SA/Sz 485/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder/spr/ Protokolant sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia [...]r. Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości W dniu [...] r. K. R. - strażnik Działu [...] Aresztu Śledczego w K. zwrócił się z raportem do Dyrektora Aresztu Śledczego w K. o wypłatę wyrównania otrzymywanego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego do kwoty, która przysługuje funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny na podstawie art. 86 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 61, poz. 283 ze zmianami), za okres od [...] r. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Zastępca Dyrektora Aresztu Śledczego w K. na podstawie art. 89 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, § 1 i 3 ust. 1 i 2 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (Dz. Urz. M.S. Nr 2, poz. 9) oraz § 1 i 3 ust. 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (Dz.U. Nr 67, poz. 712), odmówił K. R. prawa do pobierania podwyższonego o 100% równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania z wyrównaniem od dnia [...] W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podaje, że zgodnie ze złożonym oświadczeniem K. R. przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej osobie samotnej. Do przyznania podwyższonego równoważnika brak jest podstaw prawnych. Dyrektor Okręgowy-Służby Więziennej w K. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. na podstawie § 5 i § 2 pkt 16 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 1996 r. ; w sprawie siedzib, terytorialnego zasięgu i szczegółowego zakresu działania dyrektorów okręgowych Służby Więziennej oraz § 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (Dz.U. Nr 67, poz. 712), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia oraz podał wysokość równoważnika przysługującego dla funkcjonariuszy nie posiadających rodziny zgodnie z ustawą budżetową na [...] r. wynoszący [...] zł. Powołał również zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. i obowiązujące zgodnie z tym rozporządzeniem stawki równoważnika oraz stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do wyrównania K. R. równoważnika pieniężnego za okres od[...] W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] r. Nr [...] K. R. domaga się stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w K.. Zdaniem skarżącego akty prawne, na które powołał się Dyrektor Aresztu Śledczego w K. - zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001 r. są aktami niższej rangi aniżeli ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, a to z art. 89 ust. 1 wynika prawo funkcjonariusza Służby Więziennej do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Zdaniem K. R. ustawa nie dokonuje podziału na funkcjonariuszy samotnych i posiadających rodzinę i różnicowania wysokości równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wnosi o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi podaje, że decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Aresztu Śledczego w K. przyznał skarżącemu równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001 r. W sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (Dz.U. Nr 67, poz. 712) i decyzja ta jest prawomocna. Organy orzekające w sprawie z uwagi na to, nie zmieniły swojej decyzji po wystąpieniu skarżącego o zrewidowanie wysokości naliczanego równoważnika. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej stwierdził nadto, że wysokość równoważnika podlega corocznej waloryzacji, a skarżący po przedstawieniu dokumentu urodzenia syna [...] otrzymuje równoważnik w wysokości przysługującej funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, ze skarga jest zasadna. Przyczyny uwzględnienia skargi są jednak odmienne od tych, które przytoczył skarżący. Okolicznością w sprawie bezsporną jest funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia [...] r. przyznającej K. R. równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania. Raport skarżącego z dnia [...] r. skierowany do Dyrektora Aresztu Śledczego w K. dotyczył wyrównania równoważnika pieniężnego od [...] r. do kwoty, która przysługuje funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny. Wobec istnienia ostatecznej decyzji administracyjnej o przyznaniu skarżącemu równoważnika pieniężnego, organy rozstrzygające w sprawie winny były rozpatrzyć raport skarżącego o wyrównanie wypłaconych kwot równoważnika pieniężnego uwzględniając istniejącą, tożsamą ze sprawą decyzję ostateczną. Nie od rzeczy będzie w tym miejscu przypomnienie, ze kodeks postępowania administracyjnego umożliwia przy zastosowaniu trybów nadzwyczajnych zmianę decyzji ostatecznej na podstawie której strona nabyła prawo, o ile strona wyrazi zgodę na zmianę. Regulację taką zawiera art. 155 kpa. Tymczasem organy I i II instancji za właściwe uznały wydanie nowych decyzji załatwiających sprawę co do istoty i z nią tożsamych. Rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty zawarte w decyzji ostatecznej stwarza tzw. powagę rzeczy osądzonej (res iudicata),okoliczność nie zezwalającą na ponowne rozstrzygniecie danej sprawy (ne bis in idem). Naruszenie tej zasady, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156§ 1 pkt 3 kpa. Przesłanką tego przepisu jest bowiem zarówno tożsamość sprawy rozstrzygniętej inną decyzją, jak również istnienie w dacie wydania kolejnego rozstrzygnięcia decyzji załatwiajacej tą sama sprawę co do jej istoty. Zważywszy na to, ze zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.