SA/Sz 376/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Daria Ptak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. I. u c h y l a zaskarżoną decyzję II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]r., na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nałożył na Pana P. S. obowiązek wykonania określonych niżej czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych ze zmianą elewacji (okna i drzwi) od strony ul. [...], do stanu zgodnego z prawem, a mianowicie dostarczenie następujących dokumentów: 1. inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wykonanych robót budowlanych sporządzonej przez osobę uprawnioną, 2. opinii technicznej o wykonaniu robót zgodnie z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej wykonanej przez osobę uprawnioną, 3. zgody współużytkownika wieczystego działki nr [...]w [...]oraz wydzielonej części budynku mieszkalnego usytuowanego na tej działce, na wykonane roboty budowlane lub odpis pozwu do właściwego sądu powszechnego dotyczącego kwestii rozstrzygnięcia przedmiotowego zagadnienia wstępnego. Ponadto określił termin wykonania obowiązku na dzień [...]r. P. S. odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 98 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu dowołania wyjaśniał, że roboty budowlane (żelbetonowe schody zewnętrzne) wykonane zostały w dobrej wierze przez poprzedniego właściciela A. i J. M., usprawniając komunikację obiektu w celu zapobieżenia niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzkiego (waśnie między sąsiedzkie). Natomiast nabywając własność budynku nabył współwłasność działki Nr [...] w [...]częściach. Dlatego też: 1. Wystąpił do Sądu Rejonowego w [...]o zniesienie współwłasności działki nr [...] w [...]ul. [...]. Tym samym spełni wymogi ustawy Prawo budowlane bez zgody pisemnej współwłaściciela. 2. Zlecił inwentaryzację architektoniczno-budowlaną wykonanych robót, przez uprawniona osobę. 3. Zlecił wykonanie opinii technicznej o wykonaniu robot zgodnie z przepisami i PN. W związku z powyższym po uzyskaniu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...]wystąpi o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie ww. schodów. Do odwołania załączył kopię pisma do Sądu Rejonowego oraz kopię postanowienia o zniesieniu współwłasności budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...]r., Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie orzekł nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do [...]r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Wykonanie robót budowlanych bez właściwego pozwolenia bądź zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną w stosunku, do której, w przypadku innym niż budowa obiektu budowlanego lub jego części zastosowanie mają art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Artykuł 51 ust. 1 pkt 2 daje możliwość legalizacji robót budowlanych po wykonaniu określonych czynności, wymaganych również w drodze legalnego ubiegania się o pozwolenie na budowę. Jeżeli roboty budowlane wykonano z naruszeniem części wspólnych budynku wymagana jest zgoda współwłaścicieli na wykonane roboty lub w przypadku braku takiej zgody – zgoda wyrażona przez sąd powszechny (prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). W przedmiotowej sprawie wykonane roboty dotyczą zewnętrznych ścian nośnych budynku, których współwłasność nie może zostać zniesiona w postępowaniu sądowym. Ponadto jak wynika z akt sprawy zniesienie współwłasności budynku przy ul. [...]miało miejsce w [...]r., a zakres obecnie wniesionego pozwu (z dnia [...]r.) nie ma związku z przedmiotową sprawą. Okoliczność wystąpienia do sądu nie daje podstawy do zwieszenia postępowania, gdyż zakres wniesionego pozwu nie jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do przedmiotu postępowania organu nadzoru budowlanego. P. S. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wyjaśnia, że Państwo M. zgłosili zamiar wymiany [...] okien oraz w miejsce okna wstawienie drzwi i postawienie stopni zewnętrznych w dniu [...]r., a Starostwo wyraziło zgodę [...]r., czyli roboty budowlane rozpoczęły się po uzyskaniu wymaganej zgody. Decyzja ta została jednak cofnięta ze względu na złożoną przez Pana P. skargę o samowoli budowlanej. Zdaniem skarżącego skarga ta złożona została w dniu [...]r., tj. w dniu wpłynięcia skargi do Starostwa, a nie jak Pan P. podał w piśmie datę [...]r. W dniu [...]r. zostały poczynione pierwsze kroki przygotowawcze do rozpoczęcia budowy (zgromadzenie materiałów budowlanych przy domu). Te czynności Pan P. odebrał jako rozpoczęcie budowy. Nie ma żadnych dowodów na wcześniejsze rozpoczęcie prac budowlanych. Roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z prawem budowlanym, a zgoda współwłaściciela nie jest wymagana, ponieważ roboty budowlane nie naruszyły części wspólnych budynku. Wykonane zostały na dobudowanej części budynku (dobudówka ma swoje ściany nośne), której jest wyłącznym właścicielem. Pan P. nie ma żadnych praw do tej części budynku. Ponadto skarżący poinformował, że wykonał zalecenia wynikające z decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...]z [...]r. w zakresie sporządzenia inwentaryzacji oraz opinii technicznej. Natomiast co do zgody współużytkownika działki złożył pozew do Sądu Rejonowego w [...]o zgodę zastępczą. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem prowadzi do wniosku, że akt ten nie odpowiada prawu. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozpatrywania i rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. Funkcja organu odwoławczego nie sprowadza się do wykonania działań kontrolnych wobec decyzji organu pierwszej instancji na podstawie zarzutów odwołania. Organ drugiej instancji jest obowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, a przed wydaniem decyzji zobowiązany jest rozpatrzyć wszystkie wnioski wniesione razem z odwołaniem. W przedmiotowej sprawie P. S. w odwołaniu od decyzji wnosił o zawieszenie postępowania w sprawie. Wniosek ten nie został rozpatrzony przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nie można bowiem uznać zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia, iż wniosek o zawieszenie postępowania jest bezpodstawny, za załatwienie wniosku zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa zawieszenia postępowania kończy się wydaniem postanowienia, na które stronie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wydając postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania z wniosku P. S., pozbawił go możliwości wniesienia zażalenia. Takie działanie (zaniechanie) organu odwoławczego narusza przepisy art. 97 § 1 pkt 4 i art. 98 kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jako wydana z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega uchyleniu na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie w pkt 2 wynika z regulacji zawartej w art. 152 ww. ustawy.