SA/Sz 367/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-10-28
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy najemcy lokali mieszkalnych w budynku wielolokalowym, w którym istnieje wspólnota mieszkaniowa, mogą być stronami postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, jeśli wykażą swój interes prawny?Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że najemcy lokali nie są stronami postępowania administracyjnego. Sąd podzielił pogląd, że poszczególni członkowie wspólnoty mieszkaniowej mogą być stronami postępowania, o ile wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Uchylenie decyzji Wojewody nakazuje organowi ponowną ocenę, czy odwołania skarżących powinny zostać rozpoznane merytorycznie, czy też istnieją podstawy do umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Od tej decyzji odwołali się najemcy lokali, zarzucając naruszenie procedury i brak zgody na pewne elementy inwestycji. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że najemcy nie są stronami postępowania, a jedynie wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc, że są właścicielami lokali, a nie najemcami, i że organ odwoławczy błędnie ustalił ich status oraz nie rozważył wpływu inwestycji na ich prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Anna Krawczyk Zi po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004r. sprawy ze skarg D. i F. T., A. i J. W., E. Ż. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę /. uchyla zaskarżoną decyzję li. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. i M. W. pozwolenia na budowę obejmującą ; przebudowę[...] na [...] oraz wykonanie schodów [...] i przyłącza [...] na działkach Nr[...] , [...]przy ul. M. w S.
Od powyższej decyzji odwołali się A. i J. W. zam. w S. przy ul. R. i E. Ż. zam. przy ul. R.. Odwołujący zarzucili, że w uchwale współwłaścicieli nieruchomości przy ul. R. nie wyrażono zgody na wykonanie [...] i [...] na zapleczu budynku, współwłaściciele nie zostali poinformowani na mocy art. 10 kpa o możliwości zapoznania się z dowodami zebranymi w sprawie oraz nie zostali ujęci w rozdzielniku decyzji z dnia [...]
Podnieśli też, że nad przyszłym[...] , lokal Nr [...] zajmuje rodzina z ciężko chorym starszym człowiekiem wymagającym spokoju, oraz, że przyszła inwestycja z uwagi na małe [...]zmniejszy bezpieczeństwo dzieci.
Wojewoda decyzją z dnia [...]r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 i art. 28 kpa oraz art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami A. i J. W. oraz E. Ż..
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że z akt organu I instancji wynika, iż wspólnota składa się z [...] lokali. Lokal Nr[...] jest własnością D. i F. T., . Właścicielem pozostałych [...]lokali jest Gmina. Zarząd tą nieruchomością wspólną sprawuje S. T. B. S. Spółka z o.o. Rejon Eksploatacji Budynków Nr [...] S..
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali /Dz.U. Nr 85, poz. 388 ze zm./ zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz podejmuje samodzielnie czynności zwykłego zarządu. Czynności przekraczające zwykły zarząd wykonywane są przez podjęcie uchwały.
Z uwagi na powyższe najemcy poszczególnych lokali mieszkalnych nie są stroną w postępowaniu administracyjnym.
Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 28 kpa i podniósł, że tylko przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony.
W niniejszej sprawie stroną jest Zarząd Wspólnoty, a nie najemcy poszczególnych lokali, którzy nie mogą skutecznie wnosić odwołania w tej sprawie. Zarząd wspólnoty przy ul. R. brał udział w postępowaniu, otrzymał decyzję organu I instancji i nie złożył odwołania.
Organ odwoławczy wskazał też, że zatwierdzony projekt budowlany nie przewiduje wykonania [...] i [...] na zapleczu.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli D. i F. T, A. i J. W. oraz E. Ż.. Skarżący podnieśli, że wspólnota przy ul. R. w S. składa się z [...]lokali. Lokal Nr [...] jest własnością D. i F. T., lokal Nr [...] B. i M. W., lokal Nr [...] A. i J. W., lokal Nr[...] E. Ż .Pozostałe lokale Nr , [...] są własnością Gminy. Dlatego błędnie przyjął organ odwoławczy, że właściciele lokali Nr [...] nie są stronami w sprawie przebudowy mieszkania Nr [...] na [...]. Skarżący nie uczestniczyli w postępowaniu, nie zostali zapoznani z zebranymi dowodami. Zarzucili też, że Uchwała Nr [...] współwłaścicieli nieruchomości podjęta przez zarząd wspólnoty w drodze indywidualnego zbierania głosów nie zawiera zgody na wykonanie [...] i [...] od zaplecza budynku, [...], postawienia [...], odmalowania elewacji budynku od [...] do[...] , położenia [...] pod projektowanymi schodami. Wskazali ponadto, że zgodę na przebudowę mieszkania na sklep wyrazili poprzedniemu właścicielowi lokalu Nr[...] .
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sąd na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządził połączenie spraw ze skarg A. i . J. W. - sygn. akt SA/Sz [...], E. Ż. - sygn. akt SA/Sz [...] ze sprawą ze skargi D. i F. T. - sygn. akt SA/Sz , [...] w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem
1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270//dalej P.p.s.a/.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania zakreślonych w art. 134 P.p.s.a doprowadziła do stwierdzenia, że skarga w aktualnym stanie sprawy jest zasadna.
Na wstępie podnieść należy, że w pełni zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, iż legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 kpa. Odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków winno podlegać ocenie na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, również w zakresie interesu prawnego wnoszącego odwołanie. Jeżeli subiektywne twierdzenie odwołującego się, iż decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane, należy istotnie wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania II instancji w ten sposób, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, podstawą umorzenia postępowania odwoławczego było ustalenie braku przymiotu strony skarżących A. i J. W. oraz E. Ż. w postępowaniu z wniosku B. i M. W. o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenia na budowę dla inwestycji przebudowa mieszkania przy ul. R. Nr [...] na . [...]
Organ odwoławczy ustalił, że w budynku przy ul. R. właściciele części lokali tworzą wspólnotą mieszkaniową. Mianowicie lokal Nr [...]stanowi własność D. i F. T., a właścicielami lokalu Nr [...] są B. i M. W.. Natomiast właścicielem pozostałych [...]lokali jest Gmina Miasto S.. Według organu odwołujący się A. i J. W. i El. Ż. nie są właścicielami zajmowanych lokali Nr [...]i [...], tylko ich najemcami. W postępowaniu administracyjnym stroną jest Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd wspólnoty, który brał udział w tym postępowaniu.
Tymczasem, jak wynika to z pisma organu odwoławczego z dnia [...]r. złożonego w toku postępowania sądowego, na dzień [...] r. w budynku nieruchomości wspólnej przy ul. R. było [...] lokali mieszkalnych. W tym A. i J. W. byli właścicielami lokalu Nr [...], a E. Ż. lokalu Nr [...]. Tak więc organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzją błędnie ustalił, że skarżący małżonkowie
W. i El. Ż. są najemcami lokali, których właścicielem jest Gmina są członkami wspólnoty mieszkaniowej przy ul. R..
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika ponadto, że organ odwoławczy przyjął taką interpretację ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali /Dz.U. Nr 80, poz. 903 ze zm./ oraz art. 28 kpa, która doprowadziła do uznania, iż stroną w sprawie może być jedynie wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd, zaś przymiot strony nie przysługuje jej członkom, przy czym organ ten nie rozważył, czy i jaki wpływ na prawa skarżących ma przebudowa lokalu Nr [...] na[...] . Ta okoliczność zdaniem Sądu może mieć istotny wpływ na ustalenie czy po stronie skarżących zachodzi interes prawny o jakim mowa w art. 28 kpa. Rozstrzygnięcia wymaga zatem kwestia czy mają oni jedynie interes faktyczny przy rozpatrywaniu sprawy, czy też należałoby uznać, iż mają w tym rozstrzygnięciu interes prawny.
Wypada również podkreślić, że dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest jednolite co do tego, że poszczególni członkowie wspólnoty są stronami postępowania administracyjnego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że poszczególni członkowie wspólnoty mieszkaniowej mogą być stronami postępowania, o ile wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa /por. wyrok NSA z 13 grudnia 1999r,. IV SA 1997/.
Uchylenie zaskarżonej decyzji powoduje, że organ odwoławczy winien ocenić, czy w występujących w sprawie okolicznościach należy rozpoznać odwołania skarżących jako stron postępowania, szczegółowo odnosząc się do ich zarzutów, czy też, w ocenie organu, istnieją podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.
Z tych wszystkich względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr153, poz. 1270/orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło