SA/Sz 506/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-03-30
Skład orzekający: Sędzia NSA E. Makowska, Sędzia NSA B. Gebel, Sędzia NSA K. Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zgodności proponowanego podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wydane na podstawie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest wymagane, gdy podział nieruchomości ma nastąpić niezależnie od ustaleń planu na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych?Ratio decidendi
Podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, co oznacza, że nie ma prawnego wymogu wydania opinii o zgodności podziału z planem, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku, gdy cel podziału nie został jednoznacznie wyjaśniony, a organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów zażalenia, sprawa nie została wyczerpująco wyjaśniona, co stanowi naruszenie przepisów Kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Prezydenta Miasta o negatywnym zaopiniowaniu proponowanego podziału nieruchomości, które zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Strona skarżąca, S. M., podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną interpretację przepisów dotyczących podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną z uwagi na niewyczerpujące wyjaśnienie sprawy przez organy administracji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Makowska (spr.), Sędziowie NSA B. Gebel, K. Grzegorczyk-Meder, Protokolant B. Majewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2004r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości /. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. M. . [...] zł /[...]złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta [...]w dniu [...]r. wydał postanowienie Nr [...] w sprawie opinii o proponowanym podziale terenu.
Jako podstawę prawną wskazał art. 123 Kpa, art. 93 pkt. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ) oraz art. 10, ust. 1, pkt. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, zm.) a także miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta [...]uchwalony [...]r. Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...]
Z treści wstępnej postanowienia wynika, że wydane zostało po rozpatrzeniu pisma Biura Geodety Miasta Urzędu Miejskiego w [...]z dnia [...]r. w sprawie wydania postanowienia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...]proponowanego podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]położonej przy [...], której wieczystym użytkownikiem jest: S. M.
Prezydent postanowił zaopiniować negatywnie przedłożoną propozycję podziału wyżej wskazanej działki (na załączniku graficznym oznaczona kolorem żółtym) z przeznaczeniem:
* działka "[...]"- przynależna do obsługi [...];
* działka "[...]"- przeznaczona dla istniejącej [...];
* działki "[...]" - jako teren przynależny istniejącej zabudowie mieszkaniowej przy ul. [...];
* działka "[...]"- jako teren przynależny istniejącej zabudowie mieszkaniowej przy ul. [...];
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...]wnioskowana nieruchomość położona jest w granicach wydzielenia wewnętrznego [...]terenu elementarnego oznaczonego symbolem [...]w którym funkcją dominującą jest mieszkalnictwo [...]i obowiązuje ustalenie zasad parcelacji: zakaz wydzielania (...) działek większych niż [...] m2.
Organ stwierdził, że w związku z powyższym ustaleniem, wnioskowana propozycja podziału działki pozostaje w sprzeczności z obowiązującym planem.
W zażaleniu na powyższe postanowienie S. M. podniosła, że przedłożony wstępny projekt podziału działki nr [...]z obrębu [...]położonej przy ul. [...] przewidywał wydzielenie terenu zabudowanego [...]oraz budynkami mieszkalnymi wysokimi oraz niskimi. Powyższy podział jest niezbędny dla ustanowienia odrębnej własności lokali. Obowiązek ten został nałożony na Spółdzielnię ustawą z 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych /Dz.U. z 2001r Nr 4, poz.27/. Zgodnie z art. 41 pkt 2 w/w ustawy podział, którego wniosek dotyczy może nastąpić niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a przepis art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]. Nr [...]wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa oraz art. 93 ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm./ po rozpatrzeniu zażalenia -utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Zdaniem Kolegium - jak wynika to z uzasadnienia jego postanowienia -bezpodstawny jest zarzut zażalenia , że przedstawiony przez Spółdzielnię podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. W przepisie art. 41 ust.2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. spółdzielniach mieszkaniowych faktycznie podano, że podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od istnienia i ustaleń miejscowegp planu zagospodarowania przestrzennego. Jednak przepis ten nie może być interpretowany w oderwaniu od przepisów ust.1 art. 41 oraz przepisów art. 40 rzeczonej ustawy.
Dopiero łączna interpretacja tych przepisów pozwala na ustalenie w jakich przypadkach możliwy jest podział nieruchomości niezależnie od ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Mianowicie, jest to możliwe tylko w przypadku podziału mającego na celu wydzielenia nieruchomości pozostających w całości własnością spółdzielni, o których mowa w art. 40.
W przedmiotowej sprawie S. M. mogłaby żądać dokonania podziału niezależnie od ustaleń planu gdyby podział polegać miał wyłącznie na wydzieleniu działki pod [...]. Natomiast Spółdzielnia przedstawiła wstępny projekt podziału nieruchomości zgodnie, z którym podział polegać ma na wydzieleniu również działek pod [...]oraz budynkami mieszkalnymi. Z tego powodu organ odwoławczy uznał, że proponowany podział podlega procedurze ustalonej w przepisie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że proponowany podział przedmiotowej działki jest sprzeczny z planem zagospodarowania przestrzennego [...], bowiem akt ten dla terenu elementarnego oznaczonego symbolem [...]w obrębie którego znajduje się ta działka, przewiduje zakaz wydzielania działek większych niż [...]m2.
Kolegium dostrzegło, że we wstępnym projekcie podziału nieruchomości nie przedstawiono jakiej wielkości będą nowo wydzielone działki, jednak kierując się skalą mapy zawierającej ten projekt [...]uznało, że działka oznaczona literą [...] posiadałaby niewątpliwie powierzchnię przekraczającą [...]m2.
W skardze wniesionej [...]. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie S. M. domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji i zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 41 ust.1 pkt 1 i ust.2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych w związku z art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, powołując się na art. 41 ust.1 pkt1 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce
nieruchomościami , że w przypadku orzekania o podziale nieruchomości, niezależnie od
ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, nie wydaje się postanowienia
opiniującego, o którym mowa w przepisie art. 93 ust.4 ustawy o gospodarce
nieruchomościami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi Kolegium wyjaśniło, że w przedłożonym wstępnym projekcie podziału nieruchomości wydzielono działkę pod [...], mającą pozostać wyłącznie własnością Spółdzielni oraz planowano dokonać podziału pozostałej części jeszcze na trzy działki. Dlatego w przedmiotowej sprawie nie mogła być zastosowana szczególna procedura podziału nieruchomości unormowana w ustawie z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Fakt ten nie wymagał wyjaśnienia, ponieważ wynika to jednoznacznie z przedstawionego wstępnego projektu podziału nieruchomości.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia stwierdzić należy, iż skarga w aktualnym stanie sprawy zasługuje na uwzględnienie.
Zasady podziału nieruchomości regulują przepisy Działu Ul, Rozdział I /art. 92-100/ ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543/.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 93 ust.1 tej ustawy "Podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu oraz przepisami szczególnymi. W razie braku tego planu stosuje się przepis art. 94".
Natomiast art. 93 ust.4 stanowi, że: "Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami pianu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, z zastrzeżeniem art. 94 i art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta". W art. 95 ustawodawca sformułował przypadki, /wyjątki ze względu na cel podziału/, w których podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego.
Wskazany w tym przepisie katalog wyjątków rozszerzony został z mocy art. 41 ust.2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. spółdzielniach mieszkaniowych /Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27/, zgodnie z którymi "Podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od istnienia i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio".
Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że interpretacji art. 41 ust.2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych należy dokonywać w kontekście art. 41 ust.1 pkt 1 w związku z art. 40 tej ustawy.
Prowadzi to do konkluzji, że jeżeli jest to niezbędne do wydzielenia nieruchomości pozostających w całości własnością spółdzielni, o których mowa w art. 40, to podział taki może nastąpić niezależnie od istnienia i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a< zatem - tak jak w przypadkach wymienionych w art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami - nie istnieje prawny wymóg wydania opinii o zgodności podziału, o której mowa w art. 93 ust.1 pkt 4 tej ustawy. Jednocześnie z uregulowania zawartego w art. 41 ust.2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przewidującego, że przepis art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio wynika, że podział nieruchomości oparty o przepis art. 41 ust.2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych może wiązać się z podziałem dokonywanym dla celu o jakim mowa w art.95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych nie wynika jednoznacznie -wbrew stanowisku organu odwoławczego wyrażonym w odpowiedzi na skargę - cel wydzielenia poszczególnych działek.
W enigmatycznym wniosku o podział przedmiotowej działki - napisano, że celem podziału nieruchomości jest: "wydzielenie [...]konieczne celem określenia odrębnej własności".
Z zapisu tego można wnosić, że [...], jak napisano to w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia/ wydzielone mogą zostać w celu pozostawienia ich w wyłącznej własności spółdzielni, jak również, że mają stanowić przedmiot odrębnej własności ustanowionej na rzecz członków spółdzielni, jak odczytało to Kolegium.
Kwestia ta w toku postępowania nie została jednoznacznie wyjaśniona. Poza tym organ II instancji nie odniósł się w ogóle w swoim postanowieniu do zażalenia w zakresie, w jakim strona powołała się na art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Nie wyjaśniono, czy wskazane we wstępnym projekcie podziału działki oznaczone literami [...]mogą być wydzielone dla celu, o jakim mowa w powyższym przepisie.
Z powyższego wynika, że sprawa nie została wyczerpująco wyjaśniona, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rzeczą organu II instancji będzie wyjaśnienie powyższych okoliczności przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wprawdzie dzień przed rozprawą wpłynął do Sądu wniosek, ustanowionego po wniesieniu skargi, pełnomocnika strony skarżącej o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie z uzasadnieniem, że "po wspólnych ustnych uzgodnieniach i negocjacjach stanowisko organu l instancji uległo zmianie i skarżąca ponownie złożyła wniosek i rozpoczęto postępowanie mające na celu dokonanie podziału nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania", jednakże sąd wniosku tego nie uwzględnił. Wniosek ten bowiem nie naprowadził okoliczności, w, świetle których
zawieszenie postępowania sądowego byłoby obligatoryjne na podstawie art. 124 § 1 lub fakultatywne na podstawie art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, Sąd nie dopatrzył się możliwości zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron, o jakim stanowi art. 126 tej ustawy, w sytuacji gdy na rozprawę nie stawił się pełnomocnik strony skarżącej, a także nieobecny był pełnomocnik organu II instancji, przy jednoczesnej ogólnikowości uzasadnienia wniosku.
Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 iit. , art. 152 oraz art. 200 wskazanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło