SA/Sz 280/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA G. Jankowski (spr.), Sędziowie NSA M. Kowalewska, A. Windak, Protokolant B. Majewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004r. s p rawy z e s ka rg i L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego /. uchy l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]z dnia [...]r., Nr [...], II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł /[...]zł/ tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r./ oraz art. 43 ust. 1, 2a, 3 w. zw. z art. 11, art. 27 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /Dz.U. Nr 64, poz. 414 z 1998r. z późno zm./, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] uchylił decyzję administracyjną Nr [...] z dnia [...]r. o przyznaniu L. K. pomocy w postaci zasiłku stałego z tytułu wychowywania niepełnosprawnego dziecka z dniem [...]r. i odmówił przyznania w/w świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż w okresie kiedy L. K. nabyła prawo do zasiłku stałego tj. od [...]r. wyjechała do [...]na okres [...], a tym samym udowodniła, że sprawowanie stałej i systematycznej opieki przez nią nad dzieckiem nie jest konieczne, co jest niezbędnym warunkiem do uzyskania pomocy w postaci zasiłku stałego. Rozpatrując odwołanie L. K. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. Nr [...] na podst. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz, 856/, art. 2, 3 i 4 oraz art. 27 ust. 1 i 2b ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 z późn.zm./, § 1 pkt 6 lit. "a" rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia na 17. 02.1999r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych /Dz. U. Nr 13, poz.115/ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w myśl art. 27 ustawy o pomocy społecznej, osoba ubiegająca się o zasiłek stały ma sprawować opiekę nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji. Pielęgnacja ta ma być realizowana bezpośrednio i osobiście przez tę osobę, a zatem osoba sprawująca opiekę robi to sama, a nie za pośrednictwem innych osób, czy przy wykorzystaniu jakichś powołanych do tego celu instytucji, a adresatem działań opieki jest dziecko. Niepracujący mąż L. K. może sprawować opiekę nad [...]. Powyższą decyzję ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyła L. K. Wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie zasiłku stałego skarżąca podniosła, iż spełnia wszystkie kryteria do jego przyznania. Zajmować się dzieckiem może tylko ona, bowiem pozostawanie męża bez pracy jest okresowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie uznając skargę za bezzasadną jako, że skarżąca nie spełnia wymogów do przyznania zasiłku stałego w myśl art. 27 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej. Wojewódzki Sad Administracyjny uznał, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ wykazała, że skarga jest zasadna. Właściwość Sądu wynika z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy wyszedł poza granice skargi. Jak wynika z akt administracyjnych, dnia [...]r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]wydał decyzję, w której przyznał L. K. na podstawie art. 27 ust.1 i 5 ustawy z 29 listopada 1999r. o pomocy społecznej /Dz.U. Nr 64, poz. 414 ze zm./ zasiłek stały na okres od [...]r. do [...]. Podstawą do wydania decyzji stał się zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym między innymi postanowienie z [...]Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, w którym orzeczono, że A. K. [...] wymaga ze względu na stan zdrowia sprawowania nad nim opieki polegającej na stałej bezpośredniej i osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym oraz rehabilitacyjnym w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o zasiłek stały. Następnie organ uznał, że ze względu na trwający ok. [...] wyjazd L. K. do [...], podczas, którego opiekę nad synem sprawował ojciec, należy pozbawić L. K. zasiłku stałego. Zdaniem Sądu organ administracji zastosował niewłaściwą podstawę prawną powołując się na art. 43 ust.1, 2a i 3 ustawy o pomocy społecznej. Jak wynika z uzasadnienia wspomnianej decyzji, utrzymanej w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...]. L. K. wyjeżdżając do [...]udowodniła, że sprawowanie stałej i systematycznej opieki przez nią nad dzieckiem nie jest konieczne. Nadto organy uznały, że w sprawie nie zostały spełnione łącznie przesłanki art. 27 ustawy o pomocy społecznej, który był podstawą przyznania zasiłku stałego. Zgodnie z art. 43 ust.2a ustawy o pomocy społecznej właściwy organ może zmienić lub uchylić decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie, a także jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w ust.4 i 5 oraz w art. 6 i 34 ust.4a tej ustawy. W ocenie Sądu w sprawie nie zaistniała żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Poza tym organy nawet nie próbowały przedstawiać jakichkolwiek z w/w przesłanek lecz zakwestionowały podstawę przyznania decyzji przez podważenie przesłanek określonych w art. 27 ustawy o pomocy społecznej, a które stały się podstawą do przyznania zasiłku stałego decyzją z [...]r. Zdaniem Sądu jeżeli organ administracji podważa swoje wcześniejsze ustalenie, to jedynie tryby nadzoru opisane w kodeksie postępowania administracyjnego pozwalając na ewentualne wzruszenie ostatecznych decyzji. Korzystanie z trybów nadzwyczajnych musi się jednak odbywać ściśle w oparciu o przepisy kpa i wobec możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej organy nie mogą stosować wykładni rozszerzającej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji oraz na podstawie oraz art. 152 orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane. Nadto na podstawie art. 97 § 2 ustawy przepisy wprowadzające /.../ orzekł o kosztach sądowych.