SA/Sz 2847/02

WyrokWSA w Szczecinie2006-12-20

Skład orzekający: Maria Mysiak, Danuta Strzelecka-Kuligowska, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może merytorycznie rozstrzygać o wysokości przyznanego zasiłku celowego, czy też jego kontrola ogranicza się do oceny zgodności decyzji z prawem?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie orzeka merytorycznie w sprawie przyznania zasiłku celowego, lecz jedynie ocenia zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i bada, czy organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania. Wysokość zasiłku celowego zależy od uznania organu administracji, oceny sytuacji materialnej strony oraz możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej.
Stan faktyczny
R. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji przyznającą zasiłek celowy zwrotny na dofinansowanie okularów, leków, żywności i odzieży. Skarżący kwestionował wysokość przyznanego zasiłku, twierdząc, że kryterium dochodowe jest zbyt niskie i nie spełnia konstytucyjnych wymogów. Domagał się przyznania znacznie wyższej kwoty oraz powołania specjalnej komisji do oceny jego sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia NSA Stefan Kłosowski ( spr.), Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie decyzją z dnia [...]r. Nr [...] przyznał R. S. zasiłek celowy zwrotny na dofinansowanie do zakupu okularów - w kwocie 80 zł oraz leków w miesiącach [...]r. - po 100 zł, jednocześnie organ pomocy społecznej odstąpił od żądania zwrotu wskazanych kwot zasiłków. W wyniku wniesionego przez R. S. odwołania organ I instancji w trybie art. 132 i 163 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) zwanej dalej K.p.a. zmienił powyższą decyzje, w ten sposób, że decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 34 ust. 5 w związku z art. 5, art. 41, art. 43 ust. 1, art. 46 ust. 5 i 5 a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze z.) oraz uchwały Nr XXXI/400/97 Rady Miasta z dnia 24 lutego 1997r. w sprawie zasad zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej, dodatkowo przyznał R. S. zasiłek celowy zwrotny na dofinansowanie zakupu żywności - w wysokości 50 złotych i na dofinansowanie do zakupu odzieży i obuwia w kwocie 100 złotych. Jednocześnie orzeczono o odstąpieniu w całości od żądania zwrotu przyznanych kwot zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że dochód R. S. stanowi emerytura w kwocie [...] zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Uzyskiwana miesięcznie kwota [...] zł przekracza kryterium dochodowe określone w art. 4 ustawy o pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej na kwotę 461 zł. Jednakże stosownie do art. 5 ustawy o pomocy społecznej osobom lub rodzinom, które nie spełniają warunku określonego w art. 4 ust. 1, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może być przyznana pomoc pod warunkiem zwrotu części lub całości wydatków na zasadach określonych w art. 34 i 41 ustawy. R. S. spełnia przesłanki określone w uchwale Rady Miasta Nr XXX/400/97 z dnia 24 lutego 1997r., zgodnie z którą ze świadczeń zwrotnych z pomocy społecznej mogą korzystać osoby i rodziny, których dochód przekracza nie więcej niż o 30 % kryterium dochodowego określonego w art. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 41 ustawy, w przypadkach szczególnych, jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie w całości lub części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielonej pomocy, Ośrodek, na wniosek pracownika lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu. Wobec tego, że zainteresowany spełnia przesłanki określone w art. 5 i 41 ustawy, organ orzekł o odstąpieniu od żądania zwrotu świadczenia pieniężnego. Organ I Instancji wskazał też, że stosownie do art. 2 ust. 4 ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Niedostateczne środki finansowe pomocy społecznej oraz stale wzrastająca ilość osób ubiegających się 0 pomoc sprawiają, że pomoc taka udzielana jest w ograniczonym zakresie, na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bytowych. Od powyższej decyzji, R. S. odwołał się, wnosząc o przyznanie środków finansowych na zakup odzieży, bielizny, butów i żywności w kwocie [...] zł. Zdaniem odwołującego się, przyjęte kryterium dochodowe dla osób samotnie gospodarujących w kwocie 461 zł "nie spełnia nawet wymogów dolnego progu ubóstwa", a "założenia dochodowe są sprzeczne z uregulowaniami konstytucyjnymi i prawami człowieka i obywatela". Oświadczył, że nie zgadza się z wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ograniczone możliwości finansowe pomocy społecznej uniemożliwiają udzielenie pomocy finansowej wszystkim ubiegającym się osobom. Zdaniem odwołującego się, środki finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie są niewłaściwie wydatkowane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z [...] roku wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 5, 32, 34 ust. 3 i 5 oraz art. 41 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm) numer SKO.A.430-2883/2002 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, opisany w decyzji organu I instancji, ze wskazaniem na sytuację materialną 1 zdrowotną odwołującego się, która - zdaniem tego organu - uzasadniała zastosowanie art. 5 i 41 ustawy o pomocy społecznej pomimo, że strona, uzyskując miesięczny dochód w wysokości [...] zł, przekracza kryterium dochodowe. Jednoosobowo nie spełnia "wymogów dolnego progu ubóstwa" i powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu 1 instancji. W toku postępowania sądowego skarżący zażądał też powołania specjalnej komisji z udziałem przedstawicieli różnych organów i władz, która zajęłaby się ogólną oceną jego sytuacji socjalno - bytowej. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269)) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, Nr 153, poz. 1270 ze zm) sądy administracyjne dokonują kontroli decyzji pod względem zgodności z prawem, zatem sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję ostateczną nie orzeka merytorycznie w sprawie, lecz ocenia zgodność zaskarżonego aktu z przepisami prawa materialnego oraz bada, czy organy administracji, w toku postępowania administracyjnego, nie naruszyły przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie jest zasadna. Skarżący kwestionuje przede wszystkim wysokość przyznanego mu zasiłku celowego, domagając się znacznie wyższej kwoty – [...] zł. W świetle przytoczonego wyżej przepisu żądanie skarżącego w kwestii przyznania przez Sąd wnioskowanej w skardze kwoty zasiłku celowego, nie znajduje podstawy prawnej i nie może być przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny. Przedmiotem oceny Sądu jest jedynie zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. W myśl przepisów ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) pomoc społeczna ma za zadanie zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin, których sytuacja osobista, rodzinna, dochodowa i majątkowa uzasadnia przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Rodzaj, forma i rozmiar przyznanego świadczenia z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 2 ust. 3 wskazanej ustawy) i odpowiadać celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 2 ust. 4 tej ustawy) uwzględniać możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej oraz ilość osób ubiegających się o taką pomoc i korzystających z pomocy Ośrodka. Wysokość świadczenia, jakim jest zasiłek celowy, zależy zatem od uznania organu administracji wynikającego z oceny sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o pomoc, oraz możliwości finansowych ośrodka, który musi też uwzględnić ilość osób uprawnionych do korzystania z takiej pomocy. Zaskarżona decyzja spełnia wszystkie wymagane warunki dotyczące decyzji uznaniowych oraz odpowiada przepisom prawa materialnego, tj. ustawy o pomocy społecznej oraz przepisom postępowania. Organ należycie wskazał kryteria, którymi kierował się wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, szczegółowo przedstawił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił podstawy rozstrzygnięcia, uwzględniając wszystkie okoliczności, które mogły mieć wpływ na wysokość przyznanego świadczenia. Zgłoszone przez skarżącego w Sądzie żądanie powołania specjalnej komisji dla zbadania przyczyn jego sytuacji, jak też żądanie wyższego zasiłku celowego pozbawione jest prawnych podstaw i nie mieszczą się w zakresie działań Sądu określonych przepisach ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) jak też w ustawie z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło