SA/Sz 432/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant sekr.sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004r. sprawy ze skargi H. i J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej o d d a la skargę Przewodniczący Zarządu Miasta decyzją z dnia [...] r. Nr[...] odmówił H. i J. U. nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości położonej przy ul. J., obręb [...] P., działka nr [...] W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 1 ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113 poz. 1209, zm. Dz. U. z 2002 r. Nr 113 poz. 984) osobom fizycznym będącym w dniu [...]r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu [...] r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340, z 1957 r. Nr 39, poz. 172, z 1969 r. Nr 13, poz. 95 i z 1998 r. Nr 106, poz. 668) zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, że o rodzaju nieruchomości, w stosunku do których przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie ich na własność, rozstrzyga dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. Art. 1 tego dekretu stanowi, że dekret dotyczy gospodarstw rolnych, nadanych w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych, a więc tylko takich nieruchomości które są gospodarstwami rolnymi lub stanowią działki gruntowe i zostały nadane w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta G., tj. w trybie dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta G. (Dz. U. Nr 49 poz. 279 ze zm.) lub wymienionego wyżej dekretu z dnia 6 września 1951 r. Ponieważ przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została nadana na własność w trybie osadnictwa rolniczego, a własnością Skarbu Państwa stała się na podstawie przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13 poz. 87), nie może stanowić przedmiotu nabycia na własność w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Od powyższej decyzji H. i J. U., złożyli odwołanie podnosząc, iż nie zgadzają się z przywołaniem art. 1 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych jako podstawy prawnej orzeczenia, gdyż ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, nie wymienia tego przepisu. Ponadto, zakwestionowali stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, że o rodzaju nieruchomości w stosunku do których przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie na własność rozstrzyga dekret. Zdaniem odwołujących się - o rodzaju nieruchomości jednoznacznie rozstrzyga ustawa w art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 odnosząc się do nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, nie zastrzegając, by były nadane w trybie osadnictwa rolniczego. Wskazali, że ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. w art. 1 ust. 1 przywołuje dekret z dnia 6 września 1951 r. dla określenia obszaru obowiązywania ustawy, a nie jak twierdzi organ orzekający dla określenia nieruchomości nadanych w trybie dekretu. Oświadczyli, że są następcami prawnymi osoby fizycznej która objęła nieruchomość w posiadanie jako mienie porzucone w ramach akcji osadniczej prowadzonej przez władze na Ziemiach Odzyskanych, stąd wynika zasadność roszczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, nabycie własności nieruchomości gruntowej możliwe jest nie tylko w stosunku do nieruchomości wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r., na czym oparł swe uzasadnienie organ I instancji, ale również jedynie na rzecz takich osób, które były użytkownikami wieczystymi zarówno w dacie [...] r. jak i w dniu [...] r. Nabycie własności nieruchomości może nastąpić również na rzecz następców prawnych tych osób, warunkiem jest jednak, aby poprzednik prawny legitymował się również prawem użytkowania wieczystego do danej nieruchomości zarówno w dacie[...] r. jak i w dniu [...] Tymczasem z akt sprawy wynika, że odwołujący się byli użytkownikami wieczystymi jedynie w dacie [...] r., nabyli bowiem prawo użytkowania wieczystego w dniu [...] r. w drodze umowy kupna-sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego. Podobnie poprzednicy prawni H. i J. U. nie legitymowali się prawem użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w dwóch datach, bowiem po zbyciu tego prawa obecnym użytkownikom wieczystym, prawo to nie przysługiwało im już w dniu[...] r. Tak więc wnioskodawcy nie spełniają warunków nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. bowiem ani oni, ani ich poprzednicy prawni nie byli użytkownikami wieczystymi łącznie w dniu [...] r. i w dniu[...] r. Mając na uwadze powyższe, organ uznał za niecelowe badanie pozostałych ustawowych przesłanek nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości, stąd też zarzuty podniesione w odwołaniu nie miały wpływu na prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W dniu [...]r. H. i J. U. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze tej podnieśli, że decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję Przewodniczący Zarządu Miasta przyjęła całkiem inne uzasadnienie. Przyznano w niej zgodnie z treścią odwołania, że nabycie własności nieruchomości gruntowej w trybie cytowanej ustawy możliwe jest nie tylko w stosunku do nieruchomości wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. Wskazali, że nie zgadzają się jednak ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż osoby ubiegające się o nieodpłatne nabycie nieruchomości w trybie cytowanej wyżej ustawy, muszą być te same zarówno w dacie [...]r. jak i w dacie [...]r., gdyż jest to nieuprawnione zawężanie grona osób uprawnionych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na podstawie art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania niniejszej skargi właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692 – dalej: P.p.s.a./. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113 poz. 1209 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji przez organ II instancji, osobom fizycznym będącym w dniu[...] r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340, z 1957 r. Nr 39, poz. 172, z 1969 r. Nr 13, poz. 95 i z 1998 r. Nr 106, poz. 668) zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, weszła w życie w dniu [...] r. Z treści w/w przepisu jednoznacznie wynika, iż uprawnienie /roszczenie/ o nieodpłatne nabycie własności nieruchomości przysługuje osobom, które były użytkownikami wieczystymi zarówno [...] r., jak i [...]r., oraz następcom prawnym osób które spełniają ten warunek tj. w obu tych datach były użytkownikami wieczystymi nieruchomości . Skarżący warunku tego nie spełniają. Nabyli prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w S. zabudowanej budynkiem mieszkalnym w dniu [...] r., zatem, w dniu[...] r. nie przysługiwało im prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Skarżący nie są także następcami prawnymi osób którym przysługiwało roszczenie o nieodpłatne nabycie nieruchomości w trybie ustawy z dnia [...] r., ponieważ po zbyciu prawa użytkowania wieczystego skarżącym w dniu [...] r., osoby te nie były współużytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu[...] r. Różnica w uzasadnieniu decyzji przez organy obu instancji nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Organ odwoławczy ponownie rozpoznaje sprawę. Niewątpliwie uzasadnienie decyzji przez organ I instancji było błędne. Zostało ono jednak poprawione przez organ II instancji. Ponieważ sprawa nie wymagała dokonywania dodatkowych ustaleń faktycznych organ nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 kpa. Decyzją ostateczną jest decyzja wydana przez organ II instancji. Z powyższych względów, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd, w razie nieuwzględnienia skargi, skargę oddala.