SA/Sz 417/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-02-25

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Alicja Polańska, Nadzieja Karczmarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy najemca lokalu użytkowego, który nie jest prawnie wyodrębniony i nie stanowi odrębnej własności, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, jeśli posiada lokal na podstawie umowy najmu z jednostką samorządu terytorialnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu nieruchomości lub obiektów budowlanych, które nie są trwale związane z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy z właścicielem. Wobec tego, najemca lokalu użytkowego, nawet jeśli nie jest on prawnie wyodrębniony, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ posiada lokal na podstawie umowy najmu z jednostką samorządu terytorialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą B. S. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2001 r. Skarżący, będący najemcą lokalu użytkowego, podnosił, że zgodnie z uchwałą NSA nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, ponieważ lokal nie jest prawnie wydzielony i nie stanowi odrębnej własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że na mocy umowy najmu i dzierżawy, skarżący jest posiadaczem zależnym nieruchomości stanowiącej własność gminy, co rodzi obowiązek podatkowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor- WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] przedmiocie podatku od nieruchomości o d d a l a skargę Zaskarżoną decyzją , wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 925 ze zm./ oraz na podstawie art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. z 1991r. Nr 9, poz. 31 ze zm./, Samorządowe Kolegium Odwoławcze , utrzymało mocy decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]. Nr Na [...] ustalającą B. S. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2001r. w łącznej kwocie [...] zł. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ I instancji ustalił B. S. zobowiązanie w podatku od nieruchomości przyjmując za podstawę opodatkowania dane zawarte w wykazie nieruchomości z dnia 1 października 2001r. mianowicie: podatnik zakwalifikował do kategorii "pozostałe budynki związane z działalnością gospodarczą" o powierzchni 631,57 m2 w wysokości powyżej 2.20 m i o powierzchni 224,98 m2 w wysokości od 1,40m do 2.20 m/ nieruchomość położoną w [...]. Od decyzji organu I instancji B. S. odwołał się podnosząc, że zgodnie z umową najmu lokalu przy ul. [...] zajmuje jedynie część nieruchomości. Podatnik powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. Akt FPK 4/00, zgodnie z którą posiadacz lokalu niewyodrębnionego prawnie, będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność samorządu terytorialnego, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Zdaniem podatnika jako dzierżawca nieruchomości, na której znajdowały się budynki nie jest podmiotem na którym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości z tytułu najmu ponieważ lokal nie jest prawnie wydzielony i nie stanowi odrębnej własności. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że na mocy umowy najmu z dnia 31 marca 2000r. Gmina Miasto reprezentowane przez Dyrektora Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych "N" oddała B. S. do użytkowania lokal użytkowy położony w [...] przy ul. [...] o łącznej powierzchni użytkowej 895,52 m2. natomiast na mocy umowy dzierżawy z dnia 31 marca 2000r. zawartej z Gminą reprezentowaną przez zarząd Budynków i Lokali Komunalnych "N" B. S. przyjął w dzierżawę teren o powierzchni 3.757,86 m2 położony w [...]. Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż na podstawie informacji uzyskanych od Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej /pismo z dnia 17 października 2001r./, ustalono, że nieruchomość położona przy ul. [...] stanowi działkę 11/14, a na podstawie wypisu z rejestru gruntów z dnia 16 października 2001r. ustalono, że właścicielem o numerze ewidencyjnym 11/14 jest Miasto [...] wyjaśniono też, że przeprowadzona została lustracja nieruchomości przy ul. [...], w wyniku której sporządzony został protokół potwierdzający , że najmowany przez podatnika budynek jest wolnostojący. Odwołując się do treści art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowiącego, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które są posiadaczami nieruchomości albo obiektów nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z AWRSP albo z ustanawiającego zarządu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze kierując się definicją nieruchomości zawartej w art. 46 Kodeksu Cywilnego doszło do przekonania, że jeśli podmiot najmuje nieruchomość od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego to jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości ponieważ obowiązek podatkowy od nieruchomości obciąża najemcę jeżeli przedmiotem umowy najmu jest nieruchomość gruntowa budynkowa, czy lokalowa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący B. S. stwierdził, że decyzja SKO podjęta została z naruszeniem prawa odwołał się do Uchwały NSA FPK 4/00 gdzie stwierdzono, że nieruchomości budynkowe są to budynki trwale związane z gruntem i które na podstawie przepisów szczególnych nie stanowią części składowych nieruchomości gruntowej, lecz są odrębnym od gruntu przedmiotem własności. Skarżący podnosi w skardze, że bezpodstawne jest twierdzenie organu o tym, że jest on posiadaczem zależnym. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2004r. na podstawie art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który stosownie do art. 97 w/w ustawy właściwy jest do orzekania w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego i postępowanie nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004r., stosując przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. z 1991r. Nr 9, poz. 31 ze zml/ obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości cięży na osobach fizycznych, które są posiadaczami nieruchomości albo obiektów nie związanych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według treści art. 2 ust.1 ustawy podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane i według tego przepisu opodatkowaniu podlegają: 1/ grunty, 2/ budynki lub ich części, 3/ budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W świetle ustawy prawo budowlane budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony w przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie budynek wynajmowany przez skarżącego nie jest odrębnym od gruntu przedmiotem własności, stanowi więc część składową gruntu. W świetle zatem art. 2 ust.1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają niezależnie od gruntów również budynki będące częścią składową tych gruntów. Stanowisko takie jest uzasadnione skoro wymieniony przepis wymienia budynki obok gruntów mimo, że na mocy przepisów szczególnych mogą być one przedmiotem odrębnej własności. Według Sądu z uwagi na konstrukcję powyższego przepisu budynek nie musi być prawnie wyodrębniony od gruntu aby podlegać podatkowi od nieruchomości. Fakt, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 2 ust.1 pkt 1 i 2 wymienia grunty, obok nich budynki które co do zasady wyrażonej w art. 48 Kodeksu Cywilnego są częściami składowymi gruntu, oznacza, że nawet budynki, które są częściami składowymi gruntu, lub też części tych budynków podlegają niezależnie od gruntu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wobec treści skargi wyjaśnić należy, że nie ma wątpliwości, iż skarżący jest posiadaczem zależnym jako najemca lokalu jak to określono w umowie. Sąd w oparciu o ustalenia dokonane w postępowaniu podatkowym /lustracja/ przyjmuje, iż skoro podana przez skarżącego powierzchnia 895,52 m2 odpowiada powierzchni całego budynku to nie ma przeszkód do uznania, że wynajmuje cały budynek. Kwestia ta nie ma jednak większego znaczenia w sprawie skoro opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nie tylko budynki ale również ich części będące w posiadaniu osób fizycznych na podstawie umowy z właścicielem. W tym stanie sprawy, uznając, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło