SA/Sz 2875/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-10-14
Skład orzekający: Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych (kontenerów handlowych) jest prawidłowa, jeśli nie precyzuje jednoznacznie, które konkretnie obiekty podlegają rozbiórce?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych jest wadliwa, jeśli jej sentencja nie precyzuje jednoznacznie, które konkretnie obiekty podlegają rozbiórce, uniemożliwiając tym samym identyfikację obiektów objętych nakazem. Brak dostatecznej konkretyzacji obiektów stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę trzech kontenerów handlowych usytuowanych na działce bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący podnieśli, że przejęli działkę wraz z kontenerami, nie będąc świadomi ich nielegalnego statusu, oraz że wykonanie decyzji spowoduje utratę miejsc pracy. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając samowolę budowlaną. Skarżący wnieśli skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak/spr./ Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi E. i J. P. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Nadzoru Budowlanego w[...] dnia [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) decyzją z dnia 21 sierpnia 2002 r., nr [...] nakazał [...] , zam. [...] , , rozbiórkę trzech kontenerów handlowych usytuowanych, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] , . Uzasadniając decyzję organ podał m.in., że w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] , r. ustalił, iż na części działki użytkowanej przez [...] , zostało usytuowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę osiem kontenerów handlowych. Według oświadczenia [...] , , trzy kontenery posadowione zostały w [...] , r. W związku z powyższym do kontenerów usytuowanych w [...] , r. zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia [...] , r. Prawo budowlane i będący podstawą orzeczenia art. 48.
[...] , złożyli od tej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podając, że wchodząc w posiadanie działki przy ul. [...] , w dniu [...] , r. przejęli ją z dobrodziejstwem inwentarza, tj. razem z usytuowanymi na niej kontenerami, przekonani, że kwestia lokalizacji kontenerów jest prawnie uregulowana. Podnieśli również, że wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego spowoduje utratę kolejnych miejsc pracy i jedynym wymiernym efektem jej realizacji będzie zwiększenie bezrobocia, a co za tym idzie straty finansowe dla właścicieli gruntu oraz dla budżetu z tytułu zmniejszonych wpływów oraz kosztów wynikających z konieczności finansowania zasiłków dla bezrobotnych.
Inspektor Nadzoru Budowlanego, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...]
utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji uznał, że argumenty zawarte w odwołaniu, mające dla stron istotne znaczenie, nie dają podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że ustawienie trzech kontenerów handlowych stanowiło samowolę budowlaną skutkującą nakazem rozbiórki, zgodnie z dyspozycją art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wskazany przepis przewiduje bezwzględny nakaz rozbiórki wybudowanego samowolnie obiektu lub części obiektu, co oznacza, że organ nie ma możliwości uwzględnienia innych okoliczności niż przewidziane w ustawie Prawo budowlane, w tym uznaniowego kierowania się względami ekonomicznymi, czy społecznymi.
[...] , wnieśli na tą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie zarzucając jej rażące naruszenie art. 37 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu żądania uchylenie decyzji skarżący podali, że kontenery handlowe zostały postawione w 1992 r., a w tym okresie nie byli oni jeszcze współwłaścicielami tego terenu. W momencie nabycia własności również nie zostali w należyty sposób poinformowani, że kontenery zostały postawione bez wymaganego prawem pozwolenia. Zdaniem skarżących, w okresie w którym postawiono kontenery, z planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu w sposób jednoznaczny nie wynikało, czy postawienie kontenerów z dykty wymaga uzyskania stosownego pozwolenia. Po 10 latach od tego momentu, jako nowi właściciele, dowiedzieli się, że kontenery stoją nielegalnie i należy je w majestacie prawa rozebrać. Okoliczności te, w ocenie skarżących sprawiły, że wniesienie skargi stało się konieczne i prawnie uzasadnione.
Odpowiadając na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie z w a żył, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu
Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przepadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję -w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.
Ponadto, w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
0 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
1 wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza granice skargi z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, zaistniała w niniejszej sprawie.
Decyzja administracyjna jest indywidualnym, zewnętrznym aktem administracyjnym stanowiącym, w ujęciu doktrynalnym, władcze działanie prawne organu administracji skierowane na ■ wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych.
Podstawowym elementem każdej decyzji administracyjnej jest jej rozstrzygnięcie (art. 107 § 1 k.p.a.). Rozstrzygnięcie musi być formułowane w taki sposób, ażeby możliwe było ewentualne wykonanie decyzji albo dobrowolnie przez zobowiązanego, bądź z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. Musi być ono sformułowane w sposób jasny i precyzyjny. Cecha ta nabiera tym większego znaczenia, gdy decyzja nakłada na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania się. Powinna ona obowiązek ten wyrażać dokładnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, (vide: wyrok [...] , )
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że będące przedmiotem kontroli sądu decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji, naruszają postanowienia zawarte w art. 107 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, w swej sentencji zobowiązało skarżących - [...] , do rozbiórki "trzech kontenerów handlowych posadowionych na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] , , bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę".
Z uzasadnienia decyzji, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że na przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej współwłasność skarżących i Gminnej Spółdzielni , znajduje się w sumie 19 kontenerów handlowych, z czego osiem na części użytkowanej przez [...] , .
Z decyzji organów obu instancji, a w szczególności z sentencji stanowiącej o istocie dokonanego rozstrzygnięcia, nie sposób wywieść, które konkretnie kontenery objęte są orzeczonym nakazem rozbiórki. Wskazanie, i to w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że chodzi o kontenery postawione w 2001 r., kwestii tej w żaden sposób nie wyjaśnia. Tak sformułowane rozstrzygnięcie nakazujące "rozbiórkę trzech kontenerów handlowych usytuowanych na działce nr x ", na której znajdują się również inne kontenery, uniemożliwia zidentyfikowanie obiektów których w istocie dotyczy wydany nakaz rozbiórki. Brak dostatecznej konkretyzacji obiektów będących przedmiotem postępowania, (np. poprzez wskazanie graficzne na mogącej stanowić załącznik do decyzji mapie terenu lub inne ich oznaczenie, podanie cech szczególnych), skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako nie czyniące zadość wymogom stawianym rozstrzygnięciu, które zawierać winna decyzja administracyjna.
Dodatkowo Sąd zauważył, że organy w przeprowadzonym postępowaniu nie wypełniły również obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie można ustalić, gdzie dokładnie znajdują się będące przedmiotem sprawy kontenery handlowe. W aktach organu I instancji (przekazanych do sprawy sądowej o sygn. akt [...] , ) znajduje się protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] , r., mapa terenu, nieopisany i niepodpisany szkic, obejmujący, najprawdopodobniej, lokalizację kilkunastu kontenerów usytuowanych obok budynku przy [...] , . Jednakże z dokumentów tych nie wynika, które z nich, według oświadczenia [...] , , zostały postawione w 2001 r. Niewyjaśnienie tych podstawowych dla sprawy okoliczności faktycznych, stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, uznając że decyzje naruszają przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło