SA/Sz 407/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2004r. sprawy ze skargi F. H. – "D." z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie długu celnego o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Dyrektor Urzędu Celnego na podstawie art. 280 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w związku z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. z 1995 r. Nr 74 poz. 368 ze zm./ umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem F. H. prowadzącego firmę "D." w G. o zmianę na podstawie art. 2651 ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny /Dz. U. Nr 75, poz. 802 z 2001r. ze zm./ decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w zakresie preferencji celnych, zastosowanej stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że jednocześnie z wnioskiem wskazanym wyżej strona złożyła skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienia Prezesa GUC pozostawiające bez rozpoznania odwołania strony od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, o której mowa wyżej z powodu przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Po wniesieniu skargi do Sądu wg tego organu stosownie do treści art. 38 ust. 2 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, uprawniony jest jedynie do weryfikacji własnego aktu, poprzez uwzględnienie skargi w całości. W związku z zawiązaniem stosunku sądowo-administracyjnego wyłączone zostały zdaniem tego organu inne czynności w tym możliwość wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek jak i z urzędu. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżącego wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie art. 208 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm./ w związku z art. 38 ust. 2 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. z 1995 r. Nr 74 poz. 368 ze zm./ poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Pełnomocnik strony w uzasadnieniu odwołania podniósł, że organ I instancji pominął fakt, że złożone przez stronę skargi dotyczą postanowień Prezesa GUC, pozostawiających bez rozpoznania odwołania od decyzji z powodu przekroczenia terminu do wniesienia odwołań. Postępowanie dotyczące merytorycznej zasadności decyzji zostało na chwilę obecną zakończone na etapie decyzji organu celnego I instancji. Nic nie stoi więc na przeszkodzie zdaniem odwołującego do wszczęcia postępowania objętego wnioskiem, a załączone świadectwa pochodzenia uprawniają do zastosowania wobec sprowadzonego towaru stawki celnej konwencyjnej. Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm./ i art. 38 ust. 2 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził, że skargę zgodnie z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu. Strona skorzystała z prawa odwołania. Z uwagi jednak na uchybienie przez stronę terminowi do jego wniesienia organ drugiej instancji wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do jego wniesienia. Od tego postanowienia ze względu na to, że jest ono ostateczne przysługuje stronie prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z takiej możliwości strona skorzystała. Po wniesieniu skargi do Sądu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono stosownie do treści art. 38 ust. 2 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uprawniony jest wg tego organu do weryfikacji własnego aktu, poprzez uwzględnienie skargi, w całości. Wykluczone jest natomiast w tej sytuacji rozpoznanie wniosków o ponowne rozpatrzenie spawy, w tym o zmianę bądź uchylenie decyzji lub wznowienie postępowania. Spowodowałoby to bowiem naruszenie zasady określonej w art. 38 ust. 2 ustawy o NSA. Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika strony, że organ celny powinien w sprawie tej wszcząć postępowanie na wniosek strony, po czym wydać postanowienie o jego zawieszeniu organ ten wskazał, że sprzeciwia się temu wskazany wyżej przepis, z którego wynika wprost zakaz ponownego wszczęcia postępowania w sprawie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i ją poprzedzających decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 208 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm./ w związku z art. 262 oraz art. 2621 ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny /Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm./ poprzez dowolną ocenę materiału sprawy oraz brak rozpatrzenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia i niezasadne umorzenie postępowania z wniosku strony. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że przedmiot rozpoznania Sądu będzie dotyczył wyłącznie okoliczności wskazanych w skardze tj. zarzutów strony co do bezzasadnego uznania, że odwołania od decyzji organu I instancji wniesione zostały z uchybieniem terminu. Sąd nie będzie więc zdaniem pełnomocnika skarżącego rozpatrywał sprawy w odniesieniu do kwestii wskazanych w złożonym wniosku. Pełnomocnik skarżącego wskazał także na przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego przewidujący 3 letni termin do wydania decyzji, co przy okresie rozpatrywania spraw przez NSA prawdopodobnym czyni upływ terminu do zmiany decyzji celnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawione przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie jest zasadna, zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa. W sprawie tej istotne jest to, czy w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji strona mogła skorzystać z dwutorowości postępowania tj. wniesienia skargi do sądu i złożenia wniosku o zmianę decyzji. Nie ulega bowiem wątpliwości zdaniem Sądu wbrew temu co zarzuca pełnomocnik skarżącego, że zarówno postępowanie administracyjne z wniosku strony o zmianę decyzji organu celnego jak i postępowanie ze skargi strony na postanowienie Prezesa GUC pozostawiające bez rozpoznania odwołanie strony z powodu przekroczenia terminu do wniesienia odwołań dotyczą weryfikacji tej samej decyzji. Miał więc do takiej sytuacji zastosowanie art. 35 ust. 4 ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm./. Nie ma w tym przypadku bowiem większego znaczenia, że skarga odnosi się do postanowienia organu II instancji nie rozstrzygającego merytorycznie sprawy, a pozostawiającego odwołanie bez rozpoznania. Konsekwencją bowiem tego rozstrzygnięcia jest to, że decyzja organu I instancji pozostaje w obrocie prawnym. Stosownie do treści art. 35 ust. 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie można było wnieść skargi do Sądu jeżeli toczyło się postępowanie w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności aktu lub innej czynności. Przepis ten zawierał więc zasadę jednotorowości postępowania. W sprawie tej wniosek o zmianę decyzji organu celnego pełnomocnik skarżącego złożył [...] r., skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Prezesa GUC o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia złożył [...] r. Wniosek o zmianę decyzji został złożony już o wniesieniu skargi. Ani przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ani ustawa z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa nie zawierały uregulowania podobnego do uregulowania zawartego w art. 35 ust. 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Z przepisów obu tych ustaw nie wynika więc, czy istnieje względna przeszkoda do wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym o zmianę decyzji, jeżeli toczy się już postępowanie sądowe. Odpowiedzi na tak postawione pytanie należy więc poszukać w ustawie o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Z przepisu art. 38 ust. 2 tej ustawy wynikało, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, mógł uwzględnić skargę w całości do wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy. Przepis ten więc zawierał uregulowanie dotyczące weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć z chwilą wniesienia skargi do Sądu, z tym momentem dochodzi bowiem do zawiązania stosunku sądowego administracyjnego, co w braku uregulowania określonego w tym przepisie wykluczałoby możliwość podejmowania od tego momentu jakichkolwiek rozstrzygnięć przez organ administracji. Słuszne więc wbrew zarzutom skargi organy obu instancji uznały, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji po wniesieniu skargi do sądu nie było możliwości wszczęcia przez organ w trybie nadzwyczajnym postępowania w celu zmiany decyzji. Stanowisko takie zostało wyrażone zarówno w doktrynie jak /vide T. WOŚ Postępowanie sądowo-administracyjne PEN – W-wa 1996 r./ jak i orzecznictwie /vide orzeczenia NSA z 4.01.2000 r. VSA/909/99 i z 10.11.2000 r. SA 1019/00 nie publ./. Stanowisko to Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi skargę jako niezasadną należało oddalić /art. 151 upsa/.