SA/Sz 2782/01
WyrokWSA w Szczecinie2004-01-20
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich, opierając się jedynie na wykazie CAW i pomijając dowody w postaci oświadczeń świadków, które potwierdzałyby udział skarżącego w walkach z UPA?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie dokonał oceny dowodów w postaci oświadczeń świadków, ograniczając się do powołania wykazu CAW, co stanowi naruszenie art. 80 kpa. Ponadto, uzasadnienie decyzji nie zawierało ustosunkowania się do dowodów w postaci oświadczeń świadków, co narusza wymogi art. 107 § 3 kpa. W sprawach dotyczących uprawnień kombatanckich należy dołożyć szczególnej staranności, aby postępowanie administracyjne było sprawne i poprawne, co wymaga oceny wszystkich dowodów.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J.B. uprawnień kombatanckich z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej, wskazując, że podczas służby w Wojsku Polskim nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie. Skarżący podniósł, że służąc w 5 Pułku KBW brał udział w walkach z Ukraińską Armią Powstańczą, co potwierdzają świadkowie. Organ utrzymał w mocy własną decyzję, uznając, że twierdzenia o udziale w walkach z UPA nie znajdują potwierdzenia w aktach i powołując się na wykaz CAW. Skarżący w skardze do sądu podtrzymał swoje zarzuty, dołączając oświadczenia świadków.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, a zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda/spr./ Sędziowie asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant: st.sekr.sąd. Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn.zm.) pozbawił uprawnień kombatanckich J.B. przyznanych przez ZW ZBoWiD w S. decyzją z dnia [...] r. z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w okresie 22.06.1948r. – 31.12.1948r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że J.B. w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Jak wynika z akt sprawy podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.
Skoro J.B. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" to w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy zachodzą podstawy do pozbawienia uprawnień kombatanckich.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.B. podniósł, że w okresie od czerwca 1948r. do października 1950r. służąc w 5 Pułku KBW Kraków brał udział w walkach z Ukraińską Armią Powstańczą, co potwierdzają załączone kserokopie oświadczeń dwóch świadków – S.K. i E.B. z dnia [...] r.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. wskazując w uzasadnieniu, że twierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczące udziału J.B. w walkach z oddziałami UPA nie znajdują potwierdzenia w aktach administracyjnych. Sam skarżący wskazał, że brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem – między innymi z bandami "Ognia" i Harnasia". Ponadto 5 Pułk KBW zgodnie z wykazem CAW Nr [...] z [...] r. w okresie w którym skarżący w nim służył, nie walczył w UPA.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.B. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, że oddział w którym służył brał udział w walkach z oddziałami UPA. Ze świadkami wskazanymi w postępowaniu odwoławczym E.B. i K. odbywał służbę wojskową w tej samej jednostce i w tym samym czasie obsługując tą samą radiostację. Obaj świadkowie zachowali uprawnienia kombatanckie.
Skarżący przyznał, że w trakcie składania wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich w 1983 r. "użył nieścisłych sformułowań. Pod wpływem sugestii urzędnika b. ZBoWiD użył w dobrej wierze sformułowań "w walce z reakcyjnym podziemiem m.in. z bandami "Ognia" i "Harnasia". Użycie takiego zwrotu zasugerowano ponieważ charakter pracy (technik weterynarii) powodował, że miał częsty kontakt z ludnością pochodzenia ukraińskiego. Dlatego przemilczał fakt uczestnictwa w walkach z UPA". Skarżący do skargi dołączył oświadczenia świadków potwierdzających branie przez niego udziału w walkach z oddziałami UPA oraz kserokopie legitymacji tych świadków.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonych decyzji Sąd uznał, że naruszają one przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na podstawie wykazu CAW Nr [...] z [...] r. ustalił, że skarżący w okresie pełnienia służby w 5 Pułku KBW nie walczył z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Utrzymując w mocy decyzję z dnia [...] r. organ pominął fakt, że decyzja ta nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa bowiem uzasadnienie wprawdzie zawiera stwierdzenie, że skarżący nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA ale nie wskazuje dowodów, na których oparto powyższe ustalenie, nie zawiera ustosunkowania się do dowodów w postaci oświadczenia świadków.
Te same zarzuty – poza powołaniem się na informację CAW Nr [...] z [...] r. należy odnieść do decyzji z dnia [...] r. wydanej w trybie art. 127 § 3 kpa. Organ orzekający z naruszeniem art. 80 kpa nie dokonał oceny dowodów w postaci oświadczeń świadków, ograniczając się do powołania wykazu CAW Nr [...] Nr [...] r.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest zasługujący na aprobatę pogląd, że w sprawach dotyczących uprawnień kombatanckich, których tłem są złożone procesy historyczne, fakty odległe w czasie i zmienne oceny, należy dołożyć szczególnej staranności, aby postępowanie administracyjne przez swoją sprawność i poprawność przekonywało o bezstronności organów administracji, a przez to w sposób korzystny kształtowało świadomość oraz kulturę prawną obywateli, czego wymaga art. 8 kpa.
Z powyższych względów z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
/-/K.Grzegorczyk-Meder /-/M.Włodarczak-Siuda /-/M.Kowalewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło