SA/Sz 2947/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004 r. sprawy ze skargi Z.i M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości. /. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Burmistrza Miasta II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji Burmistrz Miasta, decyzją z dnia [...] ., działając na podstawie art. 1 ust.2 i ust.5 pkt 1 i 2a, art 2 ust.1 pkt 1 i ust. 2, art. 4 i 4a ust.1 i 3 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /tekst jednolity Dz.U. z 2001r. nr 120, poz. 1299/, art. 104 kpa, uchwały Nr XL W/354/02 Rady Miasta z dnia 21 maja 200r. w sprawie określenia zasad odpłatności przy przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności /Dz.Urz. Woj. z 2002r. Nr 50, poz. 1061/, po rozpoznaniu wniosku [...] z dnia [...]. orzekł o odpłatnym przekształceniu z dniem [...] prawa użytkowania wieczystego zabudowanej działki gruntu stanowiącej własność Gminy Miejskiej położonej w [...], oznaczonej numerem [...] w prawo własności przysługujące; [...]części każdemu z nich. Opłatę na powyższe przekształcenie ustalono na kwotę [...]złotych. W odwołaniu do tej decyzji [...]zwróciła się o wyjaśnienie na jakiej podstawie organ I instancji wydał decyzję o odpłatności, skoro ustawa z dnia 26 lipca 2001r. w art. 1 stanowi, iż przysługuje nieodpłatne przekształcenie użytkowania wieczystego na własność. Podała, że przedmiotową nieruchomość wraz z mężem nabyła w [...]r. Mąż brał udział w I Armii Wojska Polskiego. Od 26 lat jest wdową utrzymującą się z renty, z której jest w stanie pokryć opłatę za wycenę nieruchomości i za wpis do księgi wieczystej. Skarżąca wniosła o "pozytywne rozpatrzenie sprawy". Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...]., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /Dz.U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299/, po rozpatrzeniu odwołania [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że z przedłożonych organowi akt administracyjnych bezspornie wynika, że [...],[...]ubiegali się o odpłatne przekształcenie przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997r. Wynika to z wielu wniosków składanych przez strony tj. z wniosku z20 stycznia 1999r., z 14 listopada 2001r. i 16 kwietnia 2002r. Sygn. akt SA/Sz 2947/02 3 Organ I instancji uwzględnił powyższe wnioski i orzekł jak w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego brak jest zatem podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji, która jest zgodna z wnioskiem skarżącej i nie narusza prawa. Kolegium podniosło ponadto; że jeśli strona jest niezadowolona z decyzji, to w każdym czasie może zrezygnować z przyznanych jej praw na mocy art. 155 kpa. Po uchyleniu zaś decyzji może ubiegać się o nieodpłatne przekształcenie na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. [...] w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuciła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie nie uwzględniło Jej wniosków z[...]. składanych po wejściu w życie ustawy z dnia [...]r. Ustawa ta jest korzystniejsza i umożliwia nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie wskazując, że w aktach sprawy znajduje się wniosek [...]z dnia [...]. o przekształcenie, który z uwagi na datę, musiał dotyczyć ustawy z 4 września 1997r. Następny wniosek skarżącej z dnia [...]r.t istotnie dotyczy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Natomiast kolejne dwa wnioski [...] z dnia [...]. dotyczą ustawy z dnia 4 września 1997r. W tej sytuacji organ I instancji decyzją z dnia 7 października 2002r. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z 4 września 1997r.. Z uwagi na to, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż organ I instancji, dlatego Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Skargę należało uznać za uzasadnioną. Niesporne jest w sprawie, że wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w [...] obr. [...]złożyli w różnym czasie współużytkownicy wieczyści [...] Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że [...]pierwszy wniosek z dnia [...]. złożyła do organu I instancji [...] Sygn. akt SA/Sz 2947/02 4 żądanie to oparła o przepisy ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /Dz.U. Nr 123, poz. 781 zezm.A Następnie w dniu 22 listopada 2001 r. skarżąca złożyła drugi wniosek opatrzony datą [...]r., w którym wniosła o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia [...]Or. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości/Dz.U. Nr 1134, poz. 1209/. Po wpłynięciu wniosku z dnia [...]., organ I instancji pismem z dnia [...]/k.17 akt administracyjnych / wezwał skarżącą do jego uzupełnienia, przez przedłożenie orzeczenia o nabyciu praw do spadku po zmarłym mężu [...]Po uzupełnieniu wniosku okazało się, że poza skarżącą współuczestniczkami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości są również Jej synowie [...], którzy w dniu [...]. złożyli wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wskazując jako podstawę prawną ustawę z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu/.../. Jak wynika z osnowy decyzji organu I instancji z dnia [...]., organ ten rozpoznał wnioski [...]z dnia [...]. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W dacie złożenia drugiego wniosku przez skarżącą tj. w dniu [...]jak i w dacie wniosku złożonego przez [...] tj. [...]. istniały w obrocie prawnym dwie ustawy: z dnia [...]. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności /j. Dz.U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299/ i z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U Nr 113, poz. 1209zezm.A Obie te ustawy przewidują wszczęcie postępowania na wniosek zainteresowanej strony. Z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych własności nieruchomości, wynika, że do osób, o których mowa w art. 1 ust.1, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. W tym miejscu należy podnieść, że o tym na jakiej podstawie prawnej toczyło się będzie postępowanie administracyjne decyduje, tak jak w każdej innej sprawie wszczynanej na wniosek, treść żądania strony. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Sygn. akt SA/Sz 2947/02 5 W razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego. W tej sytuacji rozpatrzenie wniosków [...] na podstawie ustawy z dnia [...]. o przekształceniu, w ocenie Sądu godzi w ogólne zasady postępowania administracyjnego sformułowane w art. 7, 8, 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej mają bowiem obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie do organów oraz świadomość i kulturę prawną, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Obywatel ma prawo oczekiwać, że zwracając się do organu administracji publicznej, zostanie przez ten organ pouczony co do obowiązującego prawa oraz, co do tego, że sprawa zostania załatwiona z uwzględnieniem słusznego interesu strony. W rozpoznawanej sprawie skoro wnioski stron będących współużytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości oparte były na różnych podstawach prawnych, obowiązkiem organu I instancji było jednoznaczne ustalenie, czy wnioskodawcy żądają nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie prezesów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., czy też istotnie wnieśli o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997r., co wiązało się z odpłatnością tego przekształcenia. Organ odwoławczy rozpatrując odwołania [...] nie dostrzegł opisanego wyżej uchybienia organu I instancji i mylnie ustalił, że wszyscy współużytkownicy nieruchomości jednym wspólnym wnioskiem domagali się odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997r. Organ ten nie usunął naruszenia prawa popełnionego przez organ I instancji, a utrzymując w mocy taką decyzją, wydał również decyzję wadliwą. Wskazane wyżej naruszenie przepisów art. 7, 8, 9 oraz art. 61 § 1 kpa przemawiają za uwzględnieniem skargi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, należy pouczyć wnioskodawców o treści obowiązujących przepisów objętych żądaniem i zobowiązać strony do jednoznacznego określenia podstawy prawnej żądania. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art, 152 z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153,poz. 1270/ orzeczono jak w sentencji