SA/Sz 2944/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Maria Rosochacka, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 sprawy ze skargi S.i B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] Nr [....] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji I II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę X złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 146 § 2 i art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie obejścia miasta w ciągu drogi krajowej nr , zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. Nr [...] . W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że nie uznał [...]jako strony postępowania, albowiem decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana na podstawie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta, uchwalonego uchwałą Nr [...] ., który uwzględnia przebieg trasy obwodnicy [...] w ciągu drogi krajowej nr X . Ustalona linia rozgraniczająca inwestycji przebiega poza granicami nieruchomości [...] i jest oddzielona nieruchomością oznaczoną geodezyjnie nr X stanowiącą własność gminy XPonadto zgodnie z art. 46 ust. 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zamyka się w granicach określonych ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, tj. w granicach inwestycji. Informacje o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przekazuje się właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości, na których inwestycja ma być realizowana. W odwołaniu od decyzji organu I instancji [...] podnieśli, że są stronami postępowania w sprawie i posiadają uzasadniony interes prawny w traktowaniu ich jako strony, albowiem ich interes faktyczny i prawny wynikający z art. 28 kpa, Prawa budowlanego oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest zagrożony. W szczególności wnoszący odwołanie zarzucili, że powołane wyżej przepisy gwarantują im ze strony inwestora jak i organu udzielającego pozwolenia na budowę zapewnienie ochrony uzasadnionych interesów wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 Prawa budowlanego. Tymczasem organ i instancji odmówił im atrybutu strony, a co za tym idzie wznowienia postępowania administracyjnego. Odwołujący podnieśli nadto, że Burmistrz Gminy i Miasta skierował decyzję do [...] w sytuacji, gdy stronami są małżonkowie [...] . Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] . Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 147 i art. 149 § 3 kpa utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] r. Nr [...] ustalającą Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem Kolegium organ I instancji słusznie uznał, że ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta nie dają podstaw do uznania jako strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy obwodnicy miasta Wolin w ciągu drogi krajowej nr X . Organ odwoławczy powołując się na art. 46 ust. 1a ustawy stwierdził, że w przypadku inwestycji liniowych wprowadzonych do planu zagospodarowania przestrzennego, nawet prawa osób, których inwestycja dotyczy bezpośrednio są słabiej chronione. Na nieruchomości, której współwłaścicielem jest [...] nie jest planowana obwodnica miasta [...] , ani ta nieruchomość nie przylega bezpośrednio do terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Okoliczność ta uzasadnia uznanie, że [...] nie był stroną postępowania poprzedzającego wydanie decyzji z dnia [...] r. i nie może żądać skutecznie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że ze względu na to, że pełnomocnictwa do reprezentowania w sprawie udzielił zawodowemu pełnomocnikowi wyłącznie [...] , organ ten prowadził postępowanie tylko w odniesieniu do jego osoby, nie zaś do obojga małżonków. [...] wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa w szczególności zaś art. 7, 28 § 1 i art. 77 § 1 kpa w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane. [...] zarzucali, że ustawa z dnia 21 marca 1985 r. -drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838) nie dopuszcza możliwości usytuowania budynku w przypadku drogi ekspresowej lub autostrady w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 20 metrów. Droga x przebiegająca przez [...] ujęta w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie ustalenia sieci autostrad, dróg ekspresowych oraz dróg o znaczeniu obronnym (Dz.U. Nr 120, poz. 1283), ma przebiegać w odległości 9,10 m od granicy budynku skarżących do drogi. Przez inwestora małżonkowie byli od chwili wszczęcia postępowania w sprawie traktowani jak osoby, których interes jest zagrożony inwestycją. Przewidywano m.in. konieczność ich wysiedlenia i wykup udziału w domu przy ul. [...] .Organy prowadzące postępowanie w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie przyznały jednak skarżącym statusu strony, chociaż ich interes prawny był niewątpliwy, wynikający m.in. z art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Skarżący jako osoby trzecie uprawnieni są do żądania zarówno od inwestora jak i organu prowadzącego postępowanie zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów, określonych w powołanym przepisie. Posiadają nadto tytuł prawny do nieruchomości sąsiedniej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Zarzuty skargi zdaniem Kolegium odnoszą się do etapu pozwolenia na budowę. Kwestia odległości zabudowań skarżących od krawędzi jezdni będzie znana dopiero na etapie pozwolenie na budowę, albowiem decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z racji swej treści o tym nie przesądza. O ile zostanie naruszona ustawowo określona odległość, oznaczać to będzie wadliwie wydane pozwolenie na budowę. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Skarga [...] jest zasadna, jednakże z innych powodów, aniżeli te,które zostały podniesione w skardze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że organ I instancji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 3 kpa, albowiem małżonkowie Przyborowscy nie posiadając przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie obejścia miasta Wolin w ciągu drogi krajowej Nr x nie mogli skutecznie domagać się wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że skarżący nie spełniają przesłanek określonych w art. 28 kpa, albowiem nie istnieje przepis prawa materialnego będącego podstawą konkretnego roszczenia małżonków . W ocenie Sądu zarówno organ I jak i II instancji wydały rozstrzygnięcie wadliwe, albowiem przedmiot rozpoznania uniemożliwiał wydanie decyzji na podstawie art. 149 § 3 kpa. Zarzut pominięcia skarżących jako strony postępowania administracyjnego nie może bez dogłębnego zbadania tej kwestii stanowić wyłącznie o odmowie wznowienia postępowania z racji braku tożsamości podmiotowej i przedmiotowej ze sprawą. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe, a dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją Na tym etapie organ administracji bada również, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Jeśli jednak wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa ( a taką podstawę przywołuje wniosek skarżących z dnia 9 maja 2002 r.), a nadto zawiera stwierdzenie, że składający to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na tym etapie postępowania organ administracji może dopiero przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu. W rozpoznanej sprawie organ odwoławczy nietrafnie ocenił, iż organ I instancji właściwie orzekł w oparciu o art. 149 § 3 kpa o odmowie wznowienia postępowania, dokonując we wstępnym etapie postępowania oceny, iż stronie zainteresowanej nie służy przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na rzecz Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych. Taka ocena winna bowiem nastąpić na etapie następnym po wznowieniu postępowania i wówczas, gdyby organ administracji doszedł do przekonania, iż nie występują przesłanki do wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj., że podmiot zgłaszający wniosek o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony - to winien zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja taka winna zapaść po przeprowadzeniu postępowania stosownie do treści art. 149 § 2 kpa (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1998 r., sygn. akt IV SA 116/98 - LEX 43747). Reasumując ocenić należy, iż zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie są zgodne z prawem i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152, natomiast o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349)