SA/Sz 2893/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi H. i L. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., Nr [...] oraz orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...] [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) i art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 48, poz. 229) nakazał [...] rozbiórkę śmietnika samowolnie wybudowanego na terenie [...] przy [...] przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego pod innego rodzaju zabudowę, tj.[...] . Od w/w decyzji odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] złożyli [...] wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu podnieśli m.in., iż śmietnik został wybudowany [...]r. wraz [...]r. Organowi I instancji zarzucili nie przeprowadzenie żadnego postępowania wyjaśniającego w tej kwestii i naruszenie art. 7 i 10 kpa.. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...] r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż oświadczenie odwołujących się, że śmietnik został [...]r. nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Podstawą określenia okresu wybudowania śmietnika były przeprowadzone oględziny, a fakt umieszczenia go w projekcie czy na mapach nie rozstrzyga tego zagadnienia, gdyż roboty budowlane polegające na wybudowaniu obiektu w miejscu wcześniej istniejącego wymagają pozwolenia właściwego organu. Brak ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi samowolę budowlaną. Ponieważ inspektor [...] przyjął oświadczenie [...], że obiekt istniał przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. poprowadził postępowanie zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 października 1974r. Przy rozpatrywaniu sprawy samowoli budowlanej powstałej w czasie obowiązywania w/w ustawy istotne jest ustalenie zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał sprawę w tym zakresie i w związku ze stwierdzeniem sprzeczności wykonanych robót, z zapisem w planie przeznaczenia tego terenu pod [...] słusznie nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu, zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uznał zaskarżoną decyzję organu I instancji za zasadną. Powyższą [...] zaskarżyli skargą do [...], w której zarzucili organowi II instancji nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie. Skarżący podtrzymali stanowisko, iż obiekt został wybudowany w [...]r. wraz z całym obiektem handlowym, który został przez nich kupiony [...]r. Śmietnik został wyremontowany przez nich w [...] r. za zgodą Urzędu [...]. Na rozprawie sądowej dodali też, iż śmietnik ten znajduje się [...]. Korzystają z niego bez tytułu prawnego, jak i inni okoliczni mieszkańcy. W odpowiedzi na skargę [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 w zw. z art. 85 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271) sprawy w których skargi wniesione zostały do [...] przed dniem [...]. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne - na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 – dalej skrótowo wskazana jako p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, wskazuje, że decyzja ta została podjęta z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 7, 10 i 77 § 1 kpa. polegającym na niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności kto i kiedy wybudował przedmiotowy śmietnik oraz czy rzeczywiście uczyniono to bez pozwolenia na budowę. Skarżący w postępowaniu twierdził bowiem, iż śmietnik ten był [...] który od [...]r. on zaś go w [...]. Twierdzenie to winno być zweryfikowane poprzez analizę dokumentacji budowlanej tego obiektu, czego organ[ ...], prowadzący postępowanie w sprawie, nie uczynił, a w każdym razie nie ma na ten temat śladu w aktach postępowania administracyjnego. Niewyjaśniony jest również status prawny gruntu, na którym stoi sporny śmietnik. Okoliczność, że to skarżący śmietnik ten faktycznie użytkują (opłacają wywóz śmieci) nie stanowi wystarczającej podstawy by do nich kierować nakaz rozbiórki, skoro nie wykazano, iż byli inwestorem, a – jak twierdzą - w świetle prawa nie są też jego właścicielami ani użytkownikami w oparciu o tytuł prawny. Obowiązek przeprowadzenia postępowania, co do wszystkich istotnych okoliczności z mocy art. 77 § 1 kpa spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. Organy obu instancji nie odniosły się do twierdzeń skarżących o istnieniu przedmiotowego śmietnika [...]. zbywając je stwierdzeniem, że nie znajdują one potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym zaś podstawą określenia okresu wybudowania śmietnika przez organ były przeprowadzone oględziny. Z akt sprawy nie wynika aby organy poczyniły jakiekolwiek działania zmierzające do jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii. Nie wyjaśniono na czym polegało ustalenie okresu wybudowania śmietnika w oparciu o oględziny nie sprawdzono dokumentów związanych z budową obiektu pod kątem ustalenia, czy w trakcie jego realizacji nie postawiono spornego śmietnika. Nie skorzystano np. z możliwości wyjaśnienia tej kwestii przez poprzednich właścicieli obiektu. Natomiast sam fakt wyremontowania tego obiektu przez [...]. nie daje podstaw do wydania wobec nich opartej na art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974r. nakazu rozbiórki. Za słuszne zatem należy uznać zarzuty skarżących odnoszące się do sposobu przeprowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego. Zwrócić też należy uwagę, iż zarówno organ I jak i II instancji nie umożliwiły skarżącym zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego naruszając tym jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego polegającą na zapewnieniu stronom czynnego udziału w toku całego postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.). Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, którego naruszenie w tym przypadku mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Z powyższych względów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego: art. 7, art. 10 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.