SA/Sz 3009/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: del. Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska /spr./, Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant: Beata Majewska, po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oddala skargę J. O. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Burmistrza z dnia [...] dot. nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu podano, iż ww. postanowieniem organ I instancji na podstawie art.116 i 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. Nr 24, poz. 151 ze zm), nałożył grzywnę w celu wykonania obowiązku usunięcia dwóch pawilonów [...], dla których okres lokalizacji został określony od [...] do [...] a po tej dacie nie zostały usunięte. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu [...], co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Zażalenie zostało wniesione w dniu [...], a więc z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie kwestionując powyższych ustaleń i uznając bezcelowość wnoszenia o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, przedłożył sprawę całościowo. Zdaniem skarżącego nie można karać jeśli sprawa nie jest zakończona, ponieważ Burmistrz nie odpowiedział na wniosek o przedłużenie terminu zwrotu pawilonów. Nałożenie zaś tak wysokiej kary administracyjnej osłabia zdolność finansową skarżącego dlatego na podstawie art. 16 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za celowe uważa skarżący umorzenie postępowania w sprawie nałożenia grzywny i zawarcie ugody na zasadzie art. 114 i 117 k.p.a. zmierzającej do uporządkowania tej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie zauważa, że podnoszone w skardze okoliczności nie mogą zostać uwzględnione, albowiem skarżący nie złożył w trybie przewidzianym w art. 58 § 2 k.p.a. wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznego rozstrzygnięcia polega na badaniu jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, natomiast względy poza prawne, a więc takie, których nie przewidują przepisy prawa mające zastosowanie w konkretnej sprawie, w toku tej kontroli nie są brane pod uwagę. Konsekwencją sprawowanej przez Sąd funkcji kontrolnej jest brak uprawnienia do wydawania wyroków merytorycznie załatwiających sprawę w zastępstwie właściwych organów administracji publicznej tj. do umorzenia postępowania w sprawie usunięcia pawilonów. W przypadku stwierdzenia w wyniku kontroli, że zaskarżone postanowienie dotknięte jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd postanowienie takie eliminuje z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia ( art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, w ocenie Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że upływ 7-dniowego terminu od doręczenia postanowienia organu I instancji (art. 129 § 2 k.p.a.) powoduje, że postanowienie po tym terminie staje się ostateczne. Organ II instancji, do którego zostało wniesione zażalenie, ma obowiązek badania, czy zostało ono wniesione w przewidzianym w ustawie terminie. W art. 52 k.p.a. ustawodawca stworzył możliwość przywrócenia stronie uchybionego terminu. Przywrócenie następuje jednak wówczas, jeżeli występując do organu z takim wnioskiem strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, przy czym złożenie wniosku (prośby o przywrócenie terminu) ograniczone jest w czasie (w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu). Jak trafnie zauważa organ II instancji, spóźnione zażalenie takiego wniosku nie zawiera, skarżący zaś przyznając w skardze do Sądu, że uchybił terminowi do wniesienia zażalenia podniósł, że wniesienie takiego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu uważa za bezcelowe. Zauważyć należy, że art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zezwala sądowi na wyjście poza granice skargi i zajęcie się "wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy". Nie ulega wątpliwości, że chodzi tu o granice materialnoprawne, a więc z pewnością w sytuacji, gdy chodzi o związki między postanowieniem pierwotnym i postanowieniem zależnym. Tak sprawę ujmuje się w piśmiennictwie: Sąd jest władny wyciągnąć przewidziane prawem konsekwencje do wszystkich wydanych aktów prawnych i czynności w sprawie, w celu finalnego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Granice rozpoznania sądu administracyjnego są związane ze sprawą administracyjną - sprawę administracyjną zaś stanowi przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji stosunku administracyjno-prawnego. W tym znaczeniu sprawa administracyjno-prawna jest sprawą stosunku prawnego (T. Woś: Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1999, s. 211-212). Należy zatem przyjąć, że zgodnie z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi pojęcie "granic danej sprawy" jest wyznaczane nie przez granice zaskarżenia ani granice postępowania w danej sprawie, ale przez granice sprawy w materialnoprawnym znaczeniu tego słowa. (Tak też uchwała składu 7 sędziów NSA z 27.VI.2000 r., FPS 12/99). Zdaniem sądu orzekającego w niniejszej sprawie, dotyczy to także relacji pomiędzy postanowieniem zależnym jako koniecznym następstwem postanowienia leżącego u jego źródła a tym ostatnim postanowieniem. Zadaniem dokonania kontroli w granicach dopuszczonych przez art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność administracji publicznej niezgodne z prawem. Możliwości stwierdzenia w niniejszym postępowaniu, na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzenia postępowania o nałożeniu grzywny stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją tegoż przepisu. Przepis ten jako przepis restrykcyjny nie może być interpretowany rozszerzająco – nie można zatem żądać merytorycznego rozpoznania sprawy w sytuacji uchybienia terminowi do kwestionowania tego rozstrzygnięcia w trybie instancyjnym. W tych warunkach Sąd nie mógł uwzględnić skargi i na podstawie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o jej oddaleniu.