SA/Sz 3013/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: del. Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./, Protokolant: Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego oddala skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami) utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] nakazującej Spółdzielni [...] z siedzibą w [...] doprowadzenie obiektu ( lokalu handlowego w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...]) do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podaje, że Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] przeprowadził oględziny robót budowlanych prowadzonych w lokalu handlowym przy ul. [...] w [...] i ustalił, że roboty polegające na [...] prowadzone są bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z tym, Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na adaptacji części lokalu handlowego – sklepu [...] na sklep [...]. Następnie decyzją z dnia [...] nakazał Spółdzielni w [...] wykonanie czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Czynności te obejmowały: inwentaryzację architektoniczną lokalu, oświadczenie osoby uprawnionej o wykonaniu robót budowlanych zgodnie ze sztuką budowlaną, opinie: inspekcji Ochrony Środowiska, Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowej Straży Pożarnej, przedłożenie dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością, zgodę współwłaścicieli budynku na zmianę sposobu użytkowania lokalu. Termin wykonania wyznaczono na dzień [...] Ze względu na to, że Spółdzielnia w [...] nie wykonała nakazanych czynności w terminie, decyzją z dnia [...] Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Spółdzielni doprowadzenie lokalu handlowego przy [...] w [...] do stanu poprzedniego. W odwołaniu od decyzji Spółdzielnia wniosła o odstąpienie od zaskarżonej decyzji i podała, że przysługuje jej własnościowe prawo o lokalu przy ul. [...] w [...] oraz to, że na podstawie umowy zawartej ze Spółdzielnią Mieszkaniową [...] w [...] została upoważniona do dokonywania niezbędnych adaptacji koniecznych do prowadzenia działalności handlowych. Od decyzji w przedmiocie nakazania doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego odwołanie wnieśli również I. i Z. G., dzierżawcy lokalu handlowego przy ul. [...] w [...] zarzucając, że zgłosili w dniu [...] w Starostwie w [...] zamiar wykonania robót remontowych w części dzierżawionego lokalu, a Starosta nie wniósł sprzeciwu. Zarzucili również, że organ i instancji nie ustalił, jakie roboty były prowadzone i czy w związku z tym konieczne jest nakazanie doprowadzenia do stanu poprzedniego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że z protokołu oględzin lokalu przy [...] w [...] wynika, że roboty budowlane były robotami polegającymi na remoncie istniejącego obiektu budowlanego, nie obejmującymi zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i stąd też nie wymagały pozwolenia na budowę lecz zgłoszenia zamiaru ich prowadzenia właściwemu organowi. Roboty zostały podjęte jednak bez dopełnienia obowiązku zgłoszenia i stąd też organ I instancji prawidłowo uznał, że powinny zostać wstrzymane. Organ odwoławczy nie kwestionował nadto wstrzymania robót przez organ I instancji oraz decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wobec nie wykonania przez zobowiązaną Spółdzielnię nakazanych czynności. Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła Spółdzielnia w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie uzasadniając swoje stanowisko tym, że prace adaptacyjne w lokalu handlowym, prowadzone na podstawie projektu technologicznego nie wymagają pozwolenia na budowę. Prace prowadzone w lokalu użytkowym określone zostały w art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i wymagają tylko zgłoszenia właściwemu organowi, co też skarżący uczynił w dniu [...], a Starosta nie wniósł sprzeciwu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem ( jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sąd oceniając decyzję w ramach sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnych stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skargi, nie można zaskarżonej decyzji zarzucić rażącego naruszenia art. 28 ustawy Prawo budowlane, albowiem w zależności od zakresu planowanych robót budowlanych posiadanie pozwolenia na budowę lub zgłoszenie robót w chwili ich rozpoczęcia jest obowiązkiem nałożonym przez prawo. Podmiot prowadzący roboty budowlane zarówno bez pozwolenia na budowę lub bez zgłoszenia robót budowlanych musi liczyć się z sankcjami jakie w takich sytuacjach przewiduje ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zmianami). Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy powołanej ustawy, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 , właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określająca termin wykonania tych czynności. Decyzję wydaną na podstawie powołanego wyżej przepisu poprzedza postanowienie w przedmiocie wstrzymania robót na podstawie art. 50 powołanej wyżej ustawy. Art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi z kolei, że w razie nie wykonania obowiązków, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 tego przepisu, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. Przepis ten ma zastosowanie m.in. w razie wykonania robót bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia ( art. 51 ust. 4 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo Budowlane), a zapis o odpowiednim jego stosowaniu oznacza, że wykonywanie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia skutkować może wydaniem decyzji zobowiązującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Okolicznością w sprawie bezsporną jest prowadzenie w lokalu użytkowym przy ul.[...]w [...] robót polegających na [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Fakt prowadzenia robót potwierdzony został w protokole sporządzonym przez Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] jak i przyznany przez samą Spółdzielnię w piśmie skierowanym do organu I instancji w dniu [...] Nr [...]. Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzenie robót ze względu na brak wymaganego pozwolenia na budowę. Zważywszy na to, że prowadzone roboty i ich zakres nie zostały zgłoszone właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a strona skarżąca będąca jednocześnie właścicielem lokalu wystąpiła w dniu [...] do Burmistrza o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na wykonaniu dodatkowego wejścia do lokalu użytkowego przy ul. [...] w [...], organ nadzoru budowlanego mógł wywieść przekonanie o prowadzonych robotach przez bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tej sytuacji organ I instancji zobowiązał skarżącą w decyzji z dnia [...] do wykonania określonych czynności mających na celu doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Termin , w którym skarżąca miała wykonać czynności określone w powołanej wyżej decyzji został określony na dzień [...]. Ze względu na to, że do daty wyznaczonej w powołanej wyżej decyzji obowiązki nałożone na skarżącą przez Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zostały wykonane, organ ten decyzją wydaną w dniu w dniu [...] na podstawie art. 52 ust. 2 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane zobowiązał Spółdzielnię w [...] do doprowadzenia obiektu ( lokalu użytkowego przy [...] do stanu poprzedniego. Zobowiązana powołaną wyżej decyzją Spółdzielnia złożyła pismo wyjaśniające z dnia [...], potraktowane w toku instancji jako odwołanie od decyzji, w którym powiadomiła Inspektora Nadzoru Budowlanego o wykonaniu obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...], w tym do zgłoszenia robót remontowych Burmistrzowi, od którego organ ten nie wniósł sprzeciwu. Zgłoszenia robót nie dokonała jednak skarżąca lecz dzierżawcy lokalu użytkowego I. i Z. G.. Okolicznościami warunkującymi zaniechanie przez organ nadzoru budowlanego wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, jest wykonanie przez podmiot zobowiązany w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane czynności wskazanych przez ten organ w wyznaczonym terminie. Nie wykonanie tych obowiązków lub uchybienie terminowi wskazanemu w decyzji są okolicznościami uzasadniającymi wydanie decyzji zobowiązującej do doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Przez uchybienie terminowi należy rozumieć nie tylko nie wykonanie we wskazanym terminie czynności nakazanych w decyzji, lecz również zaniechanie powiadomienia organu nadzoru budowlanego o wykonaniu obowiązków wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w terminie wynikającym z tej decyzji. Za takim stanowiskiem – zdaniem Sądu -przemawia przede wszystkim nadzwyczajny charakter uprawnień wynikających z ustawy Prawo budowlane dla podmiotów wykonujących roboty budowlane bez dopełnienia wymaganych przepisami tej ustawy obowiązków. Jakkolwiek art. 51 ustawy nie wskazuje bezpośrednio na podmiot zobowiązany w decyzji wydanej na podstawie ust. 1 pkt 2 do powiadamiania organu nadzoru budowlanego o wykonaniu obowiązków, to należy przyjąć, że obowiązek ten ciąży jednak na zobowiązanym, albowiem w jego interesie jest uwolnienie się od następstw prawnych niewykonania nałożonych obowiązków w określonym terminie. Skoro Spółdzielnia dopiero w dniu [...] (data doręczenia pisma Spółdzielni Inspektorowi Nadzoru Budowlanego) powiadomiła organ nadzoru budowlanego o wykonaniu obowiązków, to wydanie w dniu [...] przez organ I instancji decyzji nakazującej przywrócenie lokalu użytkowego do stanu zgodnego z prawem nie narusza prawa. Decyzja ta jest bowiem następstwem wykonywania robót budowlanych bez wymaganego prawem zgłoszenia ( art. 29 ust.2 pkt 1 w zw. z art. 30 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego). Jakkolwiek organ odwoławczy bardzo lakonicznie odniósł się do meritum sprawy, to w konkluzji prawidłowo uznał, że wydana decyzja jest skutkiem realizowania robót budowlanych bez dopełnienia obowiązku ich zgłoszenia, niezależnie od tego, że w pierwszej fazie postępowania zarzut dotyczył braku pozwolenia na budowę, którego prowadzący roboty budowlane również nie posiadał. Biorąc pod uwagę powołane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.