SA/Sz 3108/01

WyrokWSA w Szczecinie2004-02-04

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej polegającej na wzniesieniu ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m bez wymaganego zgłoszenia, organ może nakazać jedynie dostosowanie wysokości ogrodzenia do przepisów, zamiast nakazu rozbiórki?
Ratio decidendi
W przypadku samowoli budowlanej polegającej na wzniesieniu ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m bez wymaganego zgłoszenia, organ jest związany przepisem art. 48 Prawa budowlanego i musi nakazać rozbiórkę całego obiektu. Przepis ten nie przewiduje możliwości nakazania dostosowania wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, co jest domeną innych przepisów (np. art. 51 Prawa budowlanego), które nie mają zastosowania w sytuacji stwierdzenia samowoli budowlanej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej E.K. rozbiórkę ogrodzenia z prefabrykatów żelbetowych wybudowanego na granicy działek, o wysokości powyżej 2,20 m, bez wymaganego zgłoszenia. Skarżąca podnosiła, że organ powinien jedynie nakazać dostosowanie wysokości ogrodzenia do przepisów, a nie nakazać jego rozbiórkę, wskazując na potrzebę zabezpieczenia posesji. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję o rozbiórce, uznając fakt wybudowania ogrodzenia bez zgłoszenia za samowolę budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E.K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda/spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant : st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki o d d a l a skargę U Z A S A D N I E N I E] Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia[...] . na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz.U. Nr 89 poz. 414 ze zm.) nakazał E.K. rozbiórkę ogrodzenia z prefabrykatów żelbetowych wybudowanego na granicy działek oznaczonych nr Ew. [...] przy ul. [...]w[...] , po stwierdzeniu w czasie wizji lokalnej w dniu[...] . faktu wybudowania ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m. bez wymaganego zgłoszenia. W odwołaniu od tej decyzji E.K. "nie kwestionując ustaleń faktycznych organu I instancji co do wysokości ogrodzenia" zarzuciła naruszenie przepisów art. 48 Prawa budowlanego i art. 7 i 8 kpa. Odwołująca podniosła, że przedmiotowe ogrodzenie narusza przepisy prawa budowlanego o tyle o ile jego wysokość przekracza 2,20 m. Zatem organ nadzoru budowlanego winien co najwyżej nakazać dostosowanie wysokości ogrodzenia do wymaganej przepisami prawa budowlanego. Nadto podniosła, że zmuszona została do postawienia ogrodzenia w celu zapewnienia bezpieczeństwa osobom przebywającym na jej posesji ponieważ teren budowy na działce Nr [...] był niezabezpieczony i stwarzał zagrożenie ze względu na wykonywane wykopy i używanie ciężkiego sprzętu. Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia[...] . utrzymał w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że wybudowanie ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m wymagało zgodnie z art. [...] zgłoszenia właściwemu organowi. Brak zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną skutkującą zgodnie z art. [...] nakaz rozbiórki wybudowanego obiektu. Artykuł ten nie daje możliwości nakazania doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Dlatego zgłoszony w tym zakresie wniosek skarżącej nie może zostać uwzględniony. Pozostałe argumenty zawarte w odwołaniu są istotne, lecz nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. W sprawie istotny jest fakt stwierdzenia samowoli budowlanej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.K. podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu dodatkowo podnosząc rażące naruszenie prawa materialnego art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wynikające z przyjęcia, iż wzniesienie przez skarżącą przegrody oddzielającej i zabezpieczającej jej działkę od placu budowy prowadzonej na działce [...] stanowi ogrodzenie w rozumieniu przepisów rozdz. 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] i jego wzniesienie wymagało zgłoszenia właściwemu organowi władzy budowlanej. Zdaniem skarżącej organy obu instancji nie uwzględniły okoliczności ani celu wzniesienia przedmiotowej budowli. Przedmiotowa przegroda została wzniesiona wyłącznie w celu wyeliminowania zagrożenia wynikającego z wykonywania robót budowlanych bez zabezpieczenia a także w celu wyeliminowania hałasów związanych z budową. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też norm proceduralnych w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Podstawą materialnoprawną decyzji jest art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.), zwanej dalej prawem budowlanym. Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też realizowanego pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego stanowi, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Jak wynika z protokołu oględzin (podpisanego przez skarżącą) skarżąca na granicy działek [...] wykonała ogrodzenie z elementów prefabrykowanych oddzielające w/w posesje nie dopełniając obowiązku zgłoszenia. Niedopełnienie tego obowiązku przez inwestora oznacza, jak trafnie przyjęły to organy obu instancji, że obiekt budowlany wzniesiony bez zgłoszenia w całości (a nie do wysokości 2,20 m) należy traktować jako wybudowany w ramach tzw. samowoli budowlanej. W tego rodzaju przypadkach ustawodawca w art. 48 prawa budowlanego nakazuje orzec rozbiórkę. Przepisem tym związane były organy orzekające jak również Sąd. Tej oceny nie mogą podważyć ani zmienić okoliczności faktyczne podniesione w skardze i w odwołaniu także w sytuacji, gdy wszystkie te okoliczności są prawdziwe i odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Podnoszone w skardze względy społeczne jak i oczywista użyteczność wybudowanego ogrodzenia, jak również przyczyny postawienia tego ogrodzenia nie usprawiedliwiają naruszenia prawa a więc przystąpienia do budowy bez wymaganego zgłoszenia, jak stanowi powołany już przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 48 prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki całego ogrodzenia, a nie jego części do wysokości 2,20 m. Orzeczenie rozbiórki ogrodzenia tylko do wysokości 2,20 m w swej istocie zmierzałoby do doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, jednakże przepis ten nie może mieć zastosowania, gdyż dotyczy on innych przypadków niż określone w art. 48. Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego poprzez bezpodstawne przyjęcie że wybudowana przez skarżącą "przegroda" stanowi ogrodzenie, której wybudowanie nie wymagało zgłoszenia. Zgodnie z definicją zawartą w Małym Słowniku języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN W-wa 1994 str. 560) ogrodzeniem jest "to co odgradza, czym coś jest ogrodzone; płot, parkan itp.". Zauważyć należy, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że obiekt którego dotyczy decyzja, pełni te funkcje jakie wymienione zostały w nakazie rozbiórki. Kontrolujący zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd administracyjny bada wyłącznie prawidłowość ustaleń do stwierdzonego faktu samowoli budowlanej i nie jest władny stosować innych kryteriów aniżeli wynikające z ustawy. W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło