SA/Sz 421/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Zaremba /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant: Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004 r. sprawy ze skargi "R." Spółka z o.o. w P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania wszczętego na wniosek o objęciu postępowaniem restrukturyzacyjnym zaległości podatkowych o d d a l a skargę W dniu [...] "R." Spółka z o.o. złożyła do Urzędu Skarbowego wniosek o objęcie restrukturyzacją należności z tytułu zaległego podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień 2000 r. w kwocie [...] zł, styczeń 2000 r. w kwocie [...] zł, luty 2000 r. w kwocie [...] zł oraz zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2000 w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...] Nr [...] organ restrukturyzacyjny umorzył postępowanie wywołane powyższym wnioskiem jako bezprzedmiotowe ze względu na to, iż objęte nim zaległości na dzień złożenia wniosku, tj. [...] już nie istniały. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż wskazane we wniosku o restrukturyzację zaległości zostały określone przez Urząd Kontroli Skarbowej decyzjami z dnia [...], Nr [...] i [...] podatnikowi "R." z siedzibą w P., którego następcą prawnym jest wnioskująca o restrukturyzację Spółka z o.o. Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu weryfikacji kwot zaległości ciążących na "R." Spółka z o.o. stwierdził, że należności o restrukturyzacji, których Spółka się zwróciła, faktycznie nie istnieją ponieważ zostały zapłacone: - zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2000 r. w kwocie [...] zł w dniu [...], - zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2000 r. w kwocie [...] zł w dniu [...], - zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2000 r. w kwocie [...] zł w dniu [...], - zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2000 r. w kwocie [...] zł w dniu [...], - zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2000 w kwocie [...] zł w dniu [...]. Z uwagi zatem na brak przedmiotu postępowania, zasadne było jego umorzenie. W odwołaniu od powyższej decyzji "R." Spółka z o.o. zarzuciła rażące naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 1 i art. 15 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców i wniosła o uchylenie decyzji oraz zobowiązanie organu restrukturyzacyjnego do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowań odwoławczych. Zdaniem Spółki należności objęte wnioskiem o restrukturyzację były i są nadal sporne. Zaległościami tymi Spółka "R." została obciążona wskutek postępowania egzekucyjnego wszczętego przeciwko jej poprzednikowi prawnemu S. "R." i prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych z rażącym naruszeniem prawa bezpośrednio na Spółkę. Odwołująca się wpłaciła zaległości podatkowe ponieważ środki odwoławcze w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia sporu zostały potraktowane odmownie. Organom podatkowym I jak i II instancji z urzędu wiadomym jest o toczących się postępowaniach odwoławczych - także przed sądem administracyjnym - jak i o podjętym postępowaniu w celu wznowienia postępowania podatkowego. Twierdzenie organu, iż zaległości podatkowe znane na dzień [...], ale zapłacone po tym terminie nie mogą zostać objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym nie ma podstawy prawnej i jest rażąco sprzeczne z dyspozycją art. 6 ust. 2 pkt 1 jak i art. 15 ustawy restrukturyzacyjnej, który wyraźnie wskazuje na konieczność zawieszenia postępowania w wypadku należności spornych, do których niewątpliwie należą przedmiotowe zobowiązania. W uzupełnieniu odwołania Spółka podniosła dodatkowo, iż w sprawie objętych restrukturyzacją zobowiązań nie zostało jeszcze zakończone postępowanie egzekucyjne, wnioski skarżącego o umorzenie postępowania w tej sprawie zostały oddalone. Natomiast do uregulowania spornych należności doszło w toku postępowania egzekucyjnego w celu uniknięcia dolegliwości związanych z egzekucją. W związku z tym, zdaniem Spółki, należności te istnieją i są sporne i jako takie kwalifikują się do postępowania restrukturyzacyjnego. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji stwierdzając, iż organ restrukturyzacyjny zasadnie umorzył postępowanie restrukturyzacyjne jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy podtrzymał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stanowisko, iż wobec zaspokojenia w całości do dnia [...] w drodze zapłaty, zarachowań księgowych, a w pozostałej części wskutek czynności egzekucyjnych zaległości objętych wnioskiem o restrukturyzację należności te nie istniały na dzień złożenia wniosku. Izba Skarbowa stwierdziła, iż restrukturyzacji podlegają należności podatkowe spełniające warunki wskazane w ustawie restrukturyzacyjnej, jednakże muszą to być faktyczne zaległości, tj. te które rzeczywiście obciążają konta podatkowe przedsiębiorców. Zapłata między innymi w trybie postępowania egzekucyjnego również powoduje w skutkach likwidację obciążających podatnika zaległości podatkowych, zatem nie można się domagać restrukturyzacji czegoś co faktycznie nie istnieje. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, iż zaległości objęte wnioskiem Spółki pomimo, iż były znane na dzień [...] oraz nosiły znamiona należności spornych - w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o restrukturyzacji to nie istniały zarówno przed wszczęciem postępowania o oddłużenie, tj. przed [...], ani nawet na dzień ogłoszenia ustawy o restrukturyzacji, tj. na dzień 23 września 2002 r. W skardze na powyższą decyzję "R." Spółka z o.o. zarzuciła naruszenie decyzjom obu instancji naruszenie ustawy restrukturyzacyjnej podnosząc dotychczasowe argumenty, iż skoro należności objęte wnioskiem o restrukturyzację zostały zapłacone wskutek bezprawnie prowadzonych egzekucji wobec skarżącej a także ze względu na toczące się postępowania odwoławcze, postępowania w sprawie wznowienia postępowania przed organami podatkowymi oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym to należności te należy uznać za sporne w rozumieniu art. 2 pkt 4 lit b i podlegające restrukturyzacji na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, właściwy do rozpoznania skargi z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Skarga nie może zostać uwzględniona, nie ma bowiem podstawy do uznania zaskarżonej decyzji za sprzeczną z prawem. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287, ze zm.) restrukturyzacja należności publicznoprawnych, o których mowa w tej ustawie, polega na umorzeniu tych należności w całości wraz z odsetkami za zwłokę lub opłatą prolongacyjną - na zasadach określonych ww. przepisach. Natomiast stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 lit.a omawianej ustawy restrukturyzacji podlegają między innymi znane na dzień 30 czerwca 2002 r. zaległości z tytułu podatków: dochodowego od osób fizycznych, zryczałtowanego dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, dochodowego od osób prawnych, od towarów i usług, akcyzowego,, zniesionych przed dniem wejścia w życie ustawy. Restrukturyzację stosuje się również do zaległości z w/w tytułów, nawet gdy stanowią należności sporne /art. 6 ust.2 pkt 1 ustawy/. Istota i cel restrukturyzacji sprowadza się bowiem do oddłużenia przedsiębiorców i jest doraźną pomocą państwa, dla tych którzy z różnych przyczyn nie są w stanie ponieść ciężaru zaległych płatności (między innymi podatkowych), które zagrażają ich istnieniu na rynku. Z art. 2 pkt 4 ustawy wynika, że należności sporne uznaje się te należności, gdy od decyzji dotyczącej danej należności wydanej przed dniem 1 lipca 2002r. zostało wniesione odwołanie bądź skarga do sądu administracyjnego, albo gdy decyzja określająca zaległość podatkową wydana przed dniem 1 lipca 2002r. jest przedmiotem postępowania w sprawie: - stwierdzenie nieważności, - wznowienie postępowania , - zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej, - stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, wszczętego na wniosek strony. Z powyższego wynika jednoznacznie, że restrukturyzacji podlegają należności podatkowe spełniające wskazane warunki, jednakże muszą to być należności faktyczne tj. te, które rzeczywiście obciążały konta podatkowe przedsiębiorców. Z akt sprawy wynika, iż w niniejszej sprawie organ restrukturyzacyjny ustalił na podstawie danych będących w jego posiadaniu, iż wnioskująca o umorzenie Spółka objęte wnioskiem zaległości z tytułu podatku od towarów i usług i podatku dochodowego od osób prawnych uregulowała bądź to w wyniku dobrowolnej ich zapłaty, bądź przerachowań księgowych, a w części zostały one ściągnięte w trakcie egzekucji i na koncie podatnika na dzień wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego nie ma tych zaległości. Wbrew twierdzeniu skarżącej nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, iż należności te były i są sporne w związku z toczącymi się postępowaniami przed organami podatkowymi czy sądem administracyjnym. Zapłata zaległości, przerachowanie na ich rzecz, czy wyegzekwowanie przez organ egzekucyjny spowodowały wygaśnięcie zobowiązań, wobec czego podatnik nie miał już żadnego, prawem przewidzianego uprawnienia do żądania umorzenia nie istniejącej zaległości podatkowej w trybie omawianej ustawy o restrukturyzacji. Tym samym postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte wnioskiem skarżącej było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Dlatego skarga, jako nieuzasadniona, podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).