu rybnego ). Skarżący żąda ustalenia wyższej ceny za 1 m2 jednak nie precyzuje bliżej zarzutów dotyczących wyceny nieruchomości, co uniemożliwia ustosunkowanie się do nich. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz,U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) skargę oddalił.