SA/Sz 31/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-11-03
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posadowienie na gruncie garaży blaszanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną skutkującą nakazem rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli obiekty te nie są trwale związane z gruntem i nie posiadają fundamentów czy instalacji?Ratio decidendi
Posadowienie na gruncie garaży blaszanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną, która skutkuje zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego i nakazem rozbiórki. Dla uznania obiektu za budowlany i poddania go rygorom ustawy Prawo budowlane nie jest wymagane jego trwałe związanie z gruntem, posiadanie fundamentów czy instalacji. Ustawa Prawo budowlane definiuje obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem jako tymczasowe obiekty budowlane, które w przypadku braku odpowiednich przepisów w art. 29 i 30 Prawa budowlanego, wymagają pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę garaży blaszanych wybudowanych przez D.A. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Strona skarżąca zarzucała organom obu instancji niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, błędne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, twierdząc, że garaże nie są obiektami budowlanymi, gdyż nie są trwale związane z gruntem i nie posiadają fundamentów ani instalacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004r. sprawy ze skargi D.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami) nakazał D.A. rozbiórkę [...] garaży [...] wybudowanych na terenie nieruchomości przy ul. [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że samowola budowlana została zgłoszona temu organowi przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] w dniu [...] r., a przeprowadzona wizja lokalna w dniu [...] r. z udziałem D.A. potwierdziła fakt wybudowania w [...] r. [...] garaży [...] na terenie posesji przy ul. [...] bez pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji D.A. zarzuciła, że decyzja ta została wydana w oparciu o niewłaściwie ustalony stan faktyczny oraz z naruszeniem prawa. Odwołująca podniosła również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie wziął pod uwagę, iż została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczająca wybudowanie garażu na działce przy ul. [...] oraz to, że organ I instancji przyjął za konieczne posiadanie pozwolenia na budowę na ten typ zagospodarowania terenu.
D.A. podniosła także zarzut, że wybudowane obiekty nie zostały wybudowane, nie posiadają fundamentów, podmurówki i innych elementów łączących je z ziemią, jak również nie mają żadnych instalacji. Skoro - zdaniem odwołującej nie były prowadzone roboty budowlane, to zastosowanie art. 28 ustawy - Prawo budowlanej jest chybione. D.A. wskazuje nadto na antyobywatelską postawę władz gminy oraz organu nadzoru budowlanego polegająca na negowaniu drobnych inicjatyw, np. budowaniu małych garaży przydomowych, estetycznych, wkomponowanych w istniejąca zabudowę oraz zmuszaniu mieszkańców do zakupu garaży zbiorczych i ponoszenia znacznych opłat za grunt pod nimi.
Oprócz tego, odwołująca wskazała na brak w decyzji podstawy prawnej z której wynikałoby, że decyzja ta podlega bezzwłocznemu wykonaniu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.)roboty budowlane można rozpoczynać jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Wybudowanie obiektów tymczasowych jakimi są garaże [...] wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skutkiem wybudowania obiektu bez zgody właściwego organu jest wydanie nakazu rozbiórki zgodnie z art. 48 powołanej wyżej ustawy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oprócz tego stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie upoważnia do budowy obiektu lecz określa wymogi, jakie należy spełnić aby otrzymać pozwolenie na budowę.
Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, ze zobowiązanie w decyzji inwestora do bezzwłocznego wykonania nakazu rozbiórki oznacza, że obowiązek ten winien być wykonany z chwilą, gdy decyzja o rozbiórce stanie się ostateczna. Zobowiązanie to nie stanowi natomiast rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w rozumieniu art. 108 Kpa.
Organ II instancji nie zgodził się również ze stwierdzeniem D.A., iż budowa obiektów tymczasowych nie wymaga pozwolenia na budowę. Ma to miejsce wówczas, gdy planowany okres użytkowania obiektu jest nie dłuższy niż 120 dni, przy czym wymagane jest wówczas zgłoszenie zamiaru wybudowania takiego obiektu, a nie spełnienie tego wymogu skutkuje sankcjami określonymi w art. 48 Prawa budowlanego.
D.A. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania w sprawie. Skarżąca wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi D.A. zarzuciła decyzjom organów obu instancji naruszenie prawa poprzez przyjęcie, że garaż postawiony na gruncie jest tymczasowym obiektem budowlanym i zainstalowanie go wymaga pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 Prawa budowlanego. Oprócz tego podniosła, że niezgodnie ze stanem faktycznym przedmiotem postępowania są garaże [...]. Zdaniem skarżącej, organy orzekające w sprawie niewłaściwie przyjęły, że w odniesieniu do boksów, w których D.A. trzyma samochody były prowadzone jakiekolwiek prace budowlane. Obiekty te zdaniem skarżącej nie zostały wybudowane, nie mają fundamentów, podmurówek, instalacji, podłóg czy innych elementów łączących je z ziemią. Składają się jednie ze ścian bocznych i pokrycia dachowego, co zostało stwierdzone przez przedstawicieli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w czasie wizji lokalnej.
Skoro zdaniem skarżącej nie były wykonane żadne prace budowlane, nie może być mowy o stosowaniu przepisów ustawy Prawo budowlane, a tym samym ingerencji organu nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że decyzja ta odpowiada prawu, a skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nakazująca D.A. rozbiórkę [...] garaży [...] wybudowanych na terenie nieruchomości przy ul. [...]
Stosownie do art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30 ustawy.
Okolicznością w sprawie bezsporną jest nieposiadanie przez skarżącą decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę [...] garaży [...] na działce przy ul. [...], bądź zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru prowadzenia robót budowlanych . D.A. kwestionuje natomiast uznanie przez organy I i li instancji postawionych garaży jako obiekty budowlane wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zdaniem skarżącej możliwość stosowania ustawy Prawo budowlane dopuszczalne jest jedynie w sytuacji prowadzenia w określonym obiekcie robót budowlanych oraz związania tego obiektu z gruntem fundamentami, podmurówką lub poprowadzonymi instalacjami.
Z zarzutami skarżącej zgodzić się nie można, albowiem zdaniem Sądu posadowienie na gruncie [...] garaży [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia jest samowolą budowlaną skutkującą zastosowaniem przez organy nadzoru budowlanego art.48 Prawa budowlanego, co oznacza nakaz rozbiórki lub usunięcia tych garaży. Z akt administracyjnych, w szczególności zaś z dokumentacji fotograficznej, protokołu z wizji lokalnej na terenie posesji przy ul. [...] oraz stanowiska skarżącej wyrażonego na rozprawie jednoznacznie wynika, że sporne obiekty budowlane są garażami blaszanymi.
Wbrew twierdzeniom skargi, dla uznania obiektu za budowlany i poddania go rygorom wynikającym z tej ustawy nie jest wymagane związanie tego obiektu z gruntem, posiadanie fundamentów czy instalacji. Ustawa Prawo budowlane obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem definiuje jako tymczasowe obiekty budowlane. Zgodnie zatem z art. 3 pkt 5 tej ustawy, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
W odniesieniu do tymczasowych obiektów budowlanych nie wymienionych w art. 29 i 30 Prawa budowlanego, ustawa ta przewiduje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę Przy tak ustalonych faktach, tj, stwierdzeniu, że garaży [...] będące tymczasowym obiektem budowlanym zostały wykonane mimo braku decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego nie mógł wydać innej decyzji aniżeli nakazującą rozbiórkę w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Według tego przepisu, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia , bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
W sprawach dotyczących samowoli, objętych dyspozycją art. 48, działania organu nadzoru budowlanego zostały całkowicie pozbawione możliwości ocennych i nie występuje w nich uznanie administracyjne.
Wyłączenie uznaniowości działania organu nadzoru budowlanego oznacza niemożność uwzględnienia interesu inwestora.
Tym bardziej organ nadzoru budowlanego nie może przy wystąpieniu przesłanek nakazujących stosowanie art. 48 legalizować robót budowlanych realizowanych przez inwestora świadomego naruszenia tego przepisu.
Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem, skoro skarżąca dopuściła się samowoli budowlanej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło