SA/Sz 2892/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. i L. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] oraz orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę [...] [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...]r., nr [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) i art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 48, poz. 229) nakazał [...] rozbiórkę ogrodzenia samowolnie wybudowanego [...] przeznaczonych pod innego rodzaju zabudowę, tj. [...]. Od w/w decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] złożyli [...] wnosząc o jej uchylenie z uwagi na to, iż niemożliwym jest aby na terenie na którym znajduje się ogrodzenie miała powstać droga miejska. W treści odwołania podnieśli m.in., iż ogrodzenie nabyte [...] r. zostało wykonano w [...]r., czyli przed zatwierdzeniem planu zagospodarowania przestrzennego [...]r. Organowi I instancji zarzucili nie przeprowadzenie żadnego postępowania wyjaśniającego w tej kwestii. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż oświadczenie odwołujących się, że ogrodzenie [...]r. nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Na podstawie dokonanego zgłoszenia ogrodzenia z dnia [...]r., które [...] przedłożył w związku z odwołaniem od poprzednio wydanej w tej sprawie decyzji [...]r. organ II instancji podtrzymał tezę, że wybudowanie ogrodzenia miało miejsce [...]. W związku z tym, że wykonana budowa ogrodzenia była w sprzeczności z obowiązującym w tym okresie planem miejscowym, zgodnie z art. 37 ustawy Prawo budowlane [...]r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] uznał za zasadną decyzję nakazującą jego rozbiórkę. Skargę na wskazaną decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli [...] zarzucając organowi II instancji nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie. Skarżący oświadczyli, iż obiekt [...] r. i został [...] r. Ogrodzenie zostało [...] r. przy rozbudowie obiektu. Zakwestionowali również możliwość obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego z 17 stycznia 1980 r. na ich terenie, o którym to planie nic nie wiedzieli przy zakupie obiektu - nikt ich o nim nie informował, z czego wywodzą, iż nie można naruszać ich prawa własności. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta została podjęta z naruszeniem prawa. Postępowanie w niniejszej sprawie jest konsekwencją ustaleń dokonanych w czasie [...], przeprowadzonej przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] r. Ich rezultatem było m.in. stwierdzenie samowolnego wybudowania ogrodzenia. Do protokołu z wizji lokalnej oświadczenie złożył [...] wyjaśniając, że [...]". Na dowód tego przedłożył [...]r. skierowane do Wydziału [...] dot. ogrodzenia działki. W piśmie tym podano: "Zwracam się z uprzejmą prośbą [...]. Nadmieniam, że powyższe ogrodzenie jest niezbędne celem przeprowadzenia [...]. W oparciu o powyższy materiał dowodowy organy obu instancji uznały, iż przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane [...]. Jednakże w toku prowadzonego postępowania przed organem I i II instancji skarżący konsekwentnie oświadczali, iż ogrodzenie zostało wybudowane [...] wskazując nawet na konkretną [...]r. [...]. Rozpatrując ten aspekt sprawy Sąd stwierdził, iż skarżący nie wskazali w trakcie postępowania administracyjnego dowodów, które potwierdzałyby słuszność ich zarzutów co do nierzetelnego ustalenia okresu wybudowania ogrodzenia. Na rozprawie, która odbyła się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie [...]r. skarżący [...] ustosunkowując się do treści jego pisma kierowanego do Urzędu Miejskiego w [...]. o wyrażenie zgody na ogrodzenie działki wyjaśnił, że przedmiotem wskazanego wniosku nie było ogrodzenie o którym mowa w zaskarżonej decyzji, lecz [...]. Dalej podał, że "[...]. Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. Ciężar dowodu na mocy art. 77 k.p.a. obciąża organ administracji. Organy obu instancji w ogóle nie odniosły się do twierdzeń skarżących o istnieniu przedmiotowego [...] r. lub [...]. Z akt sprawy nie wynika aby organy poczyniły jakiekolwiek działania zmierzające do wyjaśnienia tej kwestii. Nie sprawdzono np. dokumentów związanych z budową obiektu pod kątem ustalenia, czy w trakcie jego realizacji nie postawiono spornego ogrodzenia. Nie skorzystano np. z możliwości przesłuchania poprzednich właścicieli obiektu. Należy podkreślić, iż w toku postępowania organy administracji publicznej zobowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym celu winny korzystać ze wszelkich możliwych środków dowodowych. Oparcie się na jednym oświadczeniu i wniosku z [...]r. wobec kolejnych, konsekwentnych oświadczeń skarżącego o odmiennej treści jest w ocenie Sądu niewystarczające. Ponadto, z głównego dowodu w sprawie, tj. z wniosku [...]r. wynika tylko, iż obejmował on ogrodzenie [...], nie wskazując innych szczegółów jego usytuowania. Za słuszne zatem należy uznać zarzuty skarżących odnoszące się do sposobu przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego. Zarówno organ I jak i II instancji nie umożliwiły skarżącym zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego działaniem swym naruszając jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego polegającą na zapewnieniu stronom czynnego udziału w toku całego postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.). Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek. Z powyższych względów, nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego: art. 7, art. 10 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.