SA/Sz 3073/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba/spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant st.sekr. Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2004r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie długu celnego o d d a l a skargę.- Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenia celne A.B. - PH w B. z dnia [...] i z dnia [...] za nieprawidłowe w częściach dotyczących preferencji, kraju pochodzenia, kodu kraju pochodzenia, stawki celnej i kwoty należności celnych . W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że importer dokumentując pochodzenie towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym według dokumentów: SAD Nr [...] z dnia [...] i SAD Nr [...] z dnia [...] przedłożył faktury Nr [...] z dnia [...] i Nr [...] z dnia [...] zawierające deklarację eksportera o preferencyjnym - unijnym - pochodzeniu odzieży używanej, sortowanej sprowadzonej z Francji i na podstawie tych deklaracji zgłaszająca zastosowała obniżoną stawkę celną w wysokości 4,6 % wartości celnej towaru. Kontrola postimportowa i weryfikacja zgłoszeń celnych - celem sprawdzenia wiarygodności informacji, co do kraju pochodzenia towaru, w myśl przepisów Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, zmienionego Porozumieniem między Rzeczypospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi /zał. do Dz.U. z 1997r. Nr 104, poz. 662 ze zm./ oraz przeprowadzane postępowanie - wszczęte postanowieniem z dnia [...] wykazała, że towar nie ma pochodzenia preferencyjnego w rozumieniu obowiązującej umowy międzynarodowej Układ Europejski. W związku z tym sprowadzony towar podlega autonomicznej stawce celnej podwyższonej o 100% w wysokości 120% wartości celnej towarów i dlatego dług celny określono na kwotę [...] zł. A. B. w odwołaniu od decyzji domagała się uchylenia rozstrzygnięcia organu celnego I instancji i umorzenia postępowania w sprawie.. Odwołująca zakwestionowała prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego podnosząc zarzut naruszenia przepisów artykułów 121,122, 124, 187, 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zdaniem strony, lakoniczne pismo francuskich władz celnych informujące o negatywnym wyniku weryfikacji nie jest wystarczającym dowodem, że sprowadzone towary nie posiadają preferencyjnego pochodzenia w myśl Postanowień Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. A. B. podniosła, że załączone przez nią do akt sprawy pismo z dnia [...] zawiera oświadczenie eksportera, że sprzedane towary są pochodzenia Unii Europejskiej. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej i ustalił na nowo kwotę długu celnego według stawki autonomicznej 60% wartości celnej towaru. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie ustalenia Taryfy celnej /Dz.U. z 1997r. nr 158 poz. 1047/ i z 15 października 2000r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towaru, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia /Dz.U. Nr 130 poz. 851/ oraz art. 13 i 16 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczypospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli 24 czerwca 1997r. /zał. do Dz.U. z 1997r. Nr 104, poz. 652/ wprowadzają możliwość zastosowania obniżonych stawek celnych jedynie w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących warunków. - pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu Protokołu Nr 4, - udokumentowanie pochodzenia towaru w sposób określony w Protokole Nr 4, - bezpośredniego przywozu towaru z kraju pochodzenia do Polski. Z akt sprawy wynika, że strona zgłosiła w dokumentach SAD Nr [...] z dnia [...] i Nr [...] z dnia [...] do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym przywiezioną z Francji odzież używaną, deklarując w polu 16 w/w zgłoszeń preferencyjnych francuskie pochodzenie towaru i obniżoną stawkę celną w wysokości 4,6 % wartości celnej towaru. W chwili przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny dokonuje przede wszystkim oceny przedstawionych przez stronę dokumentów pod kątem formalnych wymogów i na tym etapie nie jest on w sanie ocenić rzetelności i prawidłowości dowodu pochodzenia towaru nim objętych z Unii Europejskiej. Dyrektor Urzędu Celnego uwzględnił zgłoszoną stawkę celną obniżoną na podstawie deklaracji eksportera znajdujących się na przedłożonych do zgłoszeń SAD fakturach wystawionych przez firmę francuską. Przyjęcie zgłoszenia nie wyklucza jednak możliwości podjęcia z urzędu dalszych działań mających na celu upewnienie się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym /art. 83 § 1 Kodeksu celnego/. Nadesłane przez francuskie służby celne przy piśmie z dnia [...] informacje, że "deklaracje pochodzenia umieszczane na załączonych fakturach nie mogą być uznane za zgodne z przepisami i jako takie muszą być uznane za bezwartościowe dla postępowania" były podstawą do uznania przez organ celny I instancji, że zastosowana do obliczenia kwoty długu celnego stawka celna obniżona była nieprawidłowa, gdyż objęte zgłoszeniami towary nie posiadają w rzeczywistości preferencyjnego pochodzenia z Unii Europejskiej, zadeklarowanego na fakturze przez eksportera. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że jedyną możliwą formą sprowadzenia dowodów po chodzenia towaru jest tryb postępowania przewidziany w Protokole Nr 4 Układu Europejskiego. Zgodnie z art. 32 tego Protokołu władze celne kraju importu w razie wątpliwości co do rzetelności deklaracji eksportera o pochodzeniu towaru z Unii Europejskiej zwracają się do władz celnych kraju eksportu o weryfikację dowodów pochodzenia , a otrzymany wynik weryfikacji jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Pismo eksportera z dnia [...], na które powołuje się strona, "że sprzedane towary dla A.B. są na pewno pochodzenia Unii Europejskiej" nie ma mocy dowodowej w przedmiotowej sprawie skoro zgodnie z przepisami omawianego Protokołu, jedynym organem upoważnionym do weryfikacji dowodu pochodzenia są francuskie władze celne. Jednocześnie organ odwoławczy uzasadniając zastosowanie w sprawie wobec zaimportowanej odzieży stawek celnych autonomicznych powołał się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. /Dz.U. z 1997r. Nr 130, poz. 851/, która określa jakie dowody pochodzenia należy przedłożyć do zastosowania takiej stawki. Uwzględniając, że wśród załączników do zgłoszeń celnych SAD z dnia [...] znajdowały się francuskie dokumenty eksportera zawierające zapis o pochodzeniu wywożonej odzieży z Francji, a władze kraju eksportu nie zaprzeczyły francuskiemu niepreferencyjnemu pochodzenia odzieży, organ II instancji uznał, że jest podstawa do zastosowania stawki autonomicznej wysokości 60%. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] A.B. domagała się uchylenia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej , a także przepisów Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. W uzasadnieniu skargi podtrzymało zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 70 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. Nr 23, poz. 117 z późn. zm./ po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji, a jeśli uzna zgłoszenie za nieprawidłowe stosuje tryb postępowania przewidziany w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego. Podstawę wnioskowanej przez skarżącego importera w zgłoszeniach celnych obniżonej stawki celnej były reguły preferencyjnego pochodzenia towaru określane w postanowieniach układu Europejskiego będącego umową międzynarodową ratyfikowaną i ogłoszoną w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z 1994r. Nr 11, poz. 38 oraz stanowiący integralną część Układu Europejskiego Protokół Nr 4 zmieniony Porozumieniem podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997r. /Dz.U. z 1997r. Nr 104, poz. 662/. Układ Europejski należy do kategorii umów międzynarodowych, o których mowa w art. 241 ust.1 Konstytucji i ma zagwarantowane pierwszeństwo stosowania przed przepisami prawa krajowego z mocy art. 91 Konstytucji. Pierwszeństwo w stosowaniu przepisów prawa, do których zalicza się umowy międzynarodowe, wynika także z przepisów: art. 2 § 2, art. 13 § 3 pkt 4 i § 4, art. 20 § 1 i 2 Kodeksu celnego. Oznacza to, że w odniesieniu do przywozu z zagranicy towarów "pochodzących" wnioskowanych do obniżonej stawki celnej, prawo krajowe stosuje się w ograniczonym zakresie, z wyłączeniem tej części postępowania, która dotyczy spełnienia warunków uzyskiwania pochodzenia dla korzystania z omawianej preferencji celnej oraz sposobu dokumentowania tego pochodzenia. Regulacja prawna w omawianym, objętym umową międzynarodową zakresie, zawarta jest w Protokole Nr 4 U.E. dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej. Zgodnie z art. 16 Protokołu , pochodzenie towaru można dokumentować na dwa sposoby, bądź to przy pomocy świadectwa przewozowego EUR. 1 wystawianego na wniosek eksportera przez władze celne jego kraju, bądź, -w zakresie ograniczonym do przypadków objętych art. 21 Protokółu, przy pomocy deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub dokumencie handlowym, który opisuje produkty w sposób wystarczający jego identyfikacji. Protokół Nr 4 określa szczegółowe wymagania związane z wystawianiem dowodów pochodzenia, i związane z tym procesowe uprawnienia władz celnych do żądania stosownych dowodów, ale dotyczą one władz celnych kraju eksportu (art. 17 ust. 3 i 5, art. 18 ust. 3, art. 21 ust. 3, art. 22). Niezależnie od tego, władze celne kraju eksportu są uprawnione w myśl postanowień art. 32 Protokołu, do dodatkowej, wyrywkowej weryfikacji dowodów pochodzenia, w ramach której mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić każdą kontrolę i mogą to czynić zarówno z urzędu jak i na wniosek władz celnych kraju importu. Jeśli idzie o władze celne kraju importu to ich rola w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodów pochodzenia jest ograniczona i wynika także z postanowień art. 32 Protokołu Nr 4 UE. W razie uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, status pochodzenia sprowadzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu, władze celne kraju importu zwracają się o weryfikację, której dokonują władze celne kraju eksportu a następnie informują wnioskodawcę o wynikach weryfikacji. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub z Polski lub z innego kraju wymienionego wart. 4 Protokołu i czy spełniają inne wymogi Protokołu (art. 32 ust 1, 3, 5). Z powyższych unormowań wynika, że w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodu pochodzenia, organy celne kraju importu korzystają z wyników postępowania organów celnych kraju eksportu /"...będą informowane o wynikach weryfikacji..."/ i dokonują w tym zakresie jedynie oceny. Jeżeli służby celne Kraju eksportera nie udzielą odpowiedzi w ciągu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku o sprawdzenie albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczającej informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów to władze wnioskujące weryfikację odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji (art. 32 ust. 6). Potwierdza to dodatkowo, że organy celne kraju importera nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju eksportu żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji, jeżeli wynik ten nie wystarcza, to zasadniczo obowiązane są odmówić zastosowania preferencji. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /np. wyrok z dnia 21 kwietnia 2004r. sygn. akt GSk 61/04 wyrok z dnia 18 kwietnia 2004r. sygn. GSŁ 44/04/. W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest okoliczność, że przeprowadzona przez francuskie organy celne weryfikacja dowodu pochodzenia towaru wykazała, iż opisana w świadectwie przewozowym odzież używana nie jest "towarem pochodzącym" w rozumieniu protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. Władze francuskie poinformowały bowiem, że deklaracje pochodzenia zamieszczone na fakturach są bezzasadne. Należy podkreślić, że przepisy omawianego protokołu nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadziły weryfikację. W związku z tym wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importu. Niezaprzeczenie natomiast przez francuskie organy celne francuskiego niepreferencyjnego pochodzenia zaimportowanej przez skarżącego odzieży uzasadniało, zastosowanie w sprawie stawki autonomicznej. Mając zatem wszystko powyższe na względzie, Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty za nieuzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy o psa orzekł jak w sentencji.