SA/Sz 490/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr/ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant : Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie restrukturyzacji zaległości w opłacie adiacenckiej o d d a l a skargę.- J. K. w dniu [...]r złożył wniosek o restrukturyzację zaległości z tytułu opłaty adiacenckiej. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 207 i art. 208 ustawy z dnia29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm), art. 7 ust.1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorstw (Dz. U. Nr 155,poz. 1287), umorzył postępowanie w sprawie z wniosku J. K. o restrukturyzację zaległości w opłacie adiacenckiej w kwocie [...] Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorstw, ustawę tą stosuje się wyłącznie do zobowiązań podatkowych. Opłata adiacencka nie jest podatkiem. Stosownie do art. 6 ustawy Ordynacja podatkowa, podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Opłata adiacencka nie ma charakteru publicznoprawnego, nieodpłatnego świadczenia pieniężnego, jest świadczeniem odpłatnym(stanowiącym ekwiwalent za budowę infrastruktury technicznej) wynikającym ze stosunków cywilnoprawnych. W tych okolicznościach, organ I instancji uznał, że postępowanie w sprawie wniosku J. K. jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W odwołaniu od tej decyzji J. K. podniósł, że procedura o ustalenie wysokości opłaty na podstawie operatu była nierzetelna i tendencyjna, zatem opłatę wyliczono w sposób niesprawiedliwy. Postępowanie restrukturyzacyjne mogłoby rozwiązać kwestię opłaty adiacenckiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 208 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm) oraz art. 7 ust 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorstw (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), po rozpatrzeniu odwołania J. K., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że odwołanie jest niezasadne nie tylko dlatego, że nie zawiera merytorycznych zarzutów, ale również dlatego, że brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. Postępowanie w sprawie restrukturyzacji niektórych należności publiczonoprawnych nie może prowadzić do uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej. Dlatego zarzuty dotyczące procedur ustalania opłaty adiacenckiej nie będą przedmiotem oceny w tym postępowaniu. W ocenie Kolegium wnioskodawca jest podmiotem mogącym być objętym restrukturyzację, gdyż jest przedsiębiorcą, lecz zgłoszone należności nie podlegają restrukturyzacji. Zgodnie z art. 7 ust.1 ustawy o restrukturyzacji /.../ (przytoczonym w uzasadnieniu) restrukturyzacji podlegają jedynie należności z tytułu zobowiązań podatkowych a stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego. Opłata adiacencka nie jest podatkiem, nie została określona w przepisach prawa podatkowego, lecz w ustawie o gospodarce nieruchomościami. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że decyzja została wydana z obrazą art. 7 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności cywilnoprawnych od przedsiębiorstw, przez niewłaściwą jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że opłata adiacencka nie jest zobowiązaniem podatkowym. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, iż okoliczność że opłata adiacencka uregulowana została w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie stanowi kryterium przesądzającego, czy jest to zobowiązanie podatkowe podlegające restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorstw. Przepisy podatkowe mogą być umieszczone w różnych ustawach regulujących nie tylko i wyłącznie kwestie podatkowe. Definicję podatku zawiera art. 6 ustawy Ordynacja podatkowa. Definicja ta wymaga by było to świadczenie: publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe, bezzwrotne, pieniężne, na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje kilka różnych rodzajów opłat adiacenckich. Najczęściej spotykana dotyczy kosztów budowy urządzeń infrastruktury technicznej /art. 144 tej ustawy/. Ta opłata nie jest podatkiem, gdyż brak jest elementu nieodpłatności. Inna opłata dotycząca scalania, podziału nieruchomości, też nie może być uznana za podatek. Natomiast opłata adiacencka nałożona na skarżącego jest inna opłatą niż wyżej opisane. Jest to opłata oparta o przepis art. 98 ust. 4 tej ustawy, wskazujący, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, zarząd gminy może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką z tego tytułu. Zdaniem skarżącego by ustalić tę opłatę adiacencką wymagane są dwie przesłanki: podział nieruchomości i wzrost wartości spowodowany podziałem. Tym samym, w odróżnieniu do innych opłat adiacenckich przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, brak jest ekwiwalentności tego świadczenia, a tym samym jest to świadczenie nieodpłatne. Opłata adiacencka z art. 98 ust.4 tej ustawy spełnia również pozostałe przesłanki definicji podatku, jest to bowiem świadczenie publicznoprawne, przymusowe, bezzwrotne, pieniężne, na rzecz gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Skarżący spełnia też pozostałe przesłanki określone w art. 7 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji /.../ , jest bowiem przedsiębiorcą, nieruchomość objęta opłatą adiacencką związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą, a tym samym winna podlegać restrukturyzacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargą wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, że sprawy, w których skargi zostały wniesione o Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygnięcia Sądu zakreślonych w art. 134 ppsa doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest nieuzasadniona. Wbrew zarzutom skargi, organy orzekające w sprawie wniosku skarżącego o restrukturyzację zaległości z tytułu opłaty adiacenckiej, zasadnie uznały, że opłata adiacencka nie podlega umorzeniu na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. Nr 155, poz. 1287/. Za trafne uznać należy stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że opłata adiacencka na rzecz gminy z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie jest podatkiem i wobec tego nie mają do niej zastosowania przepisy powyższej ustawy. /por. wyrok NSA z dnia [...]r., [...] SA [...], Monitor Prawniczy [...]. Zgodnie z art. 4 ust.11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. nr 46, poz.543 ze zm./ opłata adiacencka to opłata ustalona w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków publicznych albo scaleniem i podziałem gruntów. Stosownie zaś do przepisu art. 7 ust.1 cyt. ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców - – ustawę tę stosuje się odpowiednio do należności od przedsiębiorców z tytułu zobowiązań podatkowych stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego podejmie uchwałę o restrukturyzacji tych należności, z wyjątkiem podatków, które nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z treści cytowanego przepisu wynika zatem, że restrukturyzacji podlegają wyłącznie należności z tytułu zobowiązań podatkowych, stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej /art. 6 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa/. Dodatkowo podnieść należy, że zgodne z art. 6 ust.1 pkt 1 lit. "a" ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, na której skarżący opiera swoje żądanie , wynika jakiego rodzaju należności podatkowe podlegają restrukturyzacji. W katalogu wymienionych w tym przepisie podatków ustawodawca nie wymienia opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego jej podziałem, co jest zrozumiałe jeżeli zważyć na wyżej wskazane stanowisko, iż opłata adiacencka nie jest podatkiem. Przedmiotem regulacji objętej ustawą z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami - jak wynika to, z jej art. 1 - są zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, podziału nieruchomości, scalania i podziału nieruchomości, pierwokupu nieruchomości, wywłaszczenia i zwrotu nieruchomości, udział w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, wyceny nieruchomości, działalności zawodowej, której przedmiotem jest gospodarowanie nieruchomościami. Nie znajduje zatem oparcia w powyższym przepisie sugestia skarżącego, jakoby ustawa ta była ustawą podatkową. W myśl bowiem art. 3 ust.1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, ustawy podatkowe to ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Z powyższych względów należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.