SA/Sz 2815/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-10-20
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Barbara Gebel, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca mogła ubiegać się o stypendium z tytułu kontynuowania nauki, nie posiadając statusu absolwenta w momencie rejestracji w urzędzie pracy, a jeśli nie, czy organ pierwszej instancji powinien wydać odrębną decyzję w sprawie przyznania statusu absolwenta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie mogła ubiegać się o stypendium z tytułu kontynuowania nauki, ponieważ nie spełniła warunku utraty statusu absolwenta, który jest niezbędny do przyznania tego świadczenia zgodnie z art. 37d ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skarżąca zgłosiła się do urzędu pracy po upływie 12 miesięcy od daty ukończenia szkoły, co uniemożliwiło jej uzyskanie statusu absolwenta. Ponadto, sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie przyznania statusu absolwenta jest odrębnym postępowaniem od sprawy przyznania stypendium, a skarżąca mogła wnieść zażalenie na bezczynność organu w tej kwestii.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy o przyznanie stypendium z tytułu kontynuowania nauki oraz o przywrócenie prawa do zarejestrowania się jako absolwent. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania stypendium, argumentując, że skarżąca nie spełnia warunków, w tym nie posiadała statusu absolwenta w momencie rejestracji. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie prawa i pozbawienie jej prawa do odwołania w sprawie przyznania statusu absolwenta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie stypendium oddala skargę
X podaniem z dnia [...] r. zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy o przyznanie stypendium z tytułu kontynuowania nauki oraz o przywrócenia prawa do zarejestrowania się z uzyskaniem statutu absolwenta.
Rozpatrując powyższy wniosek Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy decyzją z dnia [...] r., odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia stypendium z tytułu dalszej nauki. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że o stypendium z tytułu dalszej nauki w szkole mogą ubiegać się osoby zarejestrowane w powiatowym urzędzie pracy po raz pierwszy jako absolwenci, a ponadto zamieszkujący w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, który po utracie statusu absolwenta, w ciągu 6-ciu miesięcy podjął dalszą naukę. Natomiast [...]w dniu [...] r. zarejestrowała się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Przy tym nie mogła być zarejestrowana jako absolwent, ponieważ absolwentem jest bezrobotny w okresie do upływu 12 miesięcy od dnia określonego w dyplomie, świadectwie ukończenia szkoły lub zaświadczeniu o ukończeniu kursu.
W odwołaniu od powyższej decyzji [...] zarzucała, że została wprowadzona w błąd przez pracownika dokonującego zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy . Zamiast zarejestrować Ją jako absolwent - dokonano rejestracji jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, pomimo że przedstawiła indeks jako dowód, iż kontynuuje naukę w średniej szkole po zakończeniu szkoły zawodowej.
Na tej podstawie wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r,, Nr [...] , utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że strona nie posiadała w ogóle statusu absolwenta, dlatego brak jest podstaw do przyznania Jej stypendium. Ponadto wyjaśnił, że w dniu rejestracji [...]nie mogła być zarejestrowana jako absolwent, ponieważ szkołę ukończyła w dniu [...]r. (co wynika z dyplomu), a do Powiatowego Urzędu Pracy zgłosiła się w dniu [...] tj. po upływie 12 miesięcy od dnia ukończenia szkoły.
[...] wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody oraz uchylenie decyzji Powiatowego Urzędu Pracy, ponadto o uznanie Jej jako osobę bezrobotną - absolwent. W uzasadnieniu skargi zarzuca, że organ pierwszej instancji naruszył prawo i pozbawił Ją prawa do odwołania, ponieważ nie wydał decyzji w sprawie przyznania statusu absolwenta. Powiatowy Urząd Pracy nie uwzględnił Jej oświadczenia jak również nie dopuścił dowodów na dalsze kontynuowanie nauki, a zatem uznanie Jej jako absolwenta. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, organ drugiej instancji powinien uwzględnić wniesione odwołanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
W związku z wnioskiem skargi o uznanie skarżącej za osobę bezrobotną -absolwenta niezbędne jest wyjaśnienie na wstępie zakresu działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stosownie do przepisu art. 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, natomiast okoliczności pozaprawne, a więc takie, których zastosowania w konkretnej sprawie nie przewidują przepisy prawa, w toku tej kontroli nie są brane pod uwagę.
Konsekwencją sprawowanej przez Sąd funkcji kontrolnej jest brak uprawnień do wydawania wyroków merytorycznych, załatwiających sprawę w zastępstwie właściwych organów administracji tj. do przyznania statusu absolwenta. W przypadku stwierdzenia w wyniku kontroli, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd decyzję taką eliminuje z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności - w zależności od stwierdzonego naruszenia prawa (art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 37 d ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.). Przepis ten stanowi, że bezrobotnemu przysługuje prawo do stypendium jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
utracił status absolwenta,
* w ciągu 6 miesięcy podjął dalszą naukę w systemie wieczorowym lub zaocznym w szkole ponadpodstawowej, ponadgmmazjalnej albo w szkole wyższej,
* zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
Jest poza sporem, że skarżąca spełniała drugi i trzeci z warunków wyliczonych powyżej. Wbrew twierdzeniu skarżącej organy obu instancji nie kwestionują tych faktów, a organ odwoławczy niewątpliwie, dopuścił dowody ze świadectwa ukończenia szkoły zawodowej oraz dyplomu uzyskania tytułu zawodowego.
Jednakże skarżąca nigdy, jak trafnie wskazały organy obu instancji, nie uzyskała statusu absolwenta, co w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oznacza między innymi bezrobotnego w okresie do upływu 12 miesięcy od dnia określonego w dyplomie. Z kolei bezrobotnym w rozumieniu ustawy jest osoba, która spełniając warunki określone w ustawie, zarejestruje się we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy.
Skarżąca do Powiatowego Urzędu Pracy zgłosiła się w dniu [...] r., a naukę ukończyła w dniu [...] r. Oznacza to, że nie mogła już, z uwagi na upływ 12 miesięcy od daty ukończenia nauki, uzyskać statusu absolwenta, a nie posiadając takiego statusu nie mogła go utracić.
W tym stanie faktycznym wniosek skarżącej o przyznanie stypendium z tytułu kontynuowania nauki nie mógł być pozytywnie załatwiony, ponieważ nie spełniała Ona wynikającego z art. 37d ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunku, jakim jest utrata statusu absolwenta.
Za nietrafny należy uznać również w niniejszym postępowaniu zarzut skarżącej, że pozbawiona została prawa do odwołania, gdyż organ pierwszej instancji nie wydał decyzji w sprawie przyznania statusu absolwenta, ponieważ postępowanie w sprawie statusu absolwenta jest odrębnym postępowaniem od sprawy przyznania stypendium. Jeżeli skarżąca uważa, że organ pierwszej instancji pozostaje w zwłoce, nie rozpatrując sprawy przyznania statusu absolwenta, to może wnieść do organu drugiej instancji przewidziane przepisem art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a dopiero potem skargę na bezczynność tego organu.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w rozstrzygnięciu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło