SA/Sz 2830/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-10-14
Skład orzekający: Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 10 k.p.a. (prawo do wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów) w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi, jeśli naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naruszenie art. 10 k.p.a. może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi, jeśli sąd uzna, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy strona odmówiła przyjęcia pisma lub nie przedstawiła nowych okoliczności i dowodów, a jej stanowisko było konsekwentnie prezentowane, naruszenie to nie uzasadnia uwzględnienia skargi. Sąd ocenia wpływ naruszenia na konkretny stan faktyczny sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Strona skarżąca twierdziła, że wykonane prace miały charakter remontu, a nie budowy nowego obiektu. Zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając, że wykonane roboty budowlane stanowiły budowę nowego obiektu wymagającego pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi I. J.- K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia [...] r., nr [....] nakazał [...] rozbiórkę budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę na terenie działki nr x , położonej w [...] przy ul. [...] W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] r. wizji lokalnej ustalił, iż w maju [...] r. [...] nie posiadając pozwolenia na budowę, w miejscu rozebranego budynku rozpoczęła budowę budynku socjalno-gospodarczego o wymiarach 12,05 x 28,8 m. W ramach prowadzonych prac budowlanych wykonała ściany zewnętrzne budynku z bloczków z betonu komórkowego wieńczone wieńcem żelbetowym, nadproża okienne i drzwiowe, ułożyła część belek stropowych oraz częściowo wykonała wewnętrzną instalację wodno-kanalizacyjną i elektryczną. Powołując się na przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organ uznał, że budowa tego typu obiektu wymagała pozwolenia na budowę, a skoro [...] nie uzyskała takiego pozwolenia przed przystąpieniem do budowy budynku, skutkować musiało to wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.
[...] wniosła od tej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając organowi I instancji nie dopełnienie obowiązku wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez co nie rozważono, co leży w słusznym interesie grupy obywateli, a co w słusznym interesie strony (art. 7 i 8 k.p.a.). Nadto, zdaniem odwołującej się, organ naruszył przepis art. 10 k.p.a. uniemożliwiając jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Opisując okoliczności uzasadniające rozpoczęcie robót budowlanych podała m.in., że wskutek działania zimowych warunków atmosferycznych budynek uległ zniszczeniu, tj. nastąpiło przegnicie dachu i zalanie przez topniejący śnieg oraz powstały uszkodzenia spowodowane spadającymi, dużymi gałęziami drzew. W trakcie remontu okazało się, że trzeba wymienić wiele istotnych elementów budynku i w ten sposób bieżący remont przekształcił się w remont kapitalny. Odwołująca się przyznała, że okoliczności związane z remontem, poszukiwanie środków finansowych i zakup materiałów spowodowały, że formalności urzędowe dotyczące remontu obiektu nie zostały dopełnione.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku wniesionego odwołania i rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] r., nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji uznając, że w świetle zebranego materiału dowodowego argumenty podniesione w odwołaniu nie dają podstaw do ich uwzględnienia. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stwierdzając, że wykonane roboty budowlane polegały na budowie nowego obiektu w miejscu wcześniej rozebranego budynku o innych wymiarach, częściowo z wykorzystaniem istniejących fundamentów. Na roboty powyższe odwołująca się była zobowiązana uzyskać pozwolenie na budowę w formie decyzji administracyjnej. Jej brak, zgodnie z dyspozycją art. 48 Prawa budowlanego, bezwzględnie nakazywał orzeczenie nakazu rozbiórki.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie [...] , podtrzymując w całości argumenty zawarte w odwołaniu, zarzuciła organom nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności sytuacji grożącej katastrofy budowlanej, która zmusiła ją do natychmiastowego wykonania remontu budynku. Skarżąca podkreśliła, że wykonane roboty budowlane nie polegały na budowie nowego obiektu. Budynek bowiem nie został rozebrany lecz tylko wyremontowany. Podniosła również zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 10 k.p.a. przez co pozbawiona została wpływu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. Dalej przywołując art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazała, że przeprowadzenie postępowania w sprawie, bez zawinionego przez stronę udziału w postępowaniu, daje bezwarunkową podstawę do wznowienia tego postępowania niezależnie od tego, czy naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo
0 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na dokonaniu ich oceny w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły
1 w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Przepisem prawa materialnego na którym oparta została zaskarżona decyzja jest art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) zgodnie z którym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Jedną z podstaw uzasadniających wniesienie skargi stał się zarzut dokonania przez organy nadzoru budowlanego niewłaściwej oceny rodzaju robót budowlanych wykonanych przez skarżącą, które jej zdaniem, należało uznać jako prace remontowe.
Definicja remontu zawarta została w art. 3 pkt 8 w/w ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Wedle tej definicji, przez remont należy rozumieć wykonywanie w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego norm prawa procesowego należy przyznać, źe zarówno w doktrynie jak i ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie przyjmuje się, że naruszenie postanowień art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z materiałami sprawy i zajęcia stanowiska w tym zakresie przed wydaniem decyzji, może mieć wpływ na wynik sprawy. Jednakże o wadze tego naruszenia ostatecznie decyduje sąd w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego sprawy.
Uwzględnienie skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania może nastąpić w wyniku ustalenia przez sąd, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oznacza to, że uwzględnienie na tej podstawie skargi musiałoby wzbudzić w składzie orzekającym sądu przekonanie, że gdyby nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. J. P. Tamo "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 211).
Warunkiem realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów i tym samym uznania danej okoliczności za udowodnioną.
Rozpatrując postawiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., należało zwrócić uwagę na następujące okoliczności faktyczne sprawy.
W trakcie postępowania, przed wydaniem decyzji organ l instancji podjął kroki mające na celu umożliwienie skarżącej skorzystania z uprawnień wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Organ sporządził i wysłał stosowne zawiadomienie. Jednakże z wyraźnej adnotacji pracownika Urzędu Pocztowego dokonanej na przesyłce listowej zwróconej do organu wynika, że skarżąca w dniu 12 czerwca 2002 r. odmówiła przyjęcia przesyłki z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Stosownie do art. 47 § 1 k.p.a., jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. W takim przypadku uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata.
Materiał dowodowy, z którym, jak podnosi skarżąca, nie została ona zapoznana, to protokół z oględzin z dnia [...] r. przeprowadzonych w obecności skarżącej, wykonane w trakcie tych czynności zdjęcia i złożone przez skarżącą wyjaśnienia oraz umowa dzierżawy z dnia [...] r. Bezsporne jest, że treść protokołu oględzin była stronie znana i oczywistym jest, że w wyniku wykonanych oględzin, wszczęte zostało postępowanie administracyjne. Od tego momentu skarżąca miała wszelkie możliwości składania do organu prowadzącego postępowanie wniosków dowodowych i wyjaśnień.
Brak jest również podstaw do uznania, że naruszenie przez organ odwoławczy zasady wynikającej z treści art. 10 § 1 k.p.a. mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jeżeli organ odwoławczy przeprowadziłby w sprawie uzupełniające postępowanie, to zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. przed wydaniem decyzji bezwzględnie zobowiązany byłby umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dodatkowo dowodów i materiałów. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadzał dodatkowego postępowania dowodowego opierając się wyłącznie na materiałach zgromadzonych przez organ I instancji.
W ocenie Sądu, trudno byłoby również uznać, że nie wypowiedzenie się przez skarżącą przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy miałoby wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy. Analiza argumentów skarżącej zawartych w odwołaniu i w skardze nie daje podstaw do powzięcia takiego przekonania. [...] , konsekwentnie, od momentu wszczęcia postępowania i złożonych wyjaśnień do protokołu oględzin z dnia [...] r., prezentowała stanowisko zgodnie z którym wykonane roboty budowlane miały jedynie charakter remontu. Jednocześnie na etapie prowadzonego postępowania, chociażby sporządzenia odwołania lub wniesionej skargi, nie podniosła żadnych nowych okoliczności i nie wskazała lub nie naprowadziła na dowody nie znane organom przedmiotowych robót budowlanych nie mogły mieć wpływu na treść dokonanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa, zatem skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, musiała ulec oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
-----------------------
[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło