SA/Sz 352/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Kazimierz Maczewski /spr/ Protokolant Anna Malinowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2004r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji dotyczącej długu celnego p o s t a n a w i a: o d r z u c i ć skargę.- Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego na podstawie art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ oraz art. 271 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny /jedn. tekst Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802/, po rozpatrzeniu wniosku D. N. z dnia 27 lipca 2001r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...]., stwierdzającej powstanie w dniu 22 sierpnia 2000r. długu celnego w kwocie [...] zł, równej kwocie cła za sprowadzony przez stronę z zagranicy samochód osobowy marki S.. Postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji uzasadniono tym, iż Prezes Głównego Urzędu Ceł postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od w/w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...]., a postanowieniem Nr [...] z [...] odmówił również przywrócenia terminu do wniesienia dowołania od przedmiotowej decyzji. W takiej sytuacji, wobec zakończenia postępowania odwoławczego - zdaniem organu celnego pierwszej instancji - odpadła obligatoryjna przesłanka umożliwiająca wstrzymanie wykonania decyzji, przewidziana w art. 271 Kodeksu celnego. Od postanowienia organu celnego pierwszej instancji D. N. wniósł odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, żądając jego uchylenia. Uzasadniając odwołanie skarżący podniósł zarzuty nieprawidłowego ustalenia wartości celnej sprowadzonego samochodu, w wyniku czego kwota długu celnego jest znacznie zawyżona, nie odpowiadająca rzeczywistej wartości samochodu. Ponadto skarżący wskazał na trudną sytuację materialną rodziny, uniemożliwiającą mu spłatę tak wysokiego długu celnego. Decyzją Nr [...] z dnia [...]. Prezes Głównego Urzędu Ceł na podstawie art. 233 § 1 pkt 32 lit. a, w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej i w związku z art. 262 Kodeksu celnego uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ celny może na wniosek strony wstrzymać wykonanie decyzji w sprawie długu celnego, od której wniesiono odwołanie, po złożeniu przez stronę zabezpieczenia określonego przez ten organ. Wstrzymanie wykonania decyzji jest więc możliwe tylko w toku postępowania odwoławczego, a wobec zakończenia postępowania w sprawie odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] decyzja ta stała się wykonalna. Ponadto Prezes GUC wskazał, że - zgodnie z art. 224 w związku z art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej - na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji nie przystępuje środek odwoławczy. Wobec błędnego pouczenia strony w postanowieniu organu pierwszej instancji o przysługującym prawie wniesienia odwołania postanowienie to zostało uchylone, a postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji zostało umorzone, gdyż - zdaniem organu odwoławczego - stało się ono bezprzedmiotowe po zakończeniu postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji merytorycznej Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie albo stwierdzenie jej nieważności, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa materialnego poprzez wadliwe ustalenie wysokości cła jak i formalnego, poprzez uniemożliwienie Stronie aktywnego udziału w postępowaniu, określenie wysokości cła na podstawie jednostronnych ustaleń organu celnego, wbrew stanowi faktycznemu, nie doręczenie decyzji do rąk Strony, nie doręczenie decyzji w sprawie przywrócenia terminu a ponadto poprzez odmowę wstrzymania decyzji merytorycznej bez zbadania sprawy. Uzasadniając te zarzuty skarżący podnosi argumenty dotyczące przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego od decyzji ustalającej dług celny, wskazując, że nie doręczono mu decyzji merytorycznej oraz nie rozpatrzono jego wniosku o przywrócenie terminu i tym samym bezzasadnie przyjęto, że postępowanie przed organem odwoławczym zostało zakończone, w związku z czym wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest nadal uzasadniony. W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje: Na wstępie wskazać należy , iż zgodnie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Zakres kognicji Sądów Administracyjnych określony został w art. 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści art. 3 § 2 tej ustawy sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne, 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4/ inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. 8/ bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach /art. 3 § 3 ustawy/. Ponadto sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz sprawy kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej /art. 4 ustawy/. Zaskarżona decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł wydana została po rozpoznaniu odwołania od postanowienia organu celnego pierwszej instancji o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego stwierdzającej powstanie długu celnego. W postępowaniu w sprawach celnych stosuje się przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego /art. 262 Kodeksu celnego/. Zgodnie z art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji, a zatem rozpoznając odwołanie od takiego postanowienia - wniesione przez skarżącego wskutek błędnego pouczenia go o takiej możliwości przez organ pierwszej instancji - organ odwoławczy, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, powinien stwierdzić, w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania /zażalenia/. Postanowienie takie jest ostateczne /art. 228 § 2 Ordynacji podatkowej/. Przepisy Kodeksu celnego nie wprowadzają odmiennych uregulowań dotyczących tej kwestii. Orzeczenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł zostało nazwane błędnie decyzją , a nie postanowieniem, jednak dla prawidłowego zakwalifikowania tego orzeczenia decydujące znaczenie ma nie jego nazwa lecz fakt, że orzeczenie to zostało wydane w sytuacji, w której ustawa przewiduje dla rozstrzygnięcia odwoławczego formę postanowienia. W związku z tym w kwestiach związanych z zaskarżeniem takiego orzeczenie stosować należy przepisy dotyczące zaskarżania ostatecznych postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym. Możliwość złożenia skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym ograniczona została w myśl przepisu art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do postanowień : 1/ na które służy zażalenie, 2/ albo kończących postępowanie 3/ a także rozstrzygających sprawę co do istoty. Istotne jest więc w tym przypadku ustalenie, czy postanowienia stwierdzające niedopuszczalność środka odwoławczego mieści się w grupie postanowień, o których mowa wyżej. Na postanowienie w przedmiocie wstrzymania decyzji w zakresie długu celnego nie służy zażalenie, ani nie kończy ono postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy do istoty. Nie mieści się więc ono w katalogu postanowień wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w związku z tym skarga na takie postanowienie nie przysługuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na marginesie należy też zauważyć, że przedmiotem skargi, a tym samym również kontroli sądowej w sprawie niniejszej jest decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...]. uchylająca postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wstrzymania wykonania decyzji umarzająca postępowanie w sprawie. Ze względu na tak ograniczony przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie, pozbawione są znaczenia wszelkie argumenty zawarte w skardze dotyczące istoty sprawy załatwionej decyzją organu pierwszej instancji z dnia 26 lutego 2001r. stwierdzającą powstanie długu celnego. Argumenty dotyczące zasadności ustalenia i wysokości długu celnego mogły być rozpoznane tylko w postępowaniu odwoławczym od decyzji stwierdzającej powstanie tego długu i ewentualnie w skardze na decyzję ostateczną kończącą to postępowanie. Uznając zatem, że wskazane wyżej naruszenie przez organ odwoławczy przepisu art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego , na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.