SA/Sz 2749/01
WyrokWSA w Szczecinie2004-01-27
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Marzena Kowalewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej może zostać wydana bez wyczerpującego ustalenia, kto jest inwestorem i podmiotem zobowiązanym do wykonania rozbiórki, pomimo kwestionowania tych ustaleń przez stronę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 Kpa) poprzez niepełne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. W szczególności, organy nie poczyniły wystarczających ustaleń co do tego, kto jest inwestorem budowy i kto powinien być zobowiązany do jej rozbiórki, pomimo kwestionowania tych kwestii przez skarżącą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej – dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę. Skarżąca A. D. kwestionowała ustalenia organów, twierdząc, że to ona jest inwestorem i ubiegała się o pozwolenie na budowę, a K. D. (uczestniczka postępowania, właścicielka części nieruchomości) nie powinna być stroną postępowania. Skarżąca domagała się uwzględnienia przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Policach i wstrzymał wykonanie uchylonych decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący del. Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./ Protokolant st.sekr.sąd. Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Policach z dnia [...]r. Nr [...] II wstrzymuje wykonanie uchylonych decyzji
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. Nr [...], nakazującą K. D. rozbiórkę rozpoczętej budowy- stanu surowego obiektu dobudowywanego do istniejącego budynku mieszkalnego w m, [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podaje, że decyzja I instancji została wydana po przeprowadzeniu w dniu [...] r. wizji lokalnej terenu posesji Nr [...] w [...] i ustaleniu, że części obiektu budowlanego ( fundamenty i przyziemie) do istniejącego budynku dobudowywała K. D. bez wymaganego pozwolenia na budowę. ZWINB podnosi również, że odwołanie od decyzji wniosła A. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji albowiem decyzja ta sprzeczna jest ze stanem faktycznym. A.D. oświadczyła, że to ona jest inwestorem obiektu, którego dotyczy decyzja i przed przystąpieniem do prac budowlanych wystąpiła o pozwolenie na budowę oraz to, że uzupełnia wniosek o wydanie pozwolenia na budowę o wymagane dokumenty i oczekuje wydania pozytywnej decyzji na rozbudowę.
Organ odwoławczy uznał, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie potwierdziło popełnienie samowoli budowlanej przez K. D., która stosowne oświadczenie w tej sprawie złożyła do protokołu oględzin obiektu.
ZWINB stwierdził również, że Starosta Powiatowy w [...] odmówił decyzją z dnia [...] r. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na nieruchomości Nr ewid. [...] w [...] gm. [...] , ponieważ inwestor nie wywiązał się z obowiązku uzupełnienia złożonego wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę.
Skargę do Sądu wniosła A. D. domagając się uchylenia decyzji WINB oraz poprzedzającej ja decyzji PINB w [...] i zarzucając, że decyzja ZWINB i PINB w [...] zostały wydane z naruszeniem art. 28 Kpa poprzez błędne oznaczenie i wskazanie w decyzji jako strony postępowania administracyjnego K. D., która nie spełnia wymogów faktycznych i prawnych by uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Wskazuje również na brak podstaw prawnych do zobowiązania K. D. do rozbiórki rozpoczętej budowy- stanu surowego obiektu dobudowywanego do istniejącego budynku mieszkalnego w miejscowości [...].
Sygn. akt SA/Sz 2749/01 3
Skarżąca twierdzi, że tylko ona jako właścicielka budynku mogła wystąpić o pozwolenie na
budowę, co zresztą uczyniła. Podnosi również, że brak wykształcenia i niska świadomość
oraz brak rozeznania sprawiły, ze uchybiła terminowi do złożenia stosownych dokumentów,
co wywołało tak drastyczne skutki w postaci nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy w budowę
włożyła oszczędności całego swojego życia.
Skarżąca domaga się nadto rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem art. 50 i 51 Prawa
Budowlanego, nakazującego wstrzymanie wykonania robót do czasu wydania decyzji o
wznowieniu robót budowlanych, tożsamej z pozwoleniem na budowę.
A. D. wniosła również o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi
z uwagi na trudna sytuację materialną, lecz NSA postanowieniem z dnia [...] r.
oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
ZWINB w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji i
wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej i K. D. oświadczył, że uczestniczka
postępowania K. D. jest właścicielką części przedmiotowej nieruchomości,
którą otrzymała w darowiźnie od skarżącej A. D..
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 1 §1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - zgodnie z § 2 tego przepisu- o ile ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Sygn. akt SA/Sz 2749/01
4
Art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Okolicznością w sprawie bezsporną, przyznaną w toku postępowania administracyjnego zarówno przez skarżącą jak i uczestniczkę postępowania K. D. jest fakt dobudowania do istniejącego budynku mieszkalnego w miejscowości [...] części obiektu budowlanego (fundamentów i przyziemia) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zarówno organ l instancji jak i organ odwoławczy uznały za wystarczający protokół z oględzin robót budowlanych, sporządzony w dniu [...]r. do uznania, że budowę bez wymaganego pozwolenia prowadzi K. D., [...] skarżącej i jednocześnie współwłaścicielki nieruchomości w[...].
Tymczasem skarżąca A. D. zarówno w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Budowlanego w [...] jak i w skardze do Sądu kwestionuje ustalenia organów orzekających w sprawie i podaje, że to ona ubiegała się o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę i faktycznie realizowała budowę z własnych środków.
Organy nadzoru budowlanego, zważywszy na treść art 52 Prawa budowlanego, który nakłada na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dokonania na swój koszt czynności nakazanych w decyzji wydanej na podstawie art. 48 tej ustawy, obowiązane są wskazać w decyzji nakazującej rozbiórkę podmiot zobowiązany z tej decyzji w sposób niebudzący wątpliwości.
Ustalenia te winny być dokonane zgodnie z obowiązującymi regułami postępowania dowodowego, określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego.
ZWINB pomimo zapewnień skarżącej, że to ona jest inwestorem rozpoczętej budowy dobudówki do istniejącego budynku mieszkalnego, nie poczynił w tym kierunku żadnych ustaleń, całkowicie pomijając przytaczane przez stronę okoliczności w wydanej w dniu [...]1 r. decyzji.
Zgodnie z art. 77 §1 Kpa, organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Zaniedbanie organu administracji publicznej polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego jak również uproszczona ocena zebranego, niepełnego materiału budowlanego
Sygn. akt SA/Sz2749/01 5
jest wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku
takiego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 11.6.1981 r. S.A. 503/81).
W ocenie Sądu, uchybienia w przeprowadzonym postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej utrzymującej w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę rozpoczętej budowy w m. [...],są istotne, albowiem decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7 i 77 §1 Kpa.
W tym stanie rzeczy Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło