SA/Sz 406/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-11-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Sędzia WSA Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zwrotu należności celnych, oparta na upływie 30-dniowego terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego była zasadna, ponieważ nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 80 ust. 1 Prawa celnego, 30-dniowy termin do złożenia wniosku o zwrot należności celnych, liczony od dnia wywozu towaru, stanowił materialnoprawną przesłankę obowiązku zwrotu, a po jego upływie uprawnienie wygasało. W związku z tym, złożenie wniosku po tym terminie skutkowało zasadną odmową zwrotu.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "S" złożyła wniosek o zwrot należności celnych pobranych za towary zużyte do produkcji konstrukcji stalowych wywiezionych za granicę. Wniosek został złożony po upływie 30-dniowego terminu przewidzianego w art. 80 ust. 1 Prawa celnego. Organ celny odmówił zwrotu, a następnie Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła decyzję Prezesa GUC do sądu, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez odmowę zwrotu należności celnych wyłącznie z powodu upływu terminu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Anna Kalisiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004r. sprawy ze skargi "S" S z o.o. w S na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S z dnia [...] . Nr [....] w przedmiocie zwrotu należności celnych o d d a l a skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł w W utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia[...]. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w S z [...]
Powołaną decyzją z[...]. Dyrektor Urzędu Celnego odmówił Spółce z o.o. "S" w S zwrotu cła w kwocie [...]zł pobranego za towary przywiezione w dniach[...]. oraz [...] . i zużyte przy produkcji konstrukcji stalowych, które następnie zostały wywiezione za granicą w dniu [...] . – z tego względu, że wniosek w sprawie zwrotu cła Spółka złożyła [...] ., po upływie 30 dniowego terminu przewidzianego w art. 80 ust.1 Prawa celnego /ustawa z 28 grudnia 1989r. – Dz.U. z 1994r. Nr 71, poz. 312 z późn.zm./. Organ celny powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z [...] /, zgodnie z którą określony w art. 80 ust.1 Prawa celnego 30 dniowy termin zwrotu należności celnych zawiera materialnoprawną przesłankę obowiązku zwrotu należności celnych przez urząd celny i uprawnienia producenta towarów wywiezionych w obrocie towarowym z zagranicą do dochodzenia zwrotu tych należności w tym terminie; z upływem terminu wygasa bowiem obowiązek organu jak i uprawnienia producenta.
Powyższa decyzja stała się ostateczna.
Spółka "S" powołując się na art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w dniu[...] . wystąpiła do Prezesa GUC z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z[..] . zarzucając, że wydana została z rażącym naruszeniem prawa tj. 1/ art. 289 Kodeksu celnego /ustawa z 9 stycznia 1997r. – Dz.U. Nr 23, poz. 117 z późn.zm./ przez zastosowanie art. 80 nieobowiązującego już Prawa celnego, 2/ Art. 525 Kodeksu celnego w związku z § 2 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 grudnia 1997r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia /Dz.U. Nr 158 poz. 1050 z późn.zm./ poprzez odmowę zwrotu cła, choć strona spełniała wymagane warunki. Zdaniem Spółki w sprawie należało orzec o zwrocie cła, gdyż § 2 i § 11 powołanego rozporządzenia przewiduje zwrot cła od towarów przywiezionych z zagranicy przed[...] ., jeżeli zostały one zużyte przy wyrobie towarów wywiezionych następnie poza polski obszar celny w terminie nie późniejszym niż do [...]
Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z [...]. Prezes GUC stwierdził, że wskazane we wniosku rażące naruszenie prawa w sprawie nie występuje.
Wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu cła nastąpiło[...]. w czasie obowiązywania Kodeksu celnego, jednakże zarówno przywóz elementów jak i wywóz konstrukcji stalowych, a więc zdarzenia, od których zależne było uprawnienie producenta do żądania zwrotu cła, miał miejsce w [...]\ zatem zasadne było rozpatrzenie tego uprawnienia na podstawie art. 80 Prawa celnego, co nie narusza przepisu art. 289 Kodeksu celnego.
Powołane przez stronę rozporządzenie Rady Ministrów z 19 grudnia 1997r. nie miało w sprawie zastosowania, jednakże – zauważa organ odwoławczy – w § 12 ust.2 tego rozporządzenia również ustanowiono termin do złożenia wniosku o zwrot cła nie późniejszy niż [...]dni od dnia wywozu towaru, tak samo jak w przepisach rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z[...]. w sprawie zwrotu należności celnych pobranych od towarów przywiezionych z zagranicy i zużytych przy wyrobie towarów wywiezionych w obrocie towarowym z zagranicą /Dz.U. Nr 71, poz. 344 z późn. zm./ wydanego na podstawie art. 80 ust.2 Prawa celnego.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...]Spółka domaga się uchylenia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z[...]. zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 80 Prawa celnego poprzez odmowę zwrotu należności celnych wyłącznie na tej podstawie, że wniosek został złożony po upływie [...]dni od dnia wywozu towaru.
Skarżąca zgadza się ze stanowiskiem organu, że w sprawie wnioskowanego przez nią zwrotu cła należało stosować przepisy art. 80 Prawa celnego oraz rozporządzenia wykonawczego Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z [...]jednakże uważa, że 30 dniowy termin do złożenia wniosku ustanowiony w § 2 tego rozporządzenia nie mógł skutecznie ograniczać uprawnienia producenta do żądania zwrotu należności celnych. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowym na tle art. 80 ust.2 Prawa celnego Minister nie posiadał kompetencji do wprowadzenia ograniczenia do złożenia wniosku w czasie; w konsekwencji wniosek taki mógł być złożony nawet po upływie 30 dni od wywozu towaru, gdyż określony w art. 80 ust. 1 Prawa celnego termin [...] dni obowiązuje jedynie organ celny /wyrok [...]W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.
Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z[...]. była zasadna, gdyż nie było podstaw do uznania, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa .
Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy przepis art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stanowi podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji naruszających prawo w sposób oczywisty tak, że nie dają się pogodzić z systemem obowiązujących norm prawnych. Sytuacja taka w sprawie nie miała miejsca.
Art. 80 ust.1 Prawa celnego, trafnie przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia o materialnoprawnym uprawnieniu strony do żądania zwrotu należności celnych, przewidywał 30 dniowy termin zwrotu tych należności liczony od dnia wywozu towaru poza polski obszar celny.
W orzecznictwie pojawiły się rozbieżności w związku z treścią rozporządzenia wykonawczego Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z[...], /Dz.U. Nr 64, poz. 383/ przewidującego w § 2 , że wniosek o zwrot należności celnych winien być złożony równocześnie ze zgłoszeniem do odprawy celnej.
Sąd Najwyższy uchwałą z [...]wątpliwości te rozstrzygnął wskazując, że materialnoprawna przesłanka uprawnienia producenta do żądania zwrotu należności celnych wynika z art. 80 ust.1 Prawa celnego i może być realizowana w terminie 30 dni od wywozu towaru, a po jego upływie wygasa. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy potwierdził stanowisko NSA wyrażone m.in. w wyroku z[...], że art. 80 ust.2 nie upoważniał Ministra do określenia terminu złożenia wniosku o zwrot należności celnych, wskazując na ustawowe ograniczenie uprawnienia żądania zwrotu tych należności w terminie [...] dniowym wynikającym z art. 80 ust.1 Prawa celnego.
W późniejszym orzecznictwie jednolicie przyjmowano powyższą interpretację. Także Minister Współpracy Gospodarczej z Zagranicą w kolejnym rozporządzeniu wykonawczym z 19 czerwca 1996r. w § 2 ustanowił 30 dniowy termin do złożenia wniosku o zwrot należności celnych nie naruszając uprawnienia producentów, gdyż termin ten zbieżny jest z terminem materilanoprawnego uprawnienia do żądania zwrotu tych należności przewidzianym w art. 80 ust.1 Prawa celnego.
Jeśli więc skarżąca wystąpiła o zwrot należności celnych po upływie 30 dni od wywiezienia towaru, a więc gdy jej uprawienie już wygasło, odmowa zwrotu tych należności zgodna była z art. 80 ust.1 Prawa celnego, tym samym nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z 17 września 1999r. z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło