SA/Sz 36/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004r. sprawy ze skargi T. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania dokonania oceny stanu technicznego obiektu /. Uchyla zaskarżone postanowienie, II . zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. 2 Sygn.akt SA/Sz 36/02 UZASADNIENIE Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 81 c ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm./ i art. 123 kpa, po rozpatrzeniu sprawy występowania zagrzybienia mieszkania nr [...] zlokalizowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. B. w S.nałożył obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] r. na właściciela budynku - Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. B. ekspertyzy technicznej wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, zawierającej: 1. określenia przyczyn powstania zagrzybienia mieszkania Nr [...], przy ul. B. 2. podanie rozwiązania projektowego dotyczącego doprowadzenia w/w lokalu do właściwego stanu technicznego i użytkowego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu [...] r. wpłynęło do Inspektoratu pismo Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego powiadamiające o istniejącym zagrzybieniu w kuchni i dwóch pokojach przedmiotowego mieszkania wraz z informacją że taki stan mieszkania jest nieobojętny dla zdrowia. Przeprowadzone w dniu [...] r. oględziny przedmiotowego mieszkania potwierdziły istnienie w nim zagrzybienia. Zdaniem właścicielki mieszkania zagrzybienie powstało w [...]r., zdaniem obecnego zarządcy – w [...]r. Od [...]lat w w/w mieszkaniu brak w pomieszczeniach stałego ogrzewania. Zgodnie z art. 61 obowiązującego Prawa budowlanego, obowiązek przedłożenia ekspertyzy skierowano do właściciela obiektu budowlanego, obowiązanego z mocy prawa do utrzymania go w należytym stanie technicznym i ostatecznym. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł zarządca nieruchomości[...] Zarządzanie Nieruchomościami domagając się jego uchylenia. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że pierwsze informacje o zawilgoceniu przedmiotowego lokalu pochodzą z –[...] właścicielką mieszkania jest od [...]r. T. J., która bez zgody Zarządcy rozebrała piece kaflowe i ogrzewa lokal grzejnikami elektrycznymi i gazowymi typu przenośnego. Również bez zgody Zarządcy wydzieliła pokój I ścianką typu lekkiego /w tym pomieszczeniu najintensywniej występuje wilgoć - brak cyrkulacji powietrza/. Na zlecenie zarządcy została wykonana opinia 3 Sygn.aktSA/Sz 36/02 kominiarska, w której stwierdzono drożność przewodów kominowych. Podczas wizji w mieszkaniu w okresie zimowym stwierdzono bardzo duże zawilgocenie oraz wytworzony mikroklimat /skroplona para spływała po powierzchni szyb/. Stwierdzono również rozwieszone rzeczy na sznurkach w pokoju w celu wyschnięcia. W mieszkaniu poniżej, ogrzewanym piecami kaflowymi, nie stwierdzono najmniejszych śladów wilgoci. Zdaniem wnoszącego zażalenie istnieją podstawy do nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy na właściciela lokalu tj. T.J.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa oraz art. 81c ust.2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawu budowlane /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm./, po rozpatrzeniu zażalenia - uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zobowiązanych i terminu wykonania obowiązku i nałożył obowiązek na T. J., właścicielkę mieszkania nr [...] położonego przy ul. B. w S., w terminie do dnia [...]., pozostałą część postanowienia utrzymał w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 81c ust.2 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego mógł zobowiązać właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do przedłożenia ekspertyz, stwierdzających przyczyny powstania niewłaściwego stanu technicznego tego obiektu budowlanego, Wspólnota mieszkaniowa, zgodnie z art. 3 ust.2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903/jest właścicielem gruntu oraz tych części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli odrębnych lokali. Przedmiotowe przebarwienia - pleśnie wystąpiły na ścianach mieszkania stanowiącego własność T. J., co - według organu II instancji - uzasadnia nałożenie, na podstawie art. 81c ust.2 Prawa budowlanego, obowiązku przedłożenia ekspertyzy na właścicielkę tego mieszkania. Organ wyraził też pogląd, że dopiero ewentualne ustalenie, że przyczyna wystąpienia przebarwień - pleśni wynika z nienależytego utrzymania ścian nośnych budynku może i powinno skutkować nałożeniem stosownych obowiązków na jej właściciela tj. wspólnotę mieszkaniową czy też reprezentującego ją zarządcę. T. J. w skardze wniesionej w dniu [...]. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 4 Sygn.aktSA/Sz 36/02 W uzasadnieniu skargi podniosła, że pleśń w przedmiotowym mieszkaniu występowała już od [...], a zmiana systemu grzewczego nastąpiła już w [...]., o czym Zarządca /[...]/ był wielokrotnie powiadamiany. Nadto wskazała, że Zarządca budynku jest w posiadaniu ekspertyzy, w której jednoznacznie stwierdzono, że źródłem występowania pleśni są niedociągnięcia w eksploatacji budynku, a nie mieszkania. Skarżąca wniosła "o powołanie dowodu w postaci ekspertyzy sporządzonej przez biegłego mgr inż. T. J. będącej w posiadaniu Spółki", obciążenie kosztami zarządcy budynku przy ul. B. w S. -Spółki [...] Do skargi dołączone zostało m.in. pismo [...]" Spółka z o.o. adresowane do T. J., zawierające informację, że zarządca przedmiotowego budynku w wykonaniu postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego zlecił w imieniu Wspólnoty wykonanie ekspertyzy technicznej, która została już wykonana oraz propozycję odstąpienia tej dokumentacji według ceny /[...] zł,/jej wykonania. Skargę tę T. J. uzupełniła pismem procesowym z dnia [...]. wywodząc, w oparciu o dołączone dokumenty, że sprawa zawilgocenia mieszkania trwa do [...], już wówczas Zakład Budżetowy ABK [...] ul. [...] w S. stwierdził przemarzanie ściany szczytowej budynku przy ul. B. oraz niszczenie ściany mieszkania i pismem z dnia [...] zawiadomił Ją o wystąpieniu do Urzędu Miejskiego o ujęcie w planach - docieplenia budynku z powodu przemarzania ściany szczytowej. Nadto skarżąca wniosła o powołanie na świadka R. J. zamieszkałego w Szczecinie przy ul. B. na okoliczność występowania tych samych objawów zawilgocenia i pieśni w jego mieszkaniu mimo etażowego ogrzewania gazowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ , sprawy, które skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna. Sygn.akt SA/Sz 36/02 W związku z treścią wniosków w niej postawionych należy na wstępie wyjaśnić, iż sądy administracyjne -jak wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dlatego nie wydają merytorycznych rozstrzygnięć co do istoty sprawy w zastępstwie organów administracji publicznej, w zasadzie nie prowadzą postępowania dowodowego , w szczególności na nie przesłuchują świadków, lecz orzekają na podstawie akt administracyjnych według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu /art. 106 § 3 i art. 133 § j\ ustawy z dnia 30 sierpnia 2000r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153f poz. 12707. Z tego powodu wnioski dowodowe o przesłuchanie przez Sąd wskazanego świadka oraz dopuszczenie dowodu z ekspertyzy biegłego sformułowane w skardze zostały na rozprawie oddalone. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia doprowadziła do stwierdzenia, że jest ona niezgodna z prawem. Po pierwsze, w toku postępowania naruszono zasadę czynnego udziału strony /art. 10 § 1 kpa/ w każdym stadium postępowania. Czynny udział strony przejawia się w szczególności w postępowaniu wyjaśniającym, co dla ochrony praw strony ma istotne znaczenie, zapewnia jej bowiem wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a przez to wpływ na stosowanie normy prawa materialnego lub procesowego. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że skarżąca, będąca właścicielką mieszkania Nr [...] przy ul. B. w S., co do którego organ I instancji nałożył postanowieniem z dnia [...] r. na właściciela budynku obowiązek przedłożenia ekspertyzy - nie została powiadomiona, ani o treści tego postanowienia, ani o tym, że zarządca nieruchomości złożył zażalenie domagając się zmiany osoby zobowiązanej do przedłożenia ekspertyzy technicznej i nałożenia obowiązku na właścicielkę tego mieszkania. W rezultacie skarżąca nie miała możliwości przedłożenia dowodów przeciwnych, między innymi tych na które powołała się w skardze, a które mogły mieć znaczenie w sprawie. Po drugie, organ II instancji wydając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa postanowienie kasacyjno-reformatoryjne, naruszył ten przepis uchylając się do wyjaśnienia okoliczności sprawy. Organ odwoławczy przyjmując, w ślad za zażaleniem, ustalenie, iż przedmiotowe przebarwienie - pleśnie wystąpiły na ścianach mieszkania T. J., co do którego ustanowiona jest odrębna własność lokalu, pominął wynikający z informacji zawartej w piśmie zarządcy budynku z dnia [...]r. /k.[...] akt organu I instancji/ adresowanym do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego fakt, że w dniu [... r. została przeprowadzona wizja 6 Sygn.akt SA/Sz 36/02 lokalna, podczas której stwierdzono, że "przyczyną zawilgocenia ścian zewnętrznych jest przemarzanie ścian. W związku z tym po raz kolejny został przedstawiony Wspólnocie Mieszkaniowej orientacyjny koszt wykonania elewacji wraz z dociepleniem". Ponadto należy zauważyć, że z dołączonego do skargi pisma Kierownika Administracji Budynków Komunalnych Nr [...] w S z dnia [...] kierowanego do T. J. wynika, iż w dniu [...]. został sporządzony protokół na okoliczność przemarzania ścian szczytowych lokalu należącego do skarżącej, co poddaje w wątpliwość trafność sugerowanej w zażaleniu przyczyny złego stanu technicznego mieszkania skarżącej. W tej zaś sytuacji, co najmniej wątpliwe jest stanowisko organu II instancji, że niewłaściwy stan techniczny odnosi się wyłącznie do tej części obiektu budowlanego, która stanowi mieszkanie T. J. Organ odwoławczy rozpatrując zażalenie, z naruszeniem art. 7, 77 i 80 § 1 kpa nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do określenia kto tj. wspólnota mieszkaniowa czy właścicielka lokalu powinien przedłożyć przedmiotową ekspertyzę i w związku z tym ponieść koszty jej wykonania. W świetle powyższego należało stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 138 § 1 pkt 2 kpa w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy powinien dopuścić dowody z dokumentów /posiadanych przez skarżącą oraz znajdujących się w posiadaniu zarządcy budynku/, a w razie potrzeby przesłuchać T. J. i dowody te ocenić łącznie z zebranymi dotychczas, następnie rozważyć kto /zarządca, wspólnota mieszkaniowa czy skarżący/ powinien być zobowiązanym w trybie art. 81c ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U; z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z pózn.zm./ do przedłożenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego obiektu budowlanego. Uznając, z powyższych względów skargę za zasadną, należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.