SA/Sz 478/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-11-18
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, niezależnie od okoliczności i interesu strony?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, który jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dopuszcza stosowania okoliczności łagodzących ani uwzględniania interesu strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. i J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę rozbudowy budynku z nadbudowanym piętrem oraz rozpoczętej budowy ogrodu, wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący przyznali brak pozwolenia, ale argumentowali, że inwestycje nie powodują zagrożenia i ich rozbiórka narazi ich na znaczne szkody majątkowe, jednocześnie zapowiadając ubieganie się o legalizację.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr/ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004r. sprawy ze skargi I. i J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994r. prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U. z 2000r, nr 106, poz. 1126 z późn.zm./ i art. 104 kpa w dniu [...]r. wydał decyzję, w której nakazał I. i J. B. rozbiórkę [...] przy budynku z nadbudowanym piętrem oraz rozpoczętej budowy ogrodu [...] na nieruchomości przy ul. M. w S.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż rozbudowa [...] wraz z nadbudowaniem piętra na nim nastąpiła w [...]r. bez uzyskania pozwolenia właściwego organu, także roboty budowlane przy wznoszeniu ogrodu [...] rozpoczęto w [...]r. bez wymaganego pozwolenia właściwego organu.
Odwołanie od tej decyzji wniosła I. B..
W odwołaniu skarżąca przyznała, iż [...] i rozpoczęta budowa ogrodu [...] zostały wykonane bez pozwolenia na budowę. Jednakże wymienione inwestycje nie powodują zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz mienia.
W skutek odwołania decyzją z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru i Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 48 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U.z 2000r. Nr 106 poz. 11216/ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ II instancji uznając, iż skoro I. i J. B. bez wymaganego pozwolenia rozpoczęli budowę [...] z nadbudowanym piętrem oraz wznosili ogród [...], to decyzja organu I instancji była prawidłowa.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy złożyli I. i J. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze podnieśli argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto dodali, iż będą ubiegać się o legalizację tej samowoli budowlanej, bowiem nie narusza ona przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czyni zadość wszelkim wymogom sztuki budowlanej. Nakazanie rozbiórki przedmiotowych obiektów narazi ich na znaczne szkody majątkowe.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania administracyjnego. Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U. z 2000r, Nr 106 poz. 1126 ze zm./. Zgodnie z treścią obowiązującego w dniu wydania art. 48 w/w ustawy, właściwy organ zobowiązany był nakazać, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Przepis art. 48 dotyczył tych obiektów, których budowa wymagała uprzedniego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
W myśl art. 28 roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu nadbudowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W art. 29 tejże ustawy prawodawca dokonał enumeratywnego wyliczenia obiektów i robót budowlanych, które mogą być prowadzone bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę i nie zostaną tym samym uznane za samowolę budowlaną.
W związku z tym, że przepis ten zawiera wyjątki od zasady ogólnej, nie może mieć do niego zastosowania wykładnia rozszerzająca.
Rozbudowany w [...]r. [...] wraz z nadbudowanym na nim piętrem oraz rozpoczęte roboty budowlane przy wznoszeniu ogrodu [...] w [...]r. nie podlegały zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę /art. 28 ustawy Prawo budowlane/.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż przeprowadzenie przez skarżących przedmiotowych robót budowlanych, wymagało pozwolenia na budowę.
Pozwolenie na budowę jest jedną z najważniejszych decyzji w procesie inwestycyjnym. W sytuacji wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego prawem zezwolenia organ nadzoru budowlanego zobligowany treścią art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. obowiązany był wydać decyzję o jego rozbiórce.
O konieczności rozbiórki decyduje wprost wskazany przepis prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego i to niezależnie od powodów wybudowania obiektu budowlanego. Mające zastosowanie w sprawie przepisy w takich przypadkach nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności "łagodzących", nawet przy uwzględnieniu oczywistych racji strony. Również brak świadomości prawnej w zakresie przepisów prawa budowlanego, czy też interes strony nie mogły mieć wpływu na treść dokonanego rozstrzygnięcia.
Skoro zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw musiała ulec oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło