SA/Sz 2767/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-03-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędzia WSA Alicja Polańska, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca (przewoźnik) odpowiada za opłatę manipulacyjną dodatkową w sytuacji ujawnienia w wyniku rewizji celnej towaru nieujętego w dokumentach celnych, mimo że towar ten znajdował się w kartonach, których zawartości nie można było przeliczyć bez ich otwierania?Ratio decidendi
Przewoźnik odpowiada za opłatę manipulacyjną dodatkową, jeśli w wyniku rewizji celnej ujawniono towar nieujęty w dokumentach celnych. Odpowiedzialność ta wynika z art. 276 § 2 Kodeksu celnego i art. 39 Kodeksu celnego, a także z art. 3 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR), zgodnie z którym przewoźnik odpowiada za czynności i zaniedbania swoich pracowników. Brak zastrzeżeń przewoźnika w liście przewozowym co do ilości towaru lub jego stanu, zgodnie z art. 9 ust. 2 Konwencji CMR, skutkuje domniemaniem zgodności towaru z dokumentami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Dyrektora Izby Celnej opłaty manipulacyjnej dodatkowej na przedsiębiorcę T.I. prowadzącego firmę P.W. "K" Transport Międzynarodowy i Spedycja. Opłata została nałożona w związku z ujawnieniem w wyniku rewizji celnej towaru (toreb i plecaków) nieujętego w dokumentach celnych, podczas gdy kierowca zgłosił do odprawy inną ilość tego towaru. Strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, sprzeczności ustaleń z dowodami oraz naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym Konwencji CMR.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Zofia Przegalińska /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2004r. sprawy ze skargi T.I. – P. W. "K" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej o d d a l a skargę.-
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ w związku z art. 262 Kodeksu celnego – ustawy z dnia 9 stycznia 2001r. /tekst jedn. Dz.U. Nr 75/2001, poz. 802/, art. 276 § 2 w związku z art. 39 Kodeksu celnego, art. 34 ust.1 w związku z art. 37 ust.3 załącznika Nr 1 do Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej sporządzonej w Interlaken dnia 20 maja 1987r. /załącznik do Dz.U. Nr 46/98, poz. 290/, utrzymał moc y decyzję Dyrektora Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...]. wymierzającą T. I. prowadzącemu firmę P. W. "K" Transport Międzynarodowy i Spedycja opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie [...] zł tj. w wysokości wartości towaru ujawnionego w wyniku rewizji celnej samochodu ciężarowego marki [...] wraz z naczepą nr rej. [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 27 lipca 2000r. T.B. pracownik P. W."K" Transport Międzynarodowy i Spedycja przedstawił na przejściu granicznym w [...] za notą tranzytową T2 nr [...] /zarejestrowaną w ewidencji E [...] towar w postaci [...] szt. toreb i plecaków z materiałów syntetycznych.
Po zwolnieniu towaru funkcjonariusze celni przeprowadzili rewizję towaru, w wyniku której ujawniono nie zgłoszony do odprawy towar w postaci:
- 335 szt. plecaków skórzanych,
- 471 szt. toreb skórzanych,
- 3.255 szt. plecaków z materiału syntetycznego,
- 7.049 szt. toreb z materiału syntetycznego,
- 323 szt. plecaków z tworzyw sztucznych,
- 2.511 szt. toreb z tworzyw sztucznych.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, iż nie wyjaśniono wszelkich okoliczności faktycznych sprawy oraz sprzeczność ustaleń z treścią materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także naruszenie art. 276 § 2 w związku z art. 29 Kodeksu celnego i nie uwzględnienie art. 11 ust.2 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego /CMR/ opublikowanej w Dz.U. Nr 49/62 poz.238.
Utrzymując w mocy decyzję organu celnego I instancji Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że art. 276 § 2 Kodeksu celnego wprowadza odpowiedzialność w sytuacji ujawnienia w wyniku rewizji celnej towaru nie ujętego w dokumentach celnych. Powołany przepis stanowi podstawę odpowiedzialności w wypadku zaistnienia sytuacji w nim opisanej i określa przesłanki od zaistnienia których uzależniony jest wymiar opłaty manipulacyjnej dodatkowej, jej wielkość, jak również wskazuje podmioty zobowiązane do jej uiszczenia posługując się odesłaniem do art. 39 Kodeksu celnego.
Zgodnie z art. 267 § 2 Kodeksu celnego jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji celnej to od osoby wymienionej w art. 39 Kodeksu celnego pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy. Osobą zobowiązaną do zapłaty opłaty manipulacyjnej dodatkowej zgodnie z treścią art. 39 Kodeksu celnego jest osoba wprowadzająca towar na polski obszar celny lub osoba, która przejęła odpowiedzialność za towar po ich wprowadzeniu. Opłatę manipulacyjną dodatkową pobiera się niezależnie od winy i od odpowiedzialności przewidzianej w Kodeksie karnym skarbowym. Organ odwoławczy stwierdził, iż jest okolicznością bezsporną, że stwierdzono nadwyżkę toreb i plecaków niezgłoszonych organowi celnemu. Osobą, która wprowadziła towar na polski obszar celny zdaniem organu był pracownik P. W. "K" – T. B.. Jednakże w myśl art. 3 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów /CMR/ przy stosowaniu w/w Konwencji przewoźnik odpowiada, jak za swoje własne czynności i zaniedbania za czynności i zaniedbania swoich pracowników i wszystkich innych osób, do których usług odwołuje się w celu wykonania przewozu, kiedy ci pracownicy lub te osoby działają w wykonywaniu swych funkcji.
Organ odwoławczy odniósł się do zarzuty podniesionego w odwołaniu tj. nieuwzględnienia treści art. 11 ust.2 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego /CMR/, wyjaśniając, iż dotyczy on odpowiedzialności za powierzone dokumenty. zgodnie z powyższym przepisem przewoźnik nie jest obowiązany sprawdzać, czy dokumenty i informacje uzyskane od nadawcy są ścisłe i dostarczone oraz, że nadawca odpowiada wobec przewoźnika za wszelkie szkody, które mogłyby wyniknąć wskutek braku, niedostateczności lub nieprawidłowości tych dokumentów i informacji. Organ odwoławczy przywoła treść art. 8 i 9 Konwencji nakładające na przewoźnika obowiązek sprawdzenia dokładności danych listu przewozowego dotyczących tych ilości sztuk, jak również ich cech i numerów oraz obowiązek sprawdzenia widocznego stanu towaru i jego opakowań. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że jeżeli przewoźnik nie ma możliwości sprawdzenia w wystarczający sposób ścisłości danych zawartych w liście przewozowym w części dotyczącej ilości sztuk, jak również ich cech i numerów, wówczas wpisuje do listu przewozowego zastrzeżenia, które powinny być uzasadnione /art. 8 ust.2 Konwencji/. Wobec wyjaśnienia zawartego w odwołaniu, że ani kierowca a tym bardziej przewoźnik nie widzieli ani nie mogli dowiedzieć się przy największej staranności, iż w kartonach znajduje się większa ilość towaru od deklarowanej w dokumentacji przewozowej, organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zapisu zawartego w art. 8 ust.2 Konwencji zarzut ten nie może być uwzględniony bowiem w sytuacji gdy przyjęto do przewozu zaplombowany towar i nie było możliwości sprawdzenia zgodności ilości towaru z załączonymi dokumentami, fakt ten powinien być potwierdzony wyraźnie wraz z opisem w liście przewozowym. Organ odwoławczy stwierdził, , że zapis kierowcy "brak możliwości przeliczenia zawartości kartonów" nie może być uwzględniony gdyż jak wynika z protokołu oględzin z dnia 24 lipca 2000r. podpisanego przez kierowcę T. B. bez zastrzeżeń w wyniku rewizji stwierdzono towar luzem.
Organ odwoławczy wskazał na treść art. 9 ust.2 Konwencji, z którego wynika, iż w braku uzasadnionych zastrzeżeń przewoźnika, wpisanych do listu przewozowego, istnieje domniemanie, że towar i jego opakowania były widoczne, w dobrym stanie w chwili przyjęcia przez przewoźnika i że ilość sztuk, jak również ich cechy i numery były zgodne z oświadczeniem listu przewozowego. Kierowca T. B. nie zawarł w liście przewozowym żadnych zastrzeżeń wobec czego w myśl art. 9 ust.2 Konwencji, organ odwoławczy uznał, że załadowany towar był zgodny z dokumentami.
Organ odwoławczy wyjaśnił też, że rewizja celna oraz przeprowadzone postępowanie celne dotyczą konkretnego towaru, przedstawionego za notą tranzytową T2 Nr [...], zarejestrowaną pod pozycją [...] w oparciu o fakturę [...]z dnia [...]. rewizja towaru przeprowadzona została ze względu na fakt, iż w samochodzie o nr [...] i naczepa [...] znajdowały się torby i plecaki luzem.
Organ odwoławczy stwierdził, iż nie ma wątpliwości co do ilości ujawnionych nadwyżek towaru. Wynika ona z załącznika do protokołu taryfikacji z dnia 24 lipca 2000r. pokwitowania nr A [...] z dnia [...]. oraz protokole oględzin gdzie zostało zapisane, że część towaru w postaci torebek ułożona była luzem. Organ odwoławczy stwierdził, że jedynie na tle ilości podanych w notatce służbowej sporządzonej na okoliczność potwierdzenia, iż T.B. jest pracownikiem P. W. "K", mogą być wątpliwości, z uwagi jednak na wyżej wymienione dokumenty potwierdzające ilość towaru, notatka służbowa, w kwestii uznania ilości zajętego towaru, nie została uznana jako wiarygodny dowód w sprawie.
Organ odwoławczy odpowiadając na zarzut strony, że nie uczestniczyła w rewizji celnej wyjaśnił, że w myśl art. 6 § 1 Kodeksu celnego, organ celny może wykonywać wszelkie czynności kontroli celnej, które uzna zastosowane według przepisów prawa celnego, w każdym miejscu znajdującym się na polskim obszarze celnym lub – jeżeli umowy międzynarodowe tak stanowią – po za polskim obszarem celnym, a w myśl § 2 art. 6 organ celny może w każdym czasie podejmować czynność z zakresu kontroli celnej wobec towaru znajdującego się na polskim obszarze celnym, w celu ustalenia, czy towar został wprowadzony na polski obszar celny zgodnie z przepisami prawa.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej podniesiony został zarzut sprzeczności ustaleń z treścią materiału dowodowego zebranego w sprawie i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych potrzebnych do należytego rozstrzygnięcia sprawy oraz zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i nienależyte zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę Izba Celna wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Skarga nie jest zasadna.
W myśl art. 276 § 2 Kodeksu celnego, jeżeli po przedstawieniu towaru organ celny wykaże różnicę między towarem przedstawionym, a ujawnionym w wyniku rewizji celnej to od osoby, o której mowa w art. 39 Kodeksu celnego, pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy. Z kolei przepis art. 39 kodeksu celnego stanowi, że towary, które zgodnie z art. 36 § 1pkt 1 zostały dostarczone do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny, powinny zostać organowi celnemu przez osobę, która wprowadziła je na polski obszar celny lub przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za te towary po ich wprowadzeniu, chyba, że przepisu szczególny stanowi inaczej. Pojęcie osoby wprowadzającej odnosi się do osoby która faktycznie wprowadziła towar tj. dokonała jego wwozu w ramach procedury tranzytu. Osobą która wprowadziła towar w taki sposób w niniejszej sprawie był kierowca T. B.I. Jednakże zgodnie z art. 3 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów to przewoźnik odpowiada za swoje własne czynności i zaniedbania oraz za czynności i zaniedbania swoich pracowników i wszystkich innych osób, do których odwołuje się w celu wykonania przewozu. Zatem nie może budzić wątpliwości, że Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "K" Transport Międzynarodowy i Spedycja, którego właścicielem jest skarżący T. I. jest zobowiązanym do zapłaty opłaty manipulacyjnej dodatkowej.
Zaznaczyć należy, że w decyzjach organów celnych brak jest zapisu dotyczącego innych not tranzytowych za jakim T. B. wprowadził w dniu [...] r. inne towary. Było to spowodowane tym, że nie budziły one wątpliwości funkcjonariuszy celnych. Pozostałe noty tranzytowe zostały zamknięte przez właściwe Urzędy Celne, które powiadomiły, że nie stwierdzono żadnych uchybień oraz, że faktyczna ilość towaru zgłoszonego do odprawy celnej z godna była z ilościami deklarowanymi. rewizja towaru przewożonego za notę tranzytową [...] przeprowadzona zostało ze względu na to, iż w samochodzie nr [...] i naczepie [...] znajdowały się torby i plecaki luzem.
Nie sposób podzielić zastrzeżeń, iż protokół oględzin w [...] z [...] nie został sporządzony z należytą starannością. Z protokołu tego wynika bowiem miejsce przeprowadzenia rewizji, czas jej trwania oraz określono co było przedmiotem oględzin. Dodatkowo sporządzono protokół zatrzymania rzeczy, wystawiono stronie stosowne pokwitowanie, sporządzono protokół taryfikacji z określeniem ilości wartości ujawnionych towarów. Sporządzony też został protokół przesłuchania świadka T. B. , sporządzono też protokół ujawnienia przestępstwa gdzie dokładnie opisano okoliczności przeprowadzonej rewizji. Rewizja została dokonana w obecności T. B. i nie zgłaszał on żadnych zastrzeżeń do prowadzonych oględzin.
Powołany w skardze, jako naruszony przepis art. 11 ust.2 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego nie ma zastosowania w sprawie dotyczy bowiem dokumentu. Co się zaś tyczy zapisu kierowcy "brak możliwości przeliczenia zawartości kartonów" nie może być uznany jako dostateczny w sprawie, skoro jak wynika z protokołu z dnia 24 lipca 2000r. stwierdzono towar luzem.
Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło