SA/Sz 401/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-11-10
Skład orzekający: NSA Henryk Dolecki, NSA Elżbieta Makowska, NSA Mirosława Włodarczak-Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej, rozpatrując wniosek o pozwolenie na użytkowanie lokalu na cele biurowe (lokal użytkowy), może wydać decyzję precyzującą ten sposób użytkowania jako kancelarię adwokacką, wykraczając tym samym poza zakres wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji budowlanej, rozpatrując wniosek o pozwolenie na użytkowanie lokalu na cele biurowe (lokal użytkowy), jest związany zakresem tego wniosku. Wydanie decyzji precyzującej sposób użytkowania jako kancelarię adwokacką, co jest zawężeniem pojęcia 'lokal biurowy', stanowi wyjście poza granice wniosku i jest niezgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie lokalu mieszkalnego na cele biurowe (lokal użytkowy). Organy administracji budowlanej wydały decyzje, w których udzieliły pozwolenia na użytkowanie lokalu jako kancelarii adwokackiej. Skarżący kwestionował to sprecyzowanie, wskazując, że jego wniosek dotyczył ogólnie działalności biurowej, a nie konkretnie kancelarii adwokackiej. Wskazywał również, że tylko część lokalu jest wykorzystywana na kancelarię, a pozostała na inne cele biurowe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]. Nr [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania decyzji III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżącego A. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. nr 106, poz. 1126 z 2000r. ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...]r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie kancelarii adwokackiej w budynku przy ul. [...]w [...]- utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podano, że odwołujący domagał się udzielenia pozwolenia na użytkowanie lokalu mieszkalnego na cele biurowe – lokal użytkowy, a nie kancelarii adwokackiej. Jego zdaniem żadne przepisy nie nakładają szczególnych rygorów, o ile w lokalu usługowym prowadzona jest kancelaria adwokacka. Obecnie w przedmiotowym lokalu działa taka kancelaria. Jednak w przypadku gdyby prowadzona była inna działalność biurowa niezbędne by było wystąpienie do organu o zmianę decyzji. Dlatego odwołujący wniósł o uchylenie w części zaskarżonej decyzji organu I instancji i orzeczenie w ten sposób że, "udziela się pozwolenia na użytkowanie lokalu nr [...] przy ul. [...]w [...], jako lokalu usługowego do prowadzenia działalności biurowej".
Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy - kancelarię adwokacką toczyło się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia [...]r. wstrzymał użytkowanie istniejącego lokalu mieszkalnego jako kancelarii adwokackiej. Następnie decyzją z dnia [...]r. nakazał A. M. przedłożenie wskazanych dokumentów w terminie do [...]r. w celu doprowadzenia samowolnie zaadaptowanego lokalu mieszkalnego na kancelarię adwokacką do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. A[...] M[...] wywiązał się z nałożonych obowiązków, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził zdatność przedmiotowego lokalu (kancelaria adwokacka) do użytkowania.
Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie jakie toczyło się przed organami nadzoru budowlanego dotyczyło "lokalu użytkowego" (kancelaria adwokacka) i dlatego też organ administracji budowlanej w zaskarżonej decyzji udzielił pozwolenia na użytkowanie "kancelarii adwokackiej" - jako lokalu użytkowego. Zatem zarzut A. M., że przy udzieleniu pozwolenia na użytkowanie kancelarii adwokackiej przy zmianie sposobu użytkowania na inny rodzaj pracy biurowej konieczna byłaby zmiana decyzji o użytkowaniu, nie znajduje uzasadnienia.
Zgodnie z treścią art. 71 ust. 2 prawa budowlanego (Dz. U. nr 106, poz. 1126 z 2000r. ze zm.) przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się między innymi podjęcie działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. Jeżeli wymienione wyżej warunki nie ulegają zmianie nie ma konieczności występowania do organu o zmianę decyzji dotyczącej użytkowania.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożył A. M. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 71 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) poprzez błędne określenie, iż przy zmianie sposobu użytkowania części obiektu budowlanego należy wskazać jego aktualne przeznaczenie.
Skarżący wskazał, że składając wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie dotychczasowego lokalu mieszkalnego, podał, że zamierza go przeznaczać na cele biurowe - lokal użytkowy. Tymczasem organy administracji budowlanej wskazały, iż lokal ten ma służyć kancelarii adwokackiej. W chwili obecnej do tych celów służy tylko część lokalu, albowiem pozostała jest wykorzystywana na inne cele biurowe. Prawo budowlane w art. 71 operuje tylko pojęciami przeznaczenia pomieszczeń na pobyt ludzi albo na cele niemieszkalne. Skarżący jako właściciel lokalu pragnie jedynie określenia w decyzji, iż lokal ma służyć celom niemieszkalnym i stąd też stanowiska organów obu stopni należy uznać za nietrafne.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.
Odnosząc się do treści skargi należało stwierdzić, że jest ona zasadna.
A. M. we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne stwierdził, że wnosi o udzielenie pozwolenia na użytkowanie lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się w [...]przy ul. [...]- na cele biurowe (lokal użytkowy). Wnioskiem (zakresem wniosku) złożonym przez strony organ był związany i do jego treści winien był odnieść się rozpatrując sprawę.
Jednak organ I instancji udzielił pozwolenia na użytkowanie wskazując, że ma to być kancelaria adwokacka, a organ odwoławczy zaaprobował taką treść decyzji.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji wyrażając zgodę na zmianę sposobu użytkowania lokalu z mieszkalnego na użytkowy, wyszły ponad żądanie wniosku, ponieważ sprecyzowały ten sposób użytkowania, w sposób szczegółowy przez przyjęcie, że ma to być kancelaria adwokacka.
Należy zgodzić się z tym, że zakres pojęcia "kancelaria adwokacka" z całą pewnością mieści się w zakresie pojęcia "lokal biurowy" ale nie odwrotnie, bo nie każdy lokal biurowy jest kancelarią adwokacką. Można też to inaczej ująć stwierdzając, że funkcja lokalu jest biurowa ale został on przeznaczony wolą organu na kancelarię adwokacką. Co niewątpliwie stanowiło wyjście poza granice wniosku.
Tak więc w rozpatrywanej sprawie organ winien był odnieść się do treści wniosku i rozważyć w zakreślonych przez zainteresowanego granicach dopuszczalność zmiany sposobu użytkowania lokalu z mieszkalnego na użytkowy -biurowy.
W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło