SA/Sz 305/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Robert Rozbicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004r. sprawy ze skargi K. i L. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia [...] r., nr [...]nakazał K. i L. K., zam. w [...] przy ul. [...]rozebrać samowolnie dobudowaną i nadbudowaną część pawilonu handlowego położonego na działce nr [...]przy ul. [...]w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że K. i L. K. w [...]r. rozpoczęli roboty budowlane polegające na dobudowaniu do istniejącego pawilonu handlowego dodatkowego pomieszczenia od strony południowej oraz nadbudowie poddasza. W związku z tym, że nie posiadają pozwolenia na rozbudowę w/w pawilonu, samowolnie dobudowana i nadbudowana część obiektu podlega rozbiórce na mocy art. 48 Prawa budowlanego. W złożonym od tej decyzji odwołaniu K. i L. K. wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz wydanie pozwolenia na budowę. Uzasadniając odwołanie podali, że w dniu [...]r. Inspektor Nadzoru Budowlanego protokołem zobowiązał L. K. do wstrzymania robót budowlanych przy rozbudowie pawilonu handlowego. Zgodnie z art. 50 ust. 4, takie postanowienie o wstrzymaniu robót traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja o której mowa w art. 51 Prawa budowlanego. Ponieważ do dnia [...]r. nie wydano decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1, to postanowienie o wstrzymaniu robót z dnia [...]r. straciło swą ważność. Naruszeniem prawa było zatem wydanie decyzji o rozbiórce obiektu w dniu [...]r., gdyż nie zachowano terminu, który upłynął w dniu [...]r. Zdaniem odwołujących się, kolejnym przykładem naruszenia prawa przez organ I instancji było pominięcie w postępowaniu dowodowym okoliczności, że w dniu [...]r. strona złożyła uzupełniony wniosek o pozwolenie na budowę, przyjęty przez Inspektorat Nadzoru Budowlanego i przekazany do Starostwa Powiatowego do załatwienia zgodnie z kompetencją. W tych okolicznościach decyzja z dnia [...]r. została wydana z naruszeniem prawa i winna być uchylona. Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, decyzją z dnia [...]r., nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, że przeprowadzona przez K. i L. K. rozbudowa pawilonu handlowego polegająca na dobudowaniu do istniejącego obiektu dodatkowego pomieszczenia od strony południowej oraz nadbudowanie poddasza, w świetle obowiązującej ustawy Prawo budowlane, wymagało uprzedniego uzyskania przez inwestorów pozwolenia na budowę. Odwołujący się obowiązku tego nie dopełnili. Przywołując treść art. 48 ustawy Prawo budowlane organ stwierdził, że dokonane rozstrzygnięcie sprawy na podstawie tego przepisu jest zgodne z prawem. Ustosunkowując się do argumentów zawartych w odwołaniu organ wyjaśnił, że Inspektor Nadzoru Budowlanego nie prowadził postępowania w trybie art. 50 Prawa budowlanego. Zawarte w protokole z dnia [...]r. zobowiązanie do wstrzymania robót budowlanych nie jest równoznaczne z wydawanym na podstawie art. 50 postanowieniem o wstrzymaniu robót budowlanych. W ten sposób organ ustrzegł inwestora przed ponoszeniem dalszych kosztów, wiedząc, że zakończenie sprawy nastąpi w trybie art. 48, tj. przymusową rozbiórką. K. i L. K. złożyli na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Skarżący przedstawiając w skrócie dotychczasowy przebieg postępowania stwierdzili, że decyzje organów zostały wydane z naruszeniem Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że postępowanie toczyło się w trybie art. 48, a nie przepisu art. 50 ust. 1 (który winien mieć w zastosowanie w sprawie) i w konsekwencji art. 51 Prawa budowlanego. W skierowanym do Sądu piśmie z dnia [...]r. swoje wyjaśnienia w sprawie wyraził Z. C. – projektant będącej przedmiotem postępowania inwestycji. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod kątem zgodności z obowiązującym w dniu jej wydania prawem doprowadziła Sąd do przekonania, że decyzja ta odpowiada prawu, a zawarte w uzasadnieniu skargi zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie treścią art. 48 w/w ustawy, właściwy organ zobowiązany był nakazać, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Art. 28 stanowił jedną z naczelnych zasad Prawa budowlanego, wedle której roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30). Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że przeprowadzone przez skarżących roboty budowlane polegające na dobudowie do istniejącego pawilonu handlowego dodatkowego pomieszczenia od strony południowej oraz nadbudowaniu poddasza, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Poza sporem jest również to, że skarżący, mimo nie posiadania stosownego pozwolenia na budowę, przystąpili w [...]r. do realizacji zamierzonego przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącego pawilonu handlowego. Podstawa skargi została oparta na stanowisku, że w prowadzonym postępowaniu Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie w trybie art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Pogląd ten skarżący wyprowadzili z ostatniego zdania protokołu z dnia [...]r. sporządzonego w Inspektoracie Nadzoru Budowlanego, w którym to padło stwierdzenie o zobowiązaniu L. K. do wstrzymania robót budowlanych przy rozbudowie pawilonu handlowego. W ocenie Sądu, analizując wskazany protokół należy zauważyć, że zarówno forma jak i treść tego dokumentu nakazują sklasyfikować go jako oświadczenie L. K. złożone w obecności pracowników organu nadzoru budowlanego. Nie zmienia w istocie tego faktu ostatnie zawarte w nim zdanie. Odnosząc się do twierdzenia, iż w sprawie zostało wydane postanowienie w trybie art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane podkreślenia wymaga fakt, że wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych o którym mowa w art. 50 ust. 1 w/w ustawy, musi nastąpić w formie postanowienia na co jednoznacznie wskazuje treść tegoż przepisu: "W przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych ...". Dodatkowo w ust. 2 art. 50 ustawodawca wskazał niezbędne elementy jakie należy zawrzeć w takim postanowieniu, tj. 1) podać przyczynę wstrzymania robót, 2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń. Nadto, w wydanym postanowieniu winno znaleźć się pouczenie o przysługującym prawie wniesienia środka zaskarżenia – zażalenia (art. 50 ust. 5 ustawy Prawo budowlane). W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne i prawne Sąd stwierdził, że treść przywoływanego przez skarżących dokumentu – protokołu z dnia [...]r. nie zawiera podstawowych elementów pozwalających na uznanie go za postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane w trybie art. 50 ust. 4 w/w ustawy. Tym samym nie można z dokumentu tego wywodzić skutków prawnych przewidzianych dla postanowienia podjętego na mocy art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego. Za niezasadny należało również uznać postawioną przez skarżących tezę, wedle której w sprawie winien mieć zastosowanie art. 51 ustawy Prawo budowlane. W prowadzonym postępowaniu organy nadzoru budowlanego nie mogły podjąć rozstrzygnięć na podstawie art. 50, jak i w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego. Przesądza o tym jednoznaczne brzmienie art. 50 ust. 1, który stanowi, iż ma on zastosowanie do "przypadków innych niż określone w art. 48". Jak wskazano już wyżej, art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazuje organom nadzoru budowlanego wydanie nakazu rozbiórki części lub całości obiektów budowlanych wybudowanych lub będących w budowie, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zastosowanie art. 50 i 51 cyt. ustawy ma zaś miejsce wyłącznie do robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, ale które nie są budową obiektu w rozumieniu art. 48. Inwestycja realizowana przez K. i L. K. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę stanowiąc bezsprzecznie budowę obiektu do których zastosowanie ma w/w przepis. Zgromadzenie przez skarżących części dokumentacji techniczno-budowlanej oraz złożenie w dniu [...]r. wniosku o pozwolenie na budowę już po samowolnym rozpoczęciu budowy i w trakcie prowadzonego przez Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie nie zmienia faktu, że prace budowlane polegające na rozbudowie pawilonu handlowego zostały rozpoczęte i zrealizowane bez wymaganej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W takiej zaś sytuacji faktycznej i prawnej organy nadzoru budowlanego trafnie podjęły decyzje oparte na art. 48 ustawy Prawo budowlane, nakazując rozbiórkę tej części wykonanego obiektu, która została wykonana w ramach samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że skoro zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw musiała ulec oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).