SA/Sz 2865/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska /spr/ Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant: st.sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2004r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddalaskargę. Burmistrz decyzją z dnia [...] . na podstawie art. 104, 127 kpa , art. 40 ustl i 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 89, poz. 415/ po rozpatrzeniu wniosku [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę gospodarstwa pstrągowego [...] o łącznej produkcji 150 ton ryb rocznie , w skład którego wchodziły niżej wymienione budowle i urządzenia: próg piętrzący ujęcie, piaskownik, doprowadzalnik stanowisko dotleniania, baseny narybkowe w ilości 12 szt. o pow. [...] baseny tuczowe (sektor A i B) w ilości x szt. o pow. X i kub. wody x , odprowadzalnik o dł. [...] , - baseny handlowe( odpijalniki) szt. 2, sieć kanalizacji osadowej, przepompownia osadu o wyd. 15,01/s, zagęszczacz osadu, - poletka osadowe, odstojnik z zestawem hydrobiostruktur o Odyspozycyjne =1 ,00m3/s i pow. 1500m2, hydrobiotaniczny kanał odpływowy - staworzeka o dl. 370m i pow. 0,55ha, Stabilizacyjny kanał odpływowy z okratowanym ujęciem o dł. 650m, * niezbędne zaplecze gospodarstwa składające się ze studni głębinowej; budynku magazynowego i socjalno- biurowego; magazynu pomocniczego; zbiornika bezodpływowego ścieków bytowych; dróg i placów; stróżówki; zbiornika na śnięte ryby; oświetlenia terenu i linii zasilających obiekty, W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w toku postępowania przeprowadzono procedury przewidziane ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. -prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr. 62 poz. 627). Po zasięgnięciu opinii w sprawie konieczności opracowania raportu oraz zakresu dla w/w przedsięwzięcia. Otrzymane opinie ze Starostwa Powiatowego z dn. [...] r. Ldz. [...] oraz Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dn. [...] r. Ldz. [...] zaopiniowały pozytywnie obowiązek sporządzenia raportu dla w/w przedsięwzięcia. Podano do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji na w/w przedsięwzięcie oraz o możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni od daty podania do publicznej wiadomości, wskazując jednocześnie miejsce ich składania. W terminie 21 dni od daty podania do publicznej wiadomości informacji o wniosku nie wpłynęły do organu uwagi lub wnioski ze strony społeczeństwa lub organizacji społecznych. W dniu [...] . [...] złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o ustalenie na rzecz [...] warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia Budowa gospodarstwa pstrągowego [...] , zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza z dnia [...] . z uwagi na fakt, iż [...] oraz [...] prowadzący gospodarstwo pstrągowe położone poniżej miejsca planowanej inwestycji w oparciu o pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód rzeki x , bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. Burmistrz, na podstawie art. 145 § 1, art. 147, art. 149 § 3 , art. 150 kpa decyzją z dnia [...] . odmówił wznowienia postępowania w sprawie o ustalenie na rzecz [...] warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia "budowa gospodarstwa pstrągowego z powodu nie przyznania osobom składającym wniosek o wznowienie postępowania przymiotu strony. Od tej decyzji odwołali się: [...] działający przez pełnomocnika radcę prawnego [...] wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu pełnomocnik zarzuca naruszenie art. 28 oraz art. 80 kpa poprzez przyjęcie, że osoby, które uzyskały pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód nie mają interesu prawnego i nie są stronami w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla nowego przedsięwzięcia, dotyczącego tego samego cieku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] . na podstawie art. 138 § 1 pkt 1kpa, art. 1 i 2 ustawy z dnia [...] . o samorządowych kolegiach odwoławczych utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Po zapoznaniu się z aktami sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że stosownie do art. 28 kpa, stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, kto twierdzi wobec organu administracji, że postępowanie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku albo żąda czynności organu, powołując się na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca, definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego, wskazał wyraźnie na powiązanie danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Chodzi tu zatem nie o interes faktyczny dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, to jest taki, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Tak więc o tym, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decydować będzie norma prawna, z której dla tego podmiotu będą wynikały wprost określone prawa lub obowiązki. W rozpatrywanej sprawie postępowanie dotyczy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Interes prawny w tym postępowaniu, jak słusznie stwierdził organ pierwszej instancji w - kwestionowanej decyzji, niewątpliwie mają wnioskodawcy, właściciele i użytkownicy wiepzyści działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, jak również mogą mieć interes prawny właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości (vide: uchwała 5 Sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25 września 1995r.Sygn. akt VI SA 13/95). Pełnomocnik odwołujących się wywodzi interes prawny do udziału w sprawie; z obowiązujących pozwoleń wodno-prawnych oraz prawa własności należących do nich gospodarstw twierdząc, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji może wywrzeć istotny wpływ na warunki wykonywania służących im praw. Okoliczności te jednak, w ocenie organu nie statuują po ich stronie naruszenia, decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, interesu prawnego lub uprawnienia wynikającego z prawa własności nieruchomości, a objętego regulacją prawa wodnego /Dz.U. z 2001 r. Nr 115, poz.1229/ zwłaszcza, że przedmiotowa decyzja ustalająca warunki, zabudowy na przedmiotowe 5 zamierzenie została uzgodniona z właściwym w zakresie gospodarki wodnej organem (Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej). Kolegium nie znalazło przepisów prawa materialnego, który zostały naruszone decyzją organu orzekającego w stosunku do stron odwołujących się, które same również nie wykazały, jakie przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla nich jakieś uprawnienia, zostały naruszone tą decyzją. Podstawy takiej bez wątpienia nie mogą stanowić posiadane pozwolenia wodnoprawne, w których ustala się m.in. zakres korzystania z wód, jak również obowiązki niezbędne ze względu -na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki. Okoliczności podnoszone przez strony odwołujące się wskazują na to, że mają one interes faktyczny, z powodu którego kwestionują decyzję organu pierwszej instancji, skoro wyrażają obawy o negatywny wpływ planowanej inwestycji na przedsięwzięcia już wcześniej zrealizowane. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie złożył pełnomocnik [...] , który zarzuca naruszenie art. 10 § 1 w związku z art. 28 kpa, art. 42 ust.1 pkt 3-5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, art. 122 ust.1 pkt 1 i art. 128 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne poprzez: ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że interes prawny oparty o uprawnienia wynikające z ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu wodnoprawnym na szczególne korzystanie z wód jak też oparty o prawo własności nieruchomości narażonej na immisję wywołaną lokalizacją i funkcjonowaniem nowego gospodarstwa rybackiego, nie stanowi interesu prawnego legitymującego do udziału w charakterze strony w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tego nowego gospodarstwa rybackiego, ich błędne zastosowanie polegające na odmowie skarżącym prawa do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy w charakterze strony postępowania, Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/. Skarga nie mogła być uwzględniona albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie było zagadnienie procesowe dotyczące odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Burmistrza w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę gospodarstwa pstrągowego na dz. [...] , z tej przyczyny, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone przez podmioty nie będące stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Sąd bada w niniejszej sprawie zgodności z prawem ostatecznej decyzji o warunkach za budowy i zagospodarowania dla opisanej wyżej inwestycji. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 149 § 3 kpa przewidujący że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. W postępowaniu wznowieniowym właśnie w art. 149 § 3 kpa uregulowano zagadnienie dotyczące odmowy wznowienia postępowania bez bliższego wjaśnienia z jakich przyczyn może dojść do wydania takiej decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze i komentarzach przyjmuje się, że wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko wówczas, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy podanie o wznowienie wniesiono z uchybieniem ustawowego terminu. Niedopuszczalność wznowienia postępowania przyczyn podmiotowych nastąpi wówczas, gdy podanie o wznowienie złoży podmiot nie będący stroną, zgodnie bowiem z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony. W rozpatrywanej sprawie spór pomiędzy skarżącymi a organami orzekającymi dotyczy kwestii, czy w tej konkretnej sprawie dotyczącej ustaleń warunków zabudowy i zagospodarowania na budowę gospodarstwa pstrągowego na działce nr [...] na rzece X [...] skarżący prowadzący gospodarstwa rybackie położone w dół biegu rzeki względem planowanego nowego ośrodka hodowli pstrąga są stronami tego postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 5 oraz art. 46 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. 0 zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) do podmiotów związanych z decyzją o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu zalicza się osoby trzecie. Przez pojęcie osób trzecich, o których mowa w przepisach ustawy zagospodarowaniu przestrzennym należy rozumieć, co do zasady, właścicieli użytkowników nieruchomości objętej ustaleniami warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jak i tych, które nie graniczą z tą nieruchomością, jeżeli skutki wynikające z realizacji inwestycji będą oddziaływać także na obszary nieprzylegające bezpośrednio do terenu objętego decyzją. Jednakże warunkiem uznania podmiotu za osobę trzecią, co jednocześnie oznacza uznanie go za stronę w postępowaniu, jest wykazanie w każdym indywidualnym przypadku, że ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczyć będą prawnego interesu osoby władającej inną nieruchomością. Powyższe stanowisko potwierdza dotychczasowe orzecznictwo i tak w Uchwale Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995r. - VI SA 13/95 - ONSA z 1995r., z. 4, poz. 154, stwierdzono, że stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd podniósł m.in., że przymiot strony : wystąpienie przesłanek z art. 28 kpa właściciel sąsiedniej nieruchomości może wykazywać w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach sprawy. Należy też podnieść, że z istoty konstytucyjnie chronionego prawa własności wynika powinność możliwie szerokiego uwzględniania uprawnienia właściciela do korzystania z nieruchomości. Zasada ta znajduje wyraz w treści art. 140 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno -gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Wspomniana zasada uwzględniana jest także w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Art. 3 tej ustawy stanowi bowiem o prawie (" w granicach określonych przez prawo i zasady współżycia") każdej osoby do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny. Każdy ma też prawo do ochrony interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób. Interes prawny w tym przypadku wynikać musi jednak z konkretnego przepisu prawa materialnego. Te bowiem reguły są jedynie źródłem uprawnień. Interes prawny odróżnić należy od interesu faktycznego. Występuje on wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem zagospodarowania, nie może jednak wykazać naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego. W rozpoznawanej sprawie należy podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 25 lutego 2002r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania dla gospodarstwa pstrągowego, nie wykazali w jakim zakresie planowana inwestycja na sąsiedniej działce narusza sferę interesów prawnych skarżących. Powołany w skardze przepis art. 31 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne /Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm./ określa korzystanie z wód, jako ich używanie na zaspokojenie potrzeb ludności oraz gospodarki. Ustawa w przepisie art. 34 ust. 2 wprowadza cztery zasady korzystania z wód: * zasadę nie pogorszenia stanu ekologicznego wód i ekosystemów od nich zależnych, * zasadę oszczędzania wody by nie była ona marnotrawiona, * korzystanie z wód nie może powodować marnotrawstwa energii wody, - korzystanie z wód nie może wyrządzać szkody. Powyższe oznacza, że korzystanie z wody nie może wiązać się z wyrządzaniem szkód w ekosystemie lub w węższym zakresie w stosunkach sąsiedzkich. Ta regulacja ma związek z funkcją prewencyjną, wpływająca na obowiązek instalowania takich urządzeń, aby korzystający z wody zabezpieczył się przed wypadkami szkodowymi. Z dołączonego do akt sprawy Raportu Oddziaływania na Środowisko Przedsięwzięcia "Ośrodek opracowanego przez specjalistę budownictwa wodno-melioracyjnego wynika, że zamierzona inwestycja będzie oddziaływała na środowisko w sposób minimalny pod warunkiem przestrzegania reżimów technologicznych produkcji. Nie powinien nigdy zaistnieć problem uciążliwości projektowanego ośrodka dla ośrodka wodnego /rzeki x/. Taka możliwość będzie istniała jedynie w warunkach, awarii urządzeń lub klęski żywiołowej. Projektowane przedsięwzięcie położone w znacznym oddaleniu od siedzib ludzkich nie powinno być zarzewieniem konfliktów lokalnych z powodu uciążliwości. Jednakże z powodów konkurencji dla innych hodowców, których w dość bliskim sąsiedztwie /rzeka x / jest kilku może być powodem do nieuzasadnionych protestów. Jeżeli zatem podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa wniesione zostało przez podmioty, którym nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa bowiem mają jedynie interes faktyczny /konkurencja/ organ administracji jest obowiązany wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Z tych przyczyn decyzje organów administracji, wydane w trybie art. 149 § 3 kpa nie naruszają prawa, co zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ musiało prowadzić do oddalenia skargi.