SA/Sz 326/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA H. Dolecki (spr.), Sędziowie NSA M. Kowalewska, A. Windak, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2004r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie Świadczenia przedemerytalnego /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]. Nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji Decyzją z dnia [...]. Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Starosty z dnia [...]r. odmawiającej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że T. S. w swym odwołaniu podniósł, iż spełnia wszystkie warunki niezbędne do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników [...]. Organ odwoławczy ustalił, iż odwołujący uzyskał status osoby bezrobotnej z dniem [...] r. i w tym dniu złożył wniosek o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego dla byłych pracowników [...], przedstawiając dokumenty potwierdzające staż pracy. Organ I instancji odmówił przyznania T. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowi, iż pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej spełniającemu określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy: osiągnął wiek 55 lat (dla mężczyzn), przepracował w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej najmniej 10 lat, zamieszkuje w dniu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Przepis powyższy wprowadzony został ustawą z dnia 18 września 2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2001 r. nr 122, poz. 1323) i wszedł w życie z dniem 7 listopada 2001 r. Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z uwagi na to, iż ustawa z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie jest ustawą samoistną, lecz ustawą zmieniającą ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i zapis "w dniu wejścia w życie ustawy" - oznacza, że jest to dzień wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tj. 1 stycznia 1995r. Zatem jednym z warunków nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, na podstawie art. 37k ust. 9 ustawy jest ukończenie w dniu 1 stycznia 1995r. przez wnioskodawcę wieku 55 lat. Jak ustalono, T. S. w dniu 1 stycznia 1995r. nie miał ukończonych 55 iat. W związku z tym nie spełnia warunków niezbędnych do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Od powyższej decyzji skargę do Sądu administracyjnego złożył T. S. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił, że spełnił wymagane prawem warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Osiągnął wiek 55 lat i przepracował [...] lat w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej oraz zamieszkuje w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Obecnie mając [...] lat jest bezrobotnym, bez prawa do zasiłku. Zdaniem skarżącego powoływanie się przez organ na to, że ustawa z dnia 18 września 2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie jest ustawą samoistną nie znajduje podstaw prawnych. Poza tym jest to interpretacja wyjątkowo niekorzystna dla osób zainteresowanych przyznaniem świadczenia przedemerytalnego. Skarżący podkreślił, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej, jest pozbawiony środków do życia i w wieku [...] lat nie ma żadnych szans na znalezienie zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Powołując się podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał na art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wprowadzonym przez ustawę z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 122, poz. 1323), który wszedł w życie z dniem 7 listopada 2001 r. Zdaniem organu odwoławczego, biorąc pod uwagę wyjaśnienia Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, należało przyjąć, że wymieniona ustawa nie jest ustawą samoistną lecz zmieniającą ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i zapis "w dniu wejścia w życie ustawy" oznacza, iż jest to dzień wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tj. 1 stycznia 1995r. W związku z tym wszystkie warunki wymagane do uzyskania świadczenia przedemerytalnego należy odnieść do tej daty. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji nie znajduje podstaw w obowiązującym stanie prawnym i narusza reguły wykładni przepisów prawa. Na mocy art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu spraw administracyjnych należy stosować obowiązujące przepisy prawa materialnego oraz przepisy procedury administracyjnej. Należy zatem ustalić jakie normy prawne obowiązują i jak należy rozumieć ich treść. Na mocy art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a także akty prawa miejscowego. Nie ulega zatem wątpliwości, że ustawy są źródłem prawa. Obowiązujące przepisy jak również orzecznictwo sądów nie dają podstaw do dzielenia ustaw na "samoistne" i "niesamoistne". Tak więc ustawę, także nowelizującą obowiązujący akt normatywny, należy interpretować zgodnie z jej treścią przy wykorzystaniu powszechnie przyjętych reguł wykładni poczynając od wykładni językowej (gramatycznej). Opierając się na tych regułach użyty zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" nie można odnieść do nowelizowanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, lecz należy odnieść do chwili wejścia w życie ustawy nowelizującej tj. ustawy z dnia 18 września 2001r., a mianowicie 7 listopada 2001r. Wynika to z daty opublikowania Dziennika Ustaw (23 października 2001 r.) i treści art. 3 ustawy, który stanowi, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Przyjęta przez organ, w ślad za ministerialnymi wyjaśnieniami, wykładnia naruszyła jedną z podstawowych reguł, a mianowicie niedziałania prawa wstecz {lex retro non agit). Gdy ustawodawca (przyjmując założenie racjonalnego ustawodawcy) wprowadza akt prawny z mocą wsteczną (co jest wyjątkiem), to wyraźnie na to wskazuje, właśnie dlatego, że narusza tą podstawową regułę. Tak więc w przypadku ustawy z 18 września 2001 r. brak było podstaw do przyjęcia wstecznej mocy jej obowiązywania. Do takiego wniosku upoważniała również analiza treści pozostałych przepisów tej ustawy. W związku z tym organ badając, czy zainteresowany spełnił wymagane przepisami warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego, winien to odnieść do dnia wejścia w życie ustawy tj. 7 listopada 2001 r. W tej sytuacji należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.