SA/Sz 363/03

WyrokWSA w Szczecinie2004-11-18

Skład orzekający: Henryk Dolecki, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba mieszkająca wspólnie z rodzicami i siostrą, ale faktycznie samodzielnie wychowująca dziecko, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, uprawniającą do gwarantowanego zasiłku okresowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że definicja osoby samotnie wychowującej dziecko zawarta w ustawie o pomocy społecznej wymaga nie tylko samotności matki, ale także prowadzenia przez nią osobnego gospodarstwa domowego z dzieckiem. Skoro skarżąca mieszkała z rodzicami i siostrą i nie prowadziła odrębnego gospodarstwa domowego, nie spełniała przesłanki samotnego wychowywania dziecka, mimo że faktycznie sama ponosiła koszty utrzymania dziecka.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca, mimo że jest samotną matką, nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, ponieważ mieszka wspólnie z rodzicami i siostrą, nie prowadząc osobnego gospodarstwa domowego. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację pojęcia "samotna matka".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie okresowego zasiłku gwarantowanego oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856), art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( t.j. Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) oraz § 1 pkt 16 lit. "a" rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 13, poz. 115), po rozpoznaniu odwołania M. S. od decyzji z dnia [...]r. Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], odmawiającej przyznania pomocy w postaci gwarantowanego zasiłku okresowego - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że odwołanie M. S. wskazujące, że Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]nie uwzględnił jej faktycznej sytuacji rodzinnej, nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem organu odwoławczego budzą wątpliwości uprawnienia M. S. wynikające z art. 2a ust. 1 pkt 1a ustawy o pomocy społecznej związane z kwestią, czy jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko odnosi się do osoby gospodarującej z dzieckiem pozostającym pod jej opieką i na jej wyłącznym utrzymaniu, nawet jeśli otrzymuje alimenty. W rozpatrywanej sprawie M. S. nie można uznać za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu powołanego przepisu, ponieważ postępowanie administracyjne potwierdzone wywiadem środowiskowym wykazało, że odwołująca nie gospodaruje tylko z dzieckiem, lecz wspólnie z rodzicami i siostrą. Zatem, choć jest samotną matką, to jednak nie spełnia warunku "matki samotnie wychowującej dziecko" określonego w powołanym przepisie. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyła M. S. zarzucając, że organ dokonał błędnej interpretacji pojęcia "samotna matka", gdyż dziecko wychowuje sama i nie pozostaje w żadnym związku. Faktem jest, że mieszka ze swoimi rodzicami i siostrą, ale to ona wraz z synem stanowią podstawową komórkę społeczną jaką jest rodzina, a pozostali członkowie są jej krewnymi. Kodeks rodzinny nie mówi nic na temat rodziny dalszej i bliższej. Nie interpretuje też i nie rozszerza definicji pojęcia rodzina. W związku z tym, że jest faktycznie osobą samotnie wychowującą dziecko spełnia wszystkie warunki wymienione w art. 31 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należało stwierdzić, że nie są uzasadnione. Zgodnie z treścią art. art. 31 ust. 4a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( t.j. Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, pobieranego na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z powodu upływu okresu jego pobierania, a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 - przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy, jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego, samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do 7 roku życia. Zasiłek przysługuje, jeżeli osoba uprawniona wystąpiła z wnioskiem o jego wypłatę nie później niż w terminie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, lub 30 dni od dnia otrzymania decyzji urzędu pracy o ustaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jak ustalono w toku postępowania wymienione w powołanym przepisie wymogi zostały spełnione z wyjątkiem jednego, a mianowicie wymogu by osoba uprawniona do świadczenia samotnie wychowywała dziecko. Pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko zostało zdefiniowane w art. 2a ust. 1 pkt 1a powołanej ustawy. Osoba samotnie wychowująca dziecko - to osoba gospodarującą z dzieckiem pozostającym pod jej opieką i na jej wyłącznym utrzymaniu, nawet jeśli otrzymuje alimenty. W przedstawionej definicji nacisk został położony na dwa elementy tj. na samotność osoby wychowującej dziecko i pozostawanie przez nią wraz z dzieckiem w osobnym gospodarstwie domowym. Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że dokonane ustalenia nie dają podstawy do przyjęcia, iż skarżąca samotnie wychowuje dziecko. M. S., jak wynika z przeprowadzonego wywiadu (k. [...] akt administracyjnych) mieszka wraz z rodzicami oraz siostrą i nie prowadzi osobnego gospodarstwa domowego. W miarę możliwości, jak sama zeznała (k. [...] akt administracyjnych), pomaga rodzinie przeznaczając kwoty [...] zł lub [...] zł na utrzymanie mieszkania. Zasadnie zatem organ stwierdził, że skarżąca jest samotną matką, ale nie osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, na podstawie których przyznawany jest okresowy zasiłek gwarantowany. Konkludując należy stwierdzić, że materiał dowodowy został starannie zebrany i właściwie oceniony, a w toku postępowania nie naruszono, ani przepisów prawa materialnego, ani norm proceduralnych. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem. W związku z tym mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło