SA/Sz 338/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Makowska (spr.), Sędzia WSA M. Kowalewska, Asesor WSA A. Windak, Protokolant B. Majewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zarząd Miasta [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 145, 146, 148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543/ u § 2 uchwały nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej oraz art. 104 kpa ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł należną Miastu od J. T. współwłaścicielki w udziale [...] nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów w obrębie ewid. [...], działkę nr [...] o pow. [...] ha - z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego modernizacją ulicy [...] oraz wybudowaniem sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej w w/w ulicy. W uzasadnieniu decyzji Zarząd wskazał, że w okresie od [...] do [...] w ramach zadań własnych Gminy została wybudowana sieć kanalizacji sanitarnej i kanalizacji deszczowej w ul. [...]z przyłączami do budynków. W okresie od [...] do [...] została zmodernizowana ul. [...] /długość – [...] m, powierzchnia jezdni [...] m2 , powierzchnia wjazdów i chodników – [...] m2. Zrealizowanie zadania spowodowało wzrost wartości nieruchomości. Zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego S. M. z dnia [...] sporządzoną na zlecenie Urzędu Miejskiego różnica wartości nieruchomości sprzed i po modernizacji ui. [...] oraz budowie sieci kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej w tej ulicy zamyka się kwotą [...] zł. z czego [...]% - stosownie do uchwały nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej stanowi kwotę [...] zł. Opłata w stosunku do J. T., odpowiednio od posiadanego udziału w prawie własności nieruchomości [...], wynosi [...] zł. Od tej decyzji odwołała się J. T. wnosząc o jej "umorzenie" i podnosząc, że Zarząd Miasta przed wydaniem decyzji nie odpowiedział na zarzuty i uwagi zawarte w piśmie z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 143-146 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /jedn. tekst Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543/, art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. z 2001 r. , Nr 79, poz. 856/, po rozpatrzeniu odwołania -uchyliło zaskarżoną decyzję i ustaliło opłatę adiacencką należną od J. T. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego modernizacją ul. [...] oraz wybudowaniem sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej w tej ulicy w wysokości [...] zł. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że z akt sprawy wynika, że strona była informowana o wszelkich podejmowanych czynnościach w sprawie począwszy od zawiadomienia o wszczęciu postępowania, po zawiadomienie z dnia [...] o możliwości zapoznania się z aktami /art. 10kpa/, a w dniu [...] udostępniono stronie operat szacunkowy. Kolegium wyjaśniło zasady ustalania opłaty adiacenckiej wynikające z art. 144 ust. 1 , art. 145 i art. 146 ust.1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wskazało, że szczegółowe zasady wyceny nieruchomości oraz zasady i tryb sporządzania operatu szacunkowego regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998r. /Dz.U. Nr 98, poz. 612/. W ocenie organu odwoławczego operat w niniejszej sprawie został sporządzony prawidłowo z uwzględnieniem zasad i trybu przewidzianych przepisami. Wyboru właściwego podejścia oraz metody szacowania nieruchomości dokonuje bowiem rzeczoznawca majątkowy. Kolegium ustaliło, że Rada Miejska uchwałą Nr [...] z dnia[...] zmieniła uchwałę z dnia [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Przepisy uchwały weszły w życie z dniem [...]. Nowe stawki opłaty adiacenckiej wynoszą: * 20 % różnicy pomiędzy wartością nieruchomości przed wybudowaniem urządzenia infrastruktury technicznej a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu w przypadku osób fizycznych, których dochód miesięczny na jednego członka rodziny nie przekracza 50% średniego miesięcznego, wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatni kwartał roku poprzedzającego rok, w którym następuje wszczęcie postępowania, * 40% różnicy w pozostałych przypadkach. Biorąc pod uwagę zaistniałą zmianę, Kolegium ustaliło opłatę w wysokości 40% różnicy pomiędzy wartością nieruchomości przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartościąjaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Kolegium oparło się przy ustalaniu stawki procentowej opłaty adiacenckiej na oświadczeniu strony z dnia [...] o miesięcznym dochodzie na jednego członka rodziny. Ponadto odliczyło od opłaty [...] część z kwoty [...] zł. stanowiącej koszty poniesione przez właścicieli nieruchomości na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej. W decyzji organ ten wyjaśnił, że obowiązujące przepisy nie pozwalają na waloryzację nakładów wniesionych przez strony na poczet kosztów budowy tych urządzeń. W skardze wniesionej w dniu [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie J. T. wyżej opisanej decyzji ostatecznej zrzuciła obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację art. 145 ust.2 , 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej jako niezgodnej z prawem. Z uzasadniana skargi wynika, że J. T. zarzucaną obrazę prawa materialnego upatruje w następujących okolicznościach: barku waloryzacji poniesionego w [..] r. nakładu [...] zł na rzecz budowy ul. [...] - strona powołała się na wyjaśnienia Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast [...] z dnia [...], które dołączyła do skargi, - ustalenie nowej opłaty adiacenckiej decyzją SKO z dnia [...], a więc po upływie [...] lat od odebrania protokołem z dnia [...] inwestycji polegającej na wybudowaniu sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej na ul. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do jej zarzutów Kolegium stwierdziło, że wskazany w art. 145 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin [...] lat został zachowany. Odnośnie waloryzacji wpłat gotówkowych organ wyjaśnił, że waloryzacji podlegają tylko kwoty z tytułów wyraźnie określonych w ustawie. Istotą regulacji art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest przyjęcie jednolitych kryteriów waloryzacji w wypadkach, gcjy ustawa nakłada obowiązek spełnienia świadczeń pieniężnych. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. W szczególności chybiony jest zarzut braku waloryzacji kwoty pieniężnej poniesionej przez skarżącą na rzecz budowy urządzenia infrastruktury technicznej. Z akt administracyjnych wynika, że podnoszona przez skarżącą w toku postępowania okoliczność uczestniczenia /przez uiszczenie kwoty [...] zł właścicieli przedmiotowej nieruchomości w kosztach opracowania dokumentacji technicznej modernizacji ul.[...] została uwzględniona w decyzji organu II instancji, który należną opłatę adiacencką pomniejszył o odpowiednią do udziału strony we współwłasności kwotę [...] zł. Wbrew wywodom skargi, stanowisko organu II instancji, że kwota ta nie podlega waloryzacji nie narusza prawa. Wyjaśnić należy, że organy administracji publicznej orzekają na podstawie przepisów prawa. Dołączone do skargi pismo Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] nie jest przepisem prawa, a jedynie zawiera interpretację urzędnika, który pismo to podpisał. W ocenie Sądu, art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /jedn. tekst Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543/ nie daje podstaw do waloryzacji - przy ustalaniu opłaty adiacenckiej - nakładów pieniężnych poniesionych przez stronę na poczet budowy urządzeń infrastruktury technicznej lub modernizacji drogi. Przepis ten stanowi: "Waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłoszonych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Użyte w cytowanym przepisie wyrażenie: "kwot należnych z tytułów określonych w ustawie" zawęża instytucję waloryzacji do przypadków wymienionych w dalszych przepisach ustawy. I tak, waloryzacji podlegają kwoty należne z tytułów: odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości /art. 132 ust.3/, odszkodowania i kwoty potrąceń w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości /art. 140 § 2/, zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie od ustalonej ceny nieruchomości /art. 68 , ust.2/. Zgodnie z art. 148 ust.3 ustawy również wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydana została decyzja, do pierwszego dnia miesiąca, w którym powstał obowiązek zapłaty. Natomiast art. 148 ust.4, który stanowi, że na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w gotówce lub w naturze, na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, nie przewiduje waloryzacji tego rodzaju świadczeń. Funkcją art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest przeciwdziałanie skutkom nominaiizmu we wszystkich tych wypadkach, gdy ustawa nakłada obowiązek spełnienia świadczeń w pieniądzu. Tymczasem świadczenia - o jakich mowa w art. 148 ust.4 - nie mają charakteru obowiązkowego, co trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę. Z tego powodu w ustawie nie przewidziano waloryzacji przy odliczeniu tych świadczeń wniesionych w gotówce. Rację ma natomiast skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 145 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl tego przepisu ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do [...] lat od dnia urządzenia lub modernizacji drogi albo od stwierdzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, termin [...] lat przewidziany w tym przepisie odnosi się do ustalenia opłaty adiacenckiej decyzją ostateczną /por. G.BIENIK, A.HOPFER, Z.MARMAJ, E.MZYK, R ŹRÓBEK Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami , Wydanie ii, Zachodnie Centrum Organizacji, Zielona Góra 2000r. st. 212/. Ponieważ art. 145 ust.1 w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji stanowił, że Zarząd Gminy może w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po urządzeniu lub modernizacji drogi albo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, to przewidziany w ustępie 2 tego artykułu termin przedawnienia powinien być liczony każdorazowo dla poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Za nieprawidłowe i naruszające przepisy art. 145 ust. 1 i 2 omawianej ustawy uznać należy łączne ustalenie przez organ II instancji opłaty adiacenckiej dla dwóch różnych urządzeń infrastruktury technicznej w sytuacji, gdy termin początkowy biegu przedawnienia co do każdej z tych inwestycji nastąpił w innym czasie. Z operatu szacunkowego wynika, że wykonanie kanalizacji sanitarnej i deszczowej z przyłączami do budynków odebrane zostało protokołem z dnia [...] natomiast modernizację drogi odebrano protokołem z dnia [...]. Z powyższego wynika, że organ odwoławczy ustalając decyzją z dnia [...] opłatę adiacencką z tytułu budowy kanalizacji sanitarnej i deszczowej przekroczył [...] - letni termin przedawnienia przewidziany ustawą dla ustalenia tej opłaty. Z powyższych względów należało rzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo - o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.L). Nr 153, poz. 1270/.