SA/Sz 282/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Makowska, Sędziowie NSA M. Kowalewska (spr.), A. Windak, Protokolant Maria Rosochacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] /[...]/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Starosta odmówił przyznania świadczenia przedemerytalnego uznając, że warunkiem nabycia świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./, jest ukończenie w dniu [...]r. [...] lat oraz posiadanie co najmniej [...] letniego okresu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej. W odwołaniu A. W. wnosi o dokładne rozpatrzenie odwołania uznając, że decyzja starosty jest dla niej krzywdząca. Wojewoda decyzją z dnia [...]r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071/ oraz art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podniósł, że ustawą o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa /Dz.U. nr 122 poz. 1323/ wprowadzono zmiany w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w wyniku których pracownicy byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, spełniający określone w ustawie warunki, są uprawnieni do świadczenia przedemerytalnego. W myśl wprowadzonego przepisu art. 37k ust. 9 pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej spełniającemu określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy: - osiągnął wiek 50 lat - kobieta i 55 lat - mężczyzna, - przepracował w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej najmniej 10 lat, - zamieszkuje w dniu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Z uwagi na to, że ustawa z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie jest ustawą samoistną, lecz zmieniającą ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zapis "w dniu wejścia w życie ustawy" oznacza, że jest to dzień wejścia w życie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, tj. 1 stycznia 1995 r. Na podstawie przedłożonej dokumentacji organy stwierdziły, że A. W. w dniu [...]r. nie posiadała wieku 50 lat. Nie spełniała zatem warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w art. 37k ust. 9 ustawy. Organ odwoławczy dodatkowo wskazał, iż z dniem 1 stycznia 2002 r. art. 37k ust. 9 ww ustawy otrzymał brzmienie: " Pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki : 1) osiągnął wiek co najmniej 50 lat, 2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet, 3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Organ przyjął zatem, iż skoro A. W. zarejestrowała się w PUP w dniu [...]r. zatem 7 listopada 2001 r. nie posiadała statusu osoby bezrobotnej. Na powyższe decyzje wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. W., wnosząc o ich uchylenie. Skarżąca podnosi w szczególności, że przepracowała ponad 10 lat w byłych państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej, ma ukończone 50 lat /urodziła się [...]r./ i pozostaje bez pracy. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Stosownie do art. 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że ustawa z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa /Dz.U. Nr 122, poz. 1323/ wprowadziła istotne zmiany w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. Nr 6 z 2001 r., poz.56 zez zm./. Między innymi w art. 37k dodano ust 9 w brzmieniu: "9. Pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej spełniającemu określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy: 1/ osiągnął wiek 50 lat - kobieta i 55 lat - mężczyzna, 2l przepracował w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej najmniej 10 lat, 3/ zamieszkuje w dniu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Nowelizacja ta weszła w życie w dniu 7 listopada 2001 r. Następnie ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r., o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. nr 154 poz. 1793/ mocą art. 3, pkt 14 lit. "f' - nadała nowe brzmienie ust. 9 art. 37k - ust. 9 otrzymał brzmienie: "9. Pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: 1/ osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna, 2/ posiadał okres uprawniający do emerytury -wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, 3/ był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 4/ zamieszkiwał w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym", Nowelizacja ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. Centralne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej ma wykładnia użytego w ust. 9 art. 37k sformułowania "(...) przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy": Brak bliższego określenia jaką ustawę miał na myśli ustawodawca /czy ww. ustawę z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r./- zrodził wątpliwości interpretacyjne. Zdaniem Sądu w obecnym składzie, wolą ustawodawcy było przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego nowym grupom uprawnionych /byłym pracownikom państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej/ z dniem wejścia w życie ustawy przyznającej te uprawnienia, a więc ww. ustawy z dnia 18 września 2001 r. ustawa ta weszła w życie 7 listopada 2002 r. Przemawia za tym nie tylko wykładnia logiczna, ale także systemowa i celowościowa. Za taką wykładnią przemawia także konstrukcja nowego ust. 9 dodanego do art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W pkt 3 ust. 9 zamieszczono warunek, by osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne zamieszkiwała w dniu nabycia prawa do tego świadczenia "w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym". Należy więc wręcz wykluczyć, aby intencją racjonalnego ustawodawcy było odniesienie tego warunku do dość dalekiej przeszłości /dzień 1 stycznia 1995 r./. Przyjęte w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu rozwiązania systemowe, uwzględniają istniejącą aktualnie, a nie w dość odległej przeszłości, stopę bezrobocia i sytuację na lokalnych rynkach pracy, a także aktualne zagrożenie bezrobociem strukturalnym. Tak więc należy przyjąć, że ustawodawca w ww. nowelizacji z dnia 17 grudnia 2001 r. w ust. 9 art. 37k w celu usunięcia mogących powstawać wątpliwości interpretacyjnych, jednoznacznie potwierdził, że posiadanie statusu bezrobotnego i spełnienie łącznie warunków określonych w tym przepisie, odnosi się do dnia 7 listopada 2001 r., /tj. do dnia, w którym weszła w życie nowelizacja z dnia 18 września 2001 r./. Ponadto zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy (...) o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (...) osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. 1 stycznia 2002 r. zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Skarżąca wniosek o świadczenie przedemerytalne złożyła w dniu [...]r. i organy zatrudnienia powinny ustalić, czy na dzień 7 listopada 2001 r. spełniała określone w ustawie warunki tj. czy spełniała warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku a nie czy posiadała status osoby bezrobotnej. Z tych względów na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzje jako wydane z naruszeniem prawa materialnego podlegają uchyleniu. Z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja nie rozstrzyga o prawach czy obowiązkach podlegających wykonaniu, Sąd stosownie do art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie orzeka o wstrzymaniu wykonania decyzji.