SA/Sz 2884/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Z.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] Nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Starosta [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98 poz. 602 z późn.zm.) i § 2 i 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632 z późn.zm.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stałej rejestracji pojazdu marki [...], rok produkcji [...] [...]– odmówił [...] zarejestrowania wyżej wymienionego samochodu oraz wydania dowodu i tablic rejestracyjnych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] zwrócił się do Starostwa [...] z wnioskiem o zarejestrowanie pojazdu przedkładając umowę zakupu zawartą w dniu [...] oraz umowę z dnia [...[ sporządzoną pomiędzy [...] i umowę z dnia [...]. spisaną między [...] oraz dowód rejestracyjny wystawiony na [...] i tablice rejestracyjne. Ponadto zainteresowany przedłożył dokumenty dotyczące zakupu silnika : umowę zakupu silnika z dnia [...] pomiędzy stroną, a [...], umowę darowizny samochodu [...], z którego pochodzi silnik, zawartą w dniu [...], a [...] oraz pokwitowanie dotyczące zatrzymanego dowodu rejestracyjnego pojazdu marki [...] zarejestrowanego w Starostwie [...] pod numerem rejestracyjnym [...]. [...] załączył także do wniosku zaświadczenie z [...] Stacji Kontroli Pojazdów [...] o przeprowadzonym w dniu [...]r. badaniu technicznym pojazdu marki [...]. Z załączonych dokumentów z badania technicznego pojazdu wynika, że samochód nie został dopuszczony do ruchu, gdyż posiada przerobiony numer silnika. W trakcie przeprowadzonego przez uprawnionego diagnostę badania technicznego ustalono, że w samochodzie marki [...] przerobiono numer silnika w ten sposób, że w polu numerowym wtórnie, ręcznie nabito "metodą warsztatową" numer na silniku. Wątpliwości budzi również [...]– po wykonanej naprawie blacharskiej – nosi widoczne ślady spawania. Jednocześnie ustalono, że w tym samochodzie tabliczka identyfikacyjna nie jest zamocowana fabrycznie, gdyż posiada nieoryginalne nity. Numery nadwozia i silnika posiadają identyczne oznaczenie jak numery nadwozia i silnika wpisane do przedłożonych dowodów rejestracyjnych pojazdów zarejestrowanych pod nr [...]. Wobec takich ustaleń faktycznych organ stwierdził, że zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1.04.1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. Nr 44 poz. 432 z 1999r./ - samochód ten nie spełnia wymaganych warunków technicznych i nie może zostać dopuszczony do ruchu. Dlatego należało odmówić zarejestrowania wymienionego pojazdu i wydania dowodu i tablic rejestracyjnych. W odwołaniu od powyższej decyzji [...], domagając się jej zmiany powołał się na przedłożoną organowi I instancji opinię techniczną z dnia [...]r. sporządzoną na Jego zlecenie przez Stowarzyszenie Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego – [...]. Podkreślił, że z opinii tej nie wynika, że w samochodzie doszło do ingerencji osób trzecich w pole numerowe silnika, a w okresie produkcji silnika w przedmiotowym pojeździe drugi człon numeru wybijany był faktycznie nierówno (ręcznie). Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn.zm.), § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 602 z późn.zm.) oraz art. 1 z ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856), po rozpatrzeniu odwołania – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie nie może zostać uwzględnione z braku podstaw prawnych. W myśl art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym, rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie m.in. dowodu własności i dowodu rejestracyjnego, jeśli pojazd był uprzednio zarejestrowany. Dokumenty, jakie wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku o rejestrację regulują przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 602 z późn.zm.) w § 2 i 6 wym. rozporządzenia. Warunki techniczne, jakie rejestrowany pojazd winien spełniać określają z kolei przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432). Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia pojazd samochodowy powinien być wyposażony w numer identyfikacyjny (VIN) albo w rozpoznawczy numer nadwozia (podwozia) umieszczony w sposób trwały na podwoziu, ramie lub innym podobnym podstawowym elemencie konstrukcyjnym oraz tabliczkę znamionową. Z akt niniejszej sprawy wynika, że pojazd o którego rejestrację ubiega się odwołujący nie spełnia wymaganych prawem warunków technicznych a tym samym nie może być zarejestrowany i dopuszczony do ruchu. Przedmiotowy pojazd nie został dopuszczony do ruchu z uwagi na przerobione numery na silniku oraz nieoryginalne nity tabliczki znamionowej. Opinia taka została wydana podczas badania technicznego samochodu przez uprawnionego diagnostę powołanego do przeprowadzania badań technicznych pojazdów przez Prezydenta Miasta [...]. Kolegium dostrzegło, że odwołujący przedstawił opinię przeciwną sporządzoną przez [...] Rzeczoznawców na Jego wniosek. Wskazało jednak, że organ rejestrujący w tej sytuacji przedstawił w/w opinię diagnoście przeprowadzającemu badania techniczne pojazdu w [...] Stacji Kontroli Pojazdów [...] – [...]. Diagnosta w pełni podtrzymał własną opinię stwierdzając, iż w trakcie badania pojazdu wątpliwości wzbudził numer nadwozia, ponieważ znajdował się w miejscu, które nosiło liczne ślady spawania i prac blacharskich a ponadto tabliczka znamionowa zamocowana została "wtórnie" na nieoryginalnych nitach. Diagnosta podkreślił również, że pierwszy człon numeru silnika nabity jest fabrycznie, natomiast drugi – wtórnie ręcznymi numeratorami. Z wszelkich dostępnych materiałów producenta [...] jak stwierdził diagnosta wynika, że numer silnika składa się z oznaczenia typu i oddzielonego znakiem "X" kolejnego numeru fabrycznego. W tej sytuacji bezsprzecznie, zdaniem diagnosty, w przedmiotowym samochodzie nie mamy do czynienia z oznaczeniami fabrycznymi. Wobec powyższych ustaleń Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i w myśl obowiązujących przepisów brak jest podstaw prawnych do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu i wydania tablic rejestracyjnych. W skardze wniesionej w dniu [...]r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie skardze [...] wniósł o "uchylenie decyzji i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy". Skarga oparta została na zarzutach : - braku podstaw prawnych i błędnego zastosowania art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 , 6, 11 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, - błędu w ustaleniach faktycznych, które stały się podstawą zastosowania wyżej wymienionych przepisów. W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że przedmiotowy samochód został złożony w [...] z części samochodu wyprodukowanych w [...]r. (silnik pochodzi z samochodu, który uległ wypadkowi, a został wyprodukowany w [...]r.). SKO pomięło w swojej decyzji okoliczność, że skarżący przedłożył wynik badania stanu technicznego pojazdu z dnia [...]r., w którym potwierdzono, iż samochód jest w dobrym stanie technicznym, natomiast swoją decyzję uzasadniło tym, że dany pojazd nie spełnia wymaganych prawem warunków technicznych. Zdaniem skarżącego, jest to niezgodne ze stanem faktycznym. Przedmiotowy samochód jest wyposażony we wszystkie oznaczenia, wymienione w § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432). Zakwestionowano w skardze zasadność oparcia się przez SKO na opinii diagnosty [...], a pominięcie złożonej przez skarżącego w toku postępowania opinii technicznej z dnia [...]r. sporządzonej przez rzeczoznawcę ze [...] Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego w [...] – [...]. Skarżący wniósł w skardze o powołanie [...] na świadka w sprawie na okoliczność przeprowadzonego badania diagnostycznego i jego wyników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny nie wydaje rozstrzygnięć co do istoty spraw, o co wniesiono w skardze, lecz w przypadku uwzględnienia skargi, rozstrzyga stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Sądowa kontrola zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem (materialnym i przepisami postępowania administracyjnego) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta nie odpowiada prawu. Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym na okoliczność nie tyle sprawności technicznej pojazdu zgłoszonego przez skarżącego we wniosku o rejestrację, lecz co do oceny, czy elementy pojazdu takie jak nadwozie i silnik posiadają prawidłowe – z punktu widzenia właściwych przepisów prawa – oznakowanie. Z akt administracyjnych zawierających dokumenty złożone przez skarżącego wraz z wnioskiem o rejestrację wynika, że samochód osobowy marki [...] zarejestrowany został przez Referat Komunikacji Urzędu Rejonowego w [...] po raz pierwszy w dniu [...]r. na nazwisko [...] pod nr [...] jako składał wyprodukowany w [...]r. W dowodzie rejestracyjnym tego pojazdu odnotowano w rubryce "nr podw. – nadw." – [...] oraz nr silnika – [...]. Skarżący przedłożył wszystkie kolejne umowy kupna – sprzedaży zawierane przez kolejnych właścicieli tego pojazdu, do umowy z dnia [...]. , na podstawie której pojazd ten (z wyżej wskazanymi numerami identyfikacyjnymi) nabył na giełdzie samochodowej od [...]. We wniosku o rejestrację z dnia [...]r. skarżący wykazał, iż pojazd o dotychczasowym nr [...] posiada silnik o nr [...]. Silnik ten, jak skarżący twierdzi w skardze powołując się na przedłożone organowi I instancji dokumenty, pochodzi o samochodu nr [...], rok produkcji [...], którego dochód rejestracyjny został w dniu [...]r. zatrzymany przez Policję z powodu uszkodzenia pojazdu w wypadku drogowym. Silnik ten skarżący nabył od swojej córki [...] umową z dnia [...]r. Przyczyną odmowy rejestracji przedmiotowego pojazdu, jak wynika to z decyzji organów obu instancji. było ustalenie, że pojazd ten nie spełnia warunków określonych w § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Miejskiej z dnia 1.04.1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia i nie może zostać dopuszczony do ruchu, ponieważ przerobiono numer silnika w ten sposób, że w polu numerowym wtórnie, ręcznie nabito "metodą warsztatową", numer silnika, numer nadwozia budzi wątpliwości (pole numerowe znajdujące się w przedniej części pojazdu wraz z obudową amortyzatorów, błotników, fartuchów wewnętrznych i ścianą grodziową – po wykonywanej naprawie blacharskiej – nosi widoczne ślady spawania), a ponadto tabliczka identyfikacyjna nie jest zamocowana fabrycznie, gdyż posiada nieoryginalne nity. [...] zakwestionował, już na etapie postępowania przed organem I instancji powyższe ustalenia, poczynione w oparciu o zaświadczenia z przeprowadzonych w dniach [...]r. i [...]r. badaniach okresowych i dodatkowych pojazdu dokonanych przez [...] – uprawnionego diagnostę z [...] Stacji Kontroli Pojazdów w [...]. Powołał się na przedłożoną organowi opinię techniczną z dnia [...]r. sporządzoną na Jego zlecenie przez [...] Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego "Rzeczoznawcy Samochodowi" – [...]. Wykonujący badania rzeczoznawca [...], stwierdził w opinii, że numer [...] nabity został numeratorem zespolonym, z prawej strony komory chwytu powietrza o treści : [...]. Ustalił, że przednia prawa strona pojazdu (prawe wzmocnienie komory chwytu powietrza, przedni prawy błotnik oraz okolice przegrody komory chwytu powietrza z prawej strony) jest po zabiegach blacharsko – lakierniczych. Natomiast co do numeru silnika :[...] stwierdził, że numer ten nie posiada śladów ingerencji osób trzecich w pole numerowe, nie nosi śladów przebijania i przerabiania. W okresie produkcji tego silnika [...] drugi człon numeru tj [...], był wybijany fabrycznie – nierówno (ręcznie). Ponadto wskazał, że w wyniku przeprowadzonych badań pola numerowego nadwozia za pomocą defektoskopu stałomagnetycznego, nie stwierdzono w okolicach oznaczeń alfanumerycznych, śladów wskazujących na ingerencję osób trzecich, w celu umyślnego ich sfałszowania. Do opinii tej dołączona została dokumentacja fotograficzna badanego pojazdu i przykładowych oznaczeń innych modeli z tego okresu produkcji. Organ I instancji uzyskawszy taką opinię, okazał ją diagnoście [...] z czego sporządzono w dniu [...]r. notatką służbową. Wynika z niej, że diagnosta podtrzymał swoje dotychczasowe ustalenia twierdząc, że we wszystkich dostępnych materiałach w tej sprawie producent – [...] podaje, że numer silnika składa się z oznaczenia typu i oddzielonego znakiem "X" kolejnego numeru fabrycznego – co jednoznacznie wskazuje, że nie jest to oznaczenie fabryczne. Nawet w przypadku ponownego nabijania numeru silnika za granicą przez warsztat dokonujący naprawy i wymieniający silnik lub blok, na którym znajduje się fabryczny numer – zawsze nabijane cyfry są ograniczone z obydwu stron znakiem "X". W przypadku wyżej wymienionego samochodu silnik nie posiada takich oznaczeń. Organ odwoławczy uznając, że takie oświadczenie uprawnionego diagnosty jest wystarczającym wyjaśnieniem sprawy i w konsekwencji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji naruszył przepisy postępowania określone w Kodeksie postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istoty wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze, z akt administracyjnych nie wynika, aby organy obu instancji, przed wydaniem swoich decyzji stosowały art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W efekcie, [...] dopiero w skardze wniesionej do Sądu wniósł o przesłuchanie rzeczoznawcy [...]. Wniosek ten nie mógł być przez Sąd uwzględniony ponieważ zgodnie z art. 106 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Po drugie – naruszone zostały zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) oraz zaufania do organów państwa (art. 8) wskutek niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W sprawie niniejszej, nie ulega bowiem wątpliwości, że organy obu instancji dysponowały dwoma przeciwstawnymi dowodami na te same okoliczności faktyczne mające zasadnicze znaczenie dla jej wyniku. W tej sytuacji, ocena dająca prymat jednemu z nich nie może być uznana za zgodną z art. 80 kpa, skoro nie poprzedziło jej wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego. Niezrozumiałe jest dlaczego organy dokonały weryfikacji opinii rzeczoznawcy przez pryzmat stanowiska diagnosty, któremu opinię tę okazały natomiast nie wyjaśniły ; - na jakich konkretnie "wszystkich dostępnych materiałach (...) [...]" opierał się diagnosta, a jakie materiały źródłowe brał pod uwagę rzeczoznawca, na okoliczność fabrycznego sposobu wybijania numeru silnika w okresie jego produkcji, - jaki rok produkcji silnika ustalił diagnosta, - rozbieżności stanowisk rzeczoznawcy i diagnosty co do autentyczności oznakowania nadwozia, - czy zamontowanie tabliczki znamionowej na nieoryginalnych nitach ma jakiekolwiek znaczenie w sprawie, a jeżeli tak to jakie, bądź o czym to świadczy. W tym stanie postępowania dowodowego podniesione w skardze zarzuty należało uznać za zasadne. Jednocześnie wyżej wymienione uchybienia stanowią wskazówkę w jakim kierunku postępowanie winno się toczyć aby sprawa została należycie wyjaśniona. Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.