SA/Sz 2870/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.) Protokolant: Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru o d d a l a skargę W dniu [...] K.S. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym używany samochód osobowy marki [...], wyprodukowany w 2000r. z silnikiem wysokoprężnym o pojemności 1951 ccm, nr nadwozia [...]. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...]z dnia [...] dotyczące zakupu w/w pojazdu za kwotę [...] EUR deklarację wartości celnej oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu Nr [...] z dnia [...] wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą , stanowiącym załącznik do w/w zaświadczenia. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. Nr 23, poz. 11l7 ze zm./ wartość transakcyjna określona przez zgłaszającego w oparciu o fakturę Nr [...] z dnia [...] wynosząca [...] EUR w przeliczeniu na złote polskie [...] PLN nie może być przyjęta za wartość celną. Porównując bowiem cenę transakcyjną wynikającą z przedłożonej faktury do ceny tego typu pojazdu wynikającej z Katalogu SCHWACKELISTE Nr [...] stwierdzono, że nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru. Konsekwencją nie przyjęcia wartości transakcyjnej za wartość celną jest konieczność ustalenia jej zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 24 § 1 ustawy Kodeks celny tj. jedną z metod zastępczych. Wyjaśniając następnie dlaczego w celu ustalenia wartości celnej pojazdu używanego nie można było zastosować metod zastępczych wynikających z przepisów art. 25-28 Kodeksu celnego, organ I instancji n podstawie art. 29 § 1 Kodeksu ustalił wartość celną na kwotę [...] zł.. Dla potrzeb ustalenia wartości celnej towaru metodą "ostatniej szansy" /art. 29 Kodeksu celnego przyjęto informację wynikającą ze specjalistycznego wydawnictwa zawierającego cenę użytkowanych pojazdów samochodowych na rynku polskim tj. Katalogu "EUROTAX". Wg tego Katalogu Nr 8/2002 średnia cena rynkowa pojazdu samochodowego o parametrach technicznych takich jak pojazd importowany przez K. S. wyniosła [...] zł. W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. zarzucił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, które uzasadniałyby odmowę uznania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku wystawionego przez sprzedawcę. Odwołujący podniósł, że organ I instancji nie uwzględnił przy ustalaniu wartości celnej tego, że pojazd posiada przebieg odbiegający od normatywnego natomiast w czasie pierwszej rewizji celnej dokonanej na przejściu granicznym, urzędnik celny po dokonaniu oględzin uznał znaczne jego wyeksploatowanie. Należy zatem przyjąć, że wartość pojazdu jest adekwatna do ceny jaką za ten samochód zapłacono. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że w świetle art. 23 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn.zm./, wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i 31, przy czym powinna ona odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru w dniu jego zgłoszenia do odprawy celnej. Stosownie do art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. Podkreślono, że dane zawarte w dokumentach /np. fakturach, rachunkach, umowach kupna-sprzedaży, itp./ przedłożonych w celu ustalenia wartości celnej nie będą wiarygodne w sytuacji gdy podana w nich cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towar. Wartość ta winna być niezależna od tego czy importer otrzymał za darmo towar wprowadzony na polski obszar celny czy też kupił go po wyjątkowo okazyjnej, z różnych względów cenie /por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 1995r. sygn. akt SA/Ka 1615/94, z dnia 15 stycznia 1998r. sygn. akt SA/Ka 1055/96, z dnia 9 marca 1998r. sygn. akt SA/Ka 1268/98/ O zakwestionowaniu wiarygodności danych zawartych w przedłożonej przez odwołującego fakturze Nr [...] z dnia [...] przez organ celny I instancji zdecydowała niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości rynkowej. Wg bowiem Katalogu EUROTAX SCHWACKE LISTE - 8/2002, na rynku niemieckim samochód osobowy marki [...], rok prod., 2000, o poj. silnika 1951 ccm został wyceniony na kwotę [...] EUR. Zważywszy, że importer w zgłoszeniu celnym zadeklarował jako cenę transakcyjną tego pojazdu kwotę [...] EUR - to różnica w wysokości ponad 100 % pomiędzy ceną pojazdu na rynku eksportera, a ceną deklarowaną uzasadniała stwierdzenie , że cena transakcyjna ujmowana w fakturze nie może zostać zaakceptowana jako wartość celna przedmiotowego towaru. Organ odwoławczy mając na uwadze, że krajem eksportu zakupu samochodu była B., po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania ustalił na podstawie Katalogu EUROTAX SCHWACKE LISTE - 8/2002, że w sierpniu 2002r. cena pojazdów podobnych na rynku belgijskim kształtowała się na poziomie [...] EUR, a więc, że była nawet wyższa niż wartość pojazdu podobnego z rynku niemieckiego. W takim przypadku było zatem konieczne ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o metody zastępcze określone w art. 25-29 ustawy - Kodeks celny. Dalej w uzasadnieniu wskazano, że wybierając metodę ustalenia wartości celnej, należy uwzględnić ich kolejność wg Kodeksu celnego /art. 24/. Organ odwoławczy podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji w sposób prawidłowy i obszerny wyjaśniono dlaczego została zastosowana dla ustalenia wartości celnej używanego pojazdu samochodowego metoda zastępcza wynikająca z art. 29 § 1 Kodeksu celnego tzw. "metoda ostatniej szansy". Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23, 25-28 ustawy - Kodeks celny jest ona ustalona na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: 1/ artykułu VII Układu ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., 2/ Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. 3/ przepisów Działu III Tytuł II Kodeksu celnego "Wartość celna towarów". Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. , w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających bieżące ceny rynkowe tych pojazdów na rynku kraju importera. Organ celny I instancji do obliczeń przyjął informację wynikającą ze specjalistycznego wydawnictwa zawierającego ceny użytkowanych pojazdów samochodowych na rynku polskim tj. katalogu "EUROTAX". Odnosząc się następnie do zarzutu nieuwzględnienia przez organ I instancji przy ustalaniu wartości celnej ponadnormatywnego zużycia pojazdu wyjaśniono, że rozporządzeniem z z dnia 8 marca 2001r. Minister Środowiska zmienił rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów /Dz.U. z 2001r. Nr 17, poz. 204/ i w wyniku tej nowelizacji - jako odpad zostały zakwalifikowane pojazdy wycofane z eksploatacji niezarejestrowane lub niezdolne do ruchu. W dniach 12 i 15 marca 2001r. Minister Finansów zmienił rozporządzenie w sprawie deklaracji skróconych zgłoszeń celnych /Dz.U. z 2001r. nr 17, poz. 197/ oraz rozporządzenie w sprawie określenia urzędów celnych, w których dokonywane są czynności przewidziane przepisami prawa celnego w zależności od rodzaju towarów procedur celnych, którymi mogą być obejmowane towary w poszczególnych urzędach celnych /Dz.U. z 2001r. Nr 17, poz. 198/. W/w przepisy , które weszły w życie w dniu 24 marca 2001r. zostały wprowadzone w celu wyeliminowania importu samochodów uszkodzonych lub nadmiernie zużytych. W świetle tych regulacji pojazdy uszkodzone bądź pojazdy ponadnormatywnie zużyte nie mogły być w dniu zgłoszenia celnego objęte procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. W przedmiotowej sprawie , zgodnie z zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia [...] /załączonym do zgłoszenia celnego/ importowany pojazd był w momencie dokonywania zgłoszenia celnego sprawny technicznie, uzyskał dobrą pinię odnośnie stanu technicznego i został bezwarunkowo dopuszczony do ruchu. Z powyższego wynika, więc, że nie został zaklasyfikowany jako odpad, pojazd wyeksploatowany , bądź nadmiernie eksploatowany w sposób uniemożliwiający poruszanie się po drogach. Stan techniczny importowanego samochodu nie odbiegał zatem od stanu technicznego pojazdów tego samego typu i roku produkcji, notowanych specjalistycznych katalogach, w tym EUROTAX. Jeśli chodzi o podnoszoną w odwołaniu kwestię adnotacji dokonanej na fakturze przez urzędnika celnego po dokonaniu oględzin pojazdu, organ odwoławczy stwierdził, że na fakturze funkcjonariusz Urzędu Celnego naniósł notatkę o następującej treści: cyt. "sam. osob. używany kpl., wartość ustali UC odbiorczy". Z zapisu tego wynika, więc, że do zgłoszenia przedstawiono pojazd kompletny i że wartość celną, ustali Urząd Celny odbiorczy tj. UC Oddział Celny. K. S. zaskarżył opisaną wyżej decyzję ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego powtarzając zarzuty i argumentację zawarte wcześniej w odwołaniu. Dodatkowo skarżący podniósł, że dokonał niezbędnych napraw pojazdu w celu przywrócenia jego walorów estetycznych i użytkowych oraz, że sprawa nie została załatwiona przez Dyrektora Izby Celnej w terminie 30 dni, ponieważ prowadzono postępowanie od [...] do [...]. W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie, skargi. Jeśli chodzi o podniesioną w skardze okoliczność, która nie była przywołana w toku postępowania prowadzonego przez organ I i II instancji, stwierdzono, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów np. rachunków, które mogłyby potwierdzić dokonanie niezbędnych do właściwej pracy pojazdu napraw. W sprawie zarzutu przewlekłość w załatwieniu sprawy przez organ odwoławczy, wyjaśniono, że zgodnie z art. 1329 § 3 ustawy - Ordynacja podatkowa załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ. W niniejszej sprawie, odwołanie wpłynęło do Izby Celnej w dniu 16 września 2002r. i przy uwzględnieniu okresu na dopełnienie ustawowej czynności przewidzianej w art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa - 2 miesięczny termin załatwienia sprawy upływał w dniu [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] i w związku z tym nie ma podstaw do twierdzenia, że nie zostały zachowane ustawowe terminy na załatwienie sprawy przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271ze zm./ zważył, co następuje: Dokonując oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa. Organy celne obu instancji rozważyły zarówno prawidłowość przyjęcia wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej sprowadzonego pojazdu - art. 23 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 z późn.zm ./ jak również możliwość jej ustalenie w oparciu o pozostałe metody wskazane w Kodeksie celnym, a mianowicie przez ustalenie wartości transakcyjnej towarów identycznych /art. 25/ lub podobnych /art. 26/ lub na podstawie ceny jednostkowej towarów przywożonych bądź identycznych lub podobnych, sprzedanych na polskim obszarze celnym w najmniejszych zbiorczych ilościach i stanie , w jakim są towary, dla których ustalona jest wartość celna /art. 27/ , a w końcu także w oparciu o wartość kalkulowaną, a zatem na sumie określonych w ustawie składników takich przykładowo jak koszt materiałów i produkcji /art. 28/. Wartość celną ustalono w rezultacie metodą "ostatniej szansy", która dopuszcza możliwość ustalenia wartości celnej uszkodzonych pojazdów na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf i Handlu , Porozumienia w sprawie stosowania tego artykułu oraz przepisów działu III Kodeksu celnego /art. 29 § 1/. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji zwrócił uwagę, że postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej /WCO/. Wyjaśnienia tego Komitetu do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. zostały opublikowane w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999r. w sprawie wyjaśnień dotyczących wartości celnej /Dz.U. Nr 80, poz. 908/. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej /WCO/ uznał za problematyczne w przypadku importu używanych samochodów stosowanie przy ustalaniu wartości celnej "metod zastępczych w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedawanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalona jest wartość celna. Niemożliwym jest bowiem znalezienie pojazdów samochodowych o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. W przedmiotowej sprawie prawidłowo zatem przy ustalaniu wartości celnej sprowadzonego przez skarżącego samochodu zastosowano zastępczą metodę ustalenia wartości celnej na podstawie art. 29 Kodeksu celnego i wyliczenie to nie budzi zastrzeżeń. Podkreślić należy, że w swoich rozstrzygnięciach organy I i II instancji wyczerpująco wyjaśniły kwestie związane ze stosowaniem art. 23 § 7 Kodeksu celnego, który uzasadnia odmowę ustalenia wartości celnej w oparciu o cenę transakcyjną. Nie ma podstaw również, zdaniem Sądu, do kwestionowania stanowiska organu odwoławczego w sprawie zarzutów nieuwzględnienia przy ustalaniu wartości celnej faktu, że z tytułu intensywnej eksploatacji zużycie pojazdu było znacznie większe i konieczne było dokonanie niezbędnych napraw w celu przywrócenia jego walorów użytkowych i estetycznych. Skarżący w toku prowadzonego postępowania nie wskazał żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a z załączonego do zgłoszenia celnego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym wynikało, że stan techniczny samochodu nie odbiegał od stanu innych tego typu pojazdów. W związku zatem z brakiem przesłanek dla uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ oddalił skargę.