SA/Sz 365/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-05-12
Skład orzekający: S. Kłosowski, K. Grzegorczyk-Meder, E. Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie dyscyplinarne wydane wobec policjanta, które zostało następnie uchylone przez organ II instancji z powodu naruszenia prawa, może pozostać w obrocie prawnym jako ostateczne?Ratio decidendi
Orzeczenie dyscyplinarne, które zostało uchylone przez organ odwoławczy z powodu rażącego naruszenia prawa, nie może pozostać w obrocie prawnym jako ostateczne. Uchylenie przez organ II instancji oznacza, że pierwotne orzeczenie organu I instancji również traci moc prawną, a sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Policjant R. S. został obwiniony o niewywiązanie się z obowiązków sporządzania dokumentacji prewencyjnej oraz niestawienie się do służby po urlopie. Organ I instancji wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem. Organ II instancji utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Następnie, po złożeniu skargi do NSA, organ II instancji uchylił własne orzeczenie oraz orzeczenie organu I instancji z powodu niezgodności z prawem i zobowiązał się do ponownego rozpatrzenia sprawy. Ostatecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność decyzji organu II instancji z powodu rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA S. Kłosowski (spr.), Sędziowie NSA K. Grzegorczyk-Meder, E. Makowska, Protokolant M. Rosochacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję – orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]. w przedmiocie wymierzenie kary dyscyplinarnej nagany z ostrzeżeniem I. u c h y l a zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...]. Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu
Orzeczeniem dyscyplinarnym nr [...] z [...]r. Komendant Powiatowy Policji uznał kom. R. S. winnym zarzucanych czynów i wymierzył karę dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem za to, że:
1/ będąc zobowiązanym do terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych określonych w indywidualnym zakresie czynności i poleceń przełożonego, a w szczególności do terminowego sporządzania i przekazywania okresowych zestawień i sprawozdań z zakresu pionu prewencji w terminie do dnia [...]r. nie sporządził i nie przekazał do zatwierdzenia dokumentacji prewencyjnej za [...]r., tj. oceny realizacji Planu Pracy Sekcji Prewencji za [...]r. oraz Planu Pracy Sekcji Prewencji na [...]r., jak również nie sporządził i nie przesłał do Wydziału Prewencji KWP w [...]w określonym terminie miesięcznej i kwartalnej dokumentacji prewencyjnej w postaci tabeli sporządzonych wniosków o ukaranie do sądu i nałożonych mandatów karnych oraz oceny efektywności pracy dzielnicowego, a także opinii dotyczącej wprowadzenia mierników, czym naruszył dyspozycje § 13 pkt 1 zarządzenia nr [...] KGP z dnia [...]r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji i § 2 decyzji nr [...]Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...]r., decyzji nr [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]z dnia [...]r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu dokonywania okresowej oceny pracy policjantów pionu prewencji i wytycznych Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]zawartych w piśmie [...]z dnia [...]r.
2/ w dniu [...]r. po zakończonym urlopie wypoczynkowym nie stawił się do służby, czym naruszył dyspozycję § 3 ust 1 z związku z § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 października 2001r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów w związku z § 26 regulaminu organizacyjnego Komendy Powiatowej Policji w [...].
Od powyższego orzeczenia kom. R. S. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], w którym zarzucił, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone jednostronnie, tendencyjnie, bez zachowania zasady prawdy obiektywnej i nie zgadza się z wymierzoną mu karą.
Po przeanalizowaniu akt postępowania dyscyplinarnego komendant wojewódzki Policji w [...]orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...]r. utrzymał zaskarżone orzeczenie wskazując w jego uzasadnieniu, iż niesporządzenie przez obwinionego w odpowiednich terminach dokumentacji, do której wykonania był zobligowany zakresem obowiązków i odpowiednimi przepisami wewnętrznymi, a także nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie uzasadniały orzeczone wobec niego odpowiedzialność dyscyplinarną.
Zgodnie z § 9 ust.1 rozporządzenia MSWiA z 19 grudnia 1997r. postępowanie dyscyplinarne ma na celu m.in.:
- ustalenie, czy zachodzą okoliczności uzasadniające odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta,
- wszechstronne wyjaśnienie okoliczności i przyczyn popełnienia przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej, którą stanowić może czyn policjanta popełniony w czasie służby lub podczas wykonywania zadań albo czynności służbowych, polegający na zawinionym niewykonaniu obowiązków wynikających z ustawy, przepisów wykonawczych lub rozkazów i poleceń wydawanych przez uprawnionych przełożonych na podstawie tych przepisów; wyjątkowo może również być to czyn popełniony przez policjanta poza czasem służby lub nie związany z wykonywaniem zadań albo czynności służbowych, jeżeli przepisy szczególne przewidują odpowiedzialność dyscyplinarną.
Zgodnie z decyzją nr [...]Komendanta Powiatowego Policji w [...]z dnia [...]r. obwiniony był zobowiązany sporządzić w nieprzekraczalnym terminie do [...]r. sprawozdanie z realizacji przedsięwzięć ujętych w planach pracy. Decyzja nr [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]z dnia [...]r. wraz z wytycznymi Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (pismo [...] z dnia [...]r.) nakładała na niego obowiązek terminowego sporządzenia okresowej dokumentacji prewencyjnej. W tym celu kom. R. S., jako Naczelnik Sekcji Prewencji winien zapewnić sobie spływ niezbędnej dokumentacji z podległych komórek organizacyjnych. Nie dochował zatem należytej staranności przy realizacji zadań stałych, do których należy terminowe sporządzanie okresowej sprawozdawczości prewencyjnej.
W świetle zebranego materiału dowodowego nie budzi też wątpliwości fakt, że w dniu [...]r. obwiniony nie stawił się do służby. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji policjanta można odwołać z urlopu wypoczynkowego z ważnych względów służbowych, a także wstrzymać udzielenie mu urlopu w całości lub w części. Termin urlopu może być także przesunięty na wniosek policjanta, umotywowany ważnymi względami. Jednakże w ust. 3 tego przepisu stwierdza się, że odwołanie policjanta z urlopu ze względów służbowych wymaga zgody przełożonego. Nieobecności kom. R. S. nie można uznać za usprawiedliwioną, ponieważ nie uzyskał on zgody przełożonego na przerwanie urlopu, a następnie jego przełożenie w związku z wykonywaniem czynności służbowych w czasie jego trwania. Nie można również potraktować sporządzania zaległej dokumentacji prewencyjnej w okresie urlopu jako godzin nadliczbowych. Zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy o Policji policjantowi uprawnionemu do dodatku funkcyjnego w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 nie udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze. Kom. R. S. jest policjantem uprawnionym do dodatku funkcyjnego, zatem nie przysługuje mu czas wolny w zamian za czas służby przekraczający ustawową normę.
Nie można zgodzić się z poglądem obwinionego, że organ prowadzący przedmiotowe postępowanie nie zachował należytego obiektywizmu przy ustalaniu stanu faktycznego. Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na naruszenie dyscypliny służbowej przez obwinionego.
W tej sytuacji organ odwoławczy nie znalazł żadnych okoliczności mogących mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia i na podstawie § 32 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997r. postanowił utrzymać zaskarżone orzeczenie w mocy Wymierzona kara jest adekwatna do charakteru popełnionych czynów i uwzględnia dotychczasową postawę obwinionego w służbie oraz fakt, że pełniąc funkcję przełożonego powinien ze szczególną starannością wypełniać przydzielone obowiązki.
Powyższe orzeczenie R. S. zaskarżył skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania wobec niego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 135 ust.1 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji, a także art. 7 kpa. Stawiane mu zarzuty są – zdaniem skarżącego - bezpodstawne a postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało wadliwie, albowiem nie uwzględniono złożonych przez niego wniosków, w tym dowodowych.
Po zapoznaniu się z treścią skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...]r. wydaną z powołaniem się na art. 38 ust.2 ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym,
1/ uchylił zaskarżone orzeczenie, jak również poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...]z dnia [...]r. o ukaraniu kom. R. S. dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem - ze względu na ich niezgodność z obowiązującym prawem.
2/ uznał kom. R. S. winnym tego, że będąc zobowiązanym do terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych określonych w indywidualnym zakresie czynności i poleceń przełożonego, a w szczególności do terminowego sporządzania i przekazywania okresowych zestawień i sprawozdań z zakresu pionu prewencji w terminie do dnia [...]r. nie sporządził i nie przekazał do zatwierdzenia dokumentacji prewencyjnej za [...]r., tj. oceny realizacji Planu Pracy Sekcji Prewencji za [...]r. oraz Planu Pracy Sekcji Prewencji na [...]r., jak również nie sporządził i nie przesłał do Wydziału Prewencji KWP w [...]w określonym terminie miesięcznej i kwartalnej dokumentacji prewencyjnej w postaci tabeli sporządzonych wniosków o ukaranie do sądu i nałożonych mandatów karnych oraz oceny efektywności pracy dzielnicowego, a także opinii dotyczącej wprowadzenia mierników, czym naruszył dyspozycje § 13 pkt 1 zarządzenia nr [...] KGP z dnia [...]r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji i § 2 decyzji nr [...]Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...]r., decyzji nr [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]z dnia [...]r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu dokonywania okresowej oceny pracy policjantów pionu prewencji i wytycznych Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]zawartych w piśmie [...]z dnia [...]r.
- i na podstawie art. 139 ust. 1 i art. 134 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. nr 7 poz. 58, z p. zm.) oraz § 1 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14), wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany,
3/ umorzył postępowanie w części dotyczącej zarzutu niestawiennictwa w służbie po zakończonym urlopie wypoczynkowym, które miało miejsce w dniu [...]r. - ze względu na naruszenie art. 135 ust. 1 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, min. iż po zapoznaniu się z treścią skargi organ II instancji stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie - dlatego też, zgodnie z wolą skarżącego uchylił wydane przez siebie orzeczenie dyscyplinarne, jak również orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Usunięcie z obrotu prawnego obu tych decyzji obliguje organ do ponownego zbadania i rozstrzygnięcia sprawy dyscyplinarnej.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego za bezsporne uznano niewywiązanie się kom. R. S. z ustalonej w zakresie obowiązków (pkt. 6 i 12) oraz powołanych w zarzucie aktach wewnętrznego kierowania powinności terminowego sporządzania i przekazywania dokumentacji planistyczno - sprawozdawczej. Piastując funkcję naczelnika Sekcji Prewencji powinien on był ze szczególną starannością przestrzegać ustalonych w tym zakresie procedur. Zgodnie z decyzją nr [...]Komendanta Powiatowego Policji w [...]z dnia [...]r. obwiniony miał obowiązek sporządzić w nieprzekraczalnym terminie do [...]r. sprawozdanie z realizacji przedsięwzięć ujętych w planach pracy. Decyzja nr [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]z dnia [...]r. wraz z wytycznymi Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (pismo [...] z dnia [...]r.) nakładała na niego obowiązek terminowego sporządzenia okresowej dokumentacji prewencyjnej do 10 dnia każdego miesiąca. W tym celu kom. R. S. jako Naczelnik Sekcji Prewencji winien zapewnić sobie kontrolę nad przekazywaniem niezbędnej dokumentacji z podległych komórek organizacyjnych. Nie dochował zatem należytej staranności przy realizacji zadań stałych.
Należy natomiast w pełni podzielić argumentację skarżącego o przedawnieniu możliwości wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w sprawie niestawiennictwa w służbie po zakończonym urlopie wypoczynkowym ze względu na regulację wynikającą z art. 135 ust. 1 ustawy o Policji.
Na powyższą decyzję R. S. również wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że nie uwzględnia ono jego skargi na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]z z dnia [...]r..
Postępowanie sądowe w sprawie skargi na decyzję z dnia [...]r. toczy się pod sygn. SA/Sz 960/03,
Wyrokiem z dnia 12 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność powyższej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 38 ust.2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /art. 122 ust.1 pkt 3 w/w ustawy o NSA/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2004r. na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który stosownie do art. 97 w/w ustawy właściwy jest do orzekania w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego i postępowanie nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004r., stosując przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ dalej przytaczanej skrótowo jako P.p.s.a.
Skargę uznać należało za zasadną.
Wobec wyeliminowania z obrotu wyrokiem tut. Sądu z dnia 12 maja 2004r. sygn. akt SA/Sz 960/03 decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r. jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 38 ust.2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o NSA pozostaje w obrocie prawnym jako ostateczne orzeczenie dyscyplinarne tego organu z dnia [...]r. utrzymujące w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji w [...]z [...]r. na które skarżący wniósł skargę do NSA i podtrzymał ją mimo wydania przez organ odwoławczy orzeczenia z dnia [...]r. uchylającego tę decyzję.
Zaskarżone orzeczenie z [...]r. jest oczywiście wadliwe gdyż wydane było z naruszeniem prawa, dostrzeżonym zresztą przez organ II instancji i wskazanym w decyzji tego organu z [...]r. Chodzi tu o naruszenie art. 135 ustawy o policji w zakresie orzeczenia odnoszącym się do zarzutu drugiego a także art. 134 tej ustawy przez wymierzenie skarżącemu kary /nagana z ostrzeżeniem/ nie przewidzianej w tym przepisie, określającym katalog kar. Wobec tego oczywistego naruszenia prawa skargę należało uwzględnić i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uchylić zaskarżone orzeczenie, wraz z poprzedzającym je orzeczeniem organu I instancji.
Orzeczenie w pkt II wyroku oparte jest na art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło