SA/Sz 343/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA H. Dolecki (spr.), Sędziowie NSA M. Kowalewska, I. Tomaszewska, Protokolant B. Majewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi P.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 59 § 2 kpa w związku z art. 58 § 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku P.J. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...]Zarządu Miasta [...]z dnia [...]. w sprawie ustalenia dodatkowej opłaty rocznej - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podał, że decyzję nr [...]z dnia [...]. doręczono P.J. w dniu [...]. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...]. Strona w terminie do dnia [...]r. nie wniosła odwołania, natomiast w dniu [...]r. złożyła do organu I instancji prośbę o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem. Prośbę wniesiono z zachowaniem 7 dniowego terminu od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Zgodnie bowiem z oświadczeniem strony zarząd spółki dowiedział się o istnieniu wydanej decyzji w dniu [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze badając przedmiotowy wniosek uznało, że strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Decyzja została stronie doręczona w sposób prawidłowy [...]. Okoliczności podnoszone przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek braku pamięci spowodowanej stresem i trudną sytuacją rodzinną [...], zdaniem Kolegium nie mieszczą się w kategoriach obiektywnej winy usprawiedliwiającej zaniechanie złożenia odwołania w terminie. Brak powiadomienia przez [...]o wniesionym odwołaniu nie był spowodowany jakąkolwiek nagłą chorobą związaną np. z dłuższym pobytem w szpitalu czy też na skutek działania siły wyższej. Organ wskazał, że to na stronie - jej organach statutowych ciąży obowiązek zapewnienia właściwej organizacji pracy przejawiający się m.in. w prawidłowym obiegu korespondencji wpływającej i wysyłanej przez [...]. Nie dopełnienie obowiązku nadzoru przez osobę przełożoną nad pracownikiem [...]nie usprawiedliwia przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Poza tym kryterium braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. 0 braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć (wyrok NSA z dnia 02.02.2000r., SA/Sz 2125/98). Przekazywanie korespondencji wpływającej do firmy przez [...]do takich przeszkód nie należy, a przekazywanie pism winno następować obiektywnie rzecz biorąc przynajmniej raz dziennie. Zaniechanie tego obowiązku jak się okazuje przy braku skutecznego nadzoru w tym zakresie stanowi przejaw co najmniej takiego niedbalstwa, które zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądza o braku możliwości przywrócenia terminu (zob. wyrok NSA z dnia 13.10.1999r., III SA 1436/99). Od powyższej decyzji skargę do Sądu złożyła P.J. zarzucając, naruszenie przez organ prawa i interesu prawnego skarżącej przez błędną ocenę, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn zawinionych. Strona skarżąca wyjaśniła, że Zarząd spółki jest jednoosobowy - Prezes Spółki, a do reprezentacji uprawniony jest jedyny prokurent. Siedziba Spółki mieści się w [...], a biuro handlowe Spółki w [...]. Prezes Spółki nie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a obowiązki prokurenta koncentrują się w [...], gdzie prowadzi się kilka inwestycji. W tej sytuacji przekazanie przesyłek opiera się na zaufaniu wobec osoby pełniącej funkcję [...]. Pracownica ta, zatrudniona przez kilkuletni okres nigdy dotąd nie zaniedbała swoich obowiązków. Pracodawca nie dostrzegł symptomów depresji i zaniedbania obowiązków, ponieważ pracownica nie poinformowała o swoich poważnych problemach rodzinnych i osobistych. Jak się okazało problemy były tak poważne, że mogły wywołać brak koncentracji i zapomnienie w doręczeniu poczty, które nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia odwołania. Przedstawione okoliczności wskazują na to, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Zarządu Spółki, a nie jak przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, w wyniku wadliwej organizacji pracy. Jest oczywiste, że pracodawca, który dotąd miał podstawy do zaufania w odniesieniu do solidnego wykonywania obowiązków przez pracownika - nie jest w stanie przewidzieć możliwości ich zaniedbania. Dotychczasowa organizacja pracy przez wiele lat nie powodowała żadnych zaniedbań w zakresie odbioru poczty i dotrzymywania terminów. Pojęcie winy ma charakter subiektywny - podmiotowy, a nie formalistyczny. Wiąże się ze świadomością zaistnienia przesłanek, które mogły spowodować uchybienie terminu. Przesłanek tych nie można było przewidzieć, a zatem nie może być mowy o winie strony w uchybieniu terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Organ prawidłowo ustalił, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu, istotne znaczenie ma okoliczność, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany przy wzięciu pod uwagę wszystkich okoliczności w konkretnej sprawie, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i mając na uwadze uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem (zob. wyrok SN z dnia 9.08.1974r., II CZ 149/74, OSPiKA 1975 Nr 2, poz. 39). Jest od dawna ugruntowana w orzecznictwie zasada, że nie można przyjąć, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który miał podjąć czynność procesową, jeżeli przyczyną tego była działanie lub zaniechanie działania osób, którymi strona się posługuje, np. pracowników administracyjnych ( wyrok SN z dnia 10.01.1956r., 4 CO 58/55, OSN 1956, poz.106 oraz wyrok z dnia 20.05.1970r., II CR 184/70, BiulJnf. SN 1970, nr 11, poz.20, a także wyrok SN PR 433/71, OSPiKA, nr 11, poz.212). W rozpoznawanej sprawie uchybienie terminu nastąpiło na skutek zaniedbań pracownika [...]zatrudnionego u strony skarżącej. W myśl obowiązujących przepisów, jak również orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 13.10.1999r., lii SA 1436/99) skutki zaniedbań pracownika obciążają stronę skarżącą, nawet w takiej sytuacji gdy zaniedbania te były spowodowane trudną sytuacją życiową pracownika. Obowiązkiem pracodawcy jest bowiem właściwe pouczenie pracownika o powinności przedstawiania korespondencji w terminie i negatywnych skutkach niedopełnienia spoczywających na nim obowiązków jak również zawiadomienia pracodawcy o niemożliwości wykonywania swoich obowiązków. Zasadnie organ odwoławczy przyjął, że kryterium braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu związane są z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Tak więc o braku winy przy niedopełnieniu obowiązków zachowania terminu do dokonania czynności procesowych można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązków stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć (wyrok NSA z dnia 2.02.2000r., SA/ Sz 2125/98). Mając na uwadze powyższe rozważania należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i dlatego Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.