SA/Sz 513/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-03-18

Skład orzekający: Henryk Dolecki, Mirosława Włodarczak-Siuda, Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa, zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym i przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy mieszkaniowej, może być traktowana jako las w rozumieniu ustawy o lasach, a tym samym wyłączona spod stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących trwałego zarządu i opłat z tego tytułu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, przeznaczona na cele mieszkaniowe, nie może być traktowana jako las w rozumieniu ustawy o lasach, nawet jeśli znajduje się pod zarządem nadleśnictwa. W związku z tym, zastosowanie znajdują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym dotyczące trwałego zarządu i opłat rocznych. Decyzja organu I instancji, która przekazała nieruchomość w zarząd na podstawie przepisów o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu, stworzyła stan prawny, który wiązał organy administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa. Organ I instancji ustalił opłatę, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił, że nieruchomość, będąca pod zarządem Lasów Państwowych i zabudowana budynkiem mieszkalnym, powinna być traktowana jako las w rozumieniu ustawy o lasach, a nie jako przedmiot trwałego zarządu w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący podniósł, że art. 199 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma charakteru generalnej normy przekształcającej wszystkie zarządy w trwały zarząd.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr/ Sędziowie NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Iwona Tomaszewska Protokolant sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 8 marca 2004r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu zarządu oddala skargę Decyzją z dnia [...] . Wojewoda [...], działając na podstawie art- 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 82, art. 83 ust. 1 i 2 pkt 2; art. 88 ust. 2 i art. 89 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.). po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji [...] z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością działką nr [...] o powierzchni [...] ha, położoną w obrębie ewidencyjnym nr [...][...], przy ul. [...],[...], stanowiącą własność Skarbu Państwa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...] r. organ I instancji działając w. oparciu o art. 82, art. 83 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543) dokonał ustalenia opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu sprawowanego przez [...] nieruchomością szczegółowo opisaną w sentencji decyzji, w wysokości [...] zł, przy zastosowaniu stawki procentowej równej 0,3 % wartości nieruchomości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło [...] żądając jej uchylenia w całości oraz orzeczenia, że zarząd wykonywany przez [...] w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie jest trwałym zarządem w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, a zatem naliczona przez Starostę opłata jest nienależna. Uzasadniając swe zarzuty odwołujący się podniósł, iż organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że zapis art. 199 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter generalnej normy przekształcającej wszystkie zarządy nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowane przez jednostki organizacyjne, w trwały zarząd, gdy tymczasem cytowany wyżej przepis porządkuje jedynie "zarządy" powstałe pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W związku z tym należy, zdaniem odwołującego się przyjąć, że zarząd sprawowany przez [...] w stosunku do wydzielonego mienia Skarbu Państwa, nie jest zarządem w rozumieniu ustawy o gospodarce gruntami, a zarządem uregulowanym w ustawie z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz. U. z 2000r. Nr 56, poz. 679 z późn. zm.) ze wszelkimi jego konsekwencjami prawnymi. W ocenie organu II instancji odwołanie nie jest zasadne. Ustawa z dnia 28 września 1991r. o lasach w art. 2 stanowi, iż jej przepisy stosuje się do lasów, bez względu na formę własności. Definicję lasu zawiera art. 3 ustawy. W rozumieniu tego przepisu lasem jest m. in. grunt "związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne." Pojęcie "gospodarka leśna" oznacza zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o lasach - "działalność leśną w zakresie urządzenia, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nie przerobionym". Definicja ta ma charakter zamknięty i wyczerpujący. Dlatego przez budynki i budowle służące gospodarce leśnej, należy rozumieć wyłącznie tego rodzaju obiekty budowlane, które przeznaczone są do wypełnienia funkcji i zadań związanych bezpośrednio z gospodarką leśną. Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, iż w planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzonym Uchwałą [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]r. teren, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa nieruchomość, przeznaczony jest na cele zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności i tak też jest wykorzystywany. Grunt zabudowany jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. Takie przeznaczenie nieruchomości i faktyczne wykorzystanie nie mieści się w normach ustawowej definicji lasu i nie pozostaje w związku z jej celami określonymi w art. 1, stanowiąc negatywną przesłankę wykluczającą zasadność stosowania do spornego zarządu ustawy o lasach, wobec brzmienia art. 2. Założenia te zostały przyjęte w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...]r., znak [...] przekazującej w zarząd przedmiotową nieruchomość na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99), przy uwzględnieniu przeznaczenia nieruchomości. Potwierdza to pismo Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...]r. o odmowie uchylenia wskazanej decyzji przy bezzasadności wydzielenia terenu na cele gospodarki rolnej i leśnej na podstawie § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 1986r. w sprawie zasad i trybu przekazywania między jednostkami gospodarki uspołecznionej państwowych nieruchomości rolnych i leśnych oraz niektórych innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej i leśnej, a także właściwości organów w tych sprawach (Dz.U. Nr 17, poz. 90). W rozpatrywanej sprawie zastosowanie ma regulacja prawna zawarta w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ze wszelkimi wynikającymi stąd konsekwencjami prawnymi. Zarząd na podstawie art. 199 ust. 2 przepisów przejściowych cytowanej wyżej ustawy przekształcił się w trwały zarząd nieruchomości, do którego mają zastosowanie m. in. przepisy rozdziału 5 i 8 tej ustawy. Kryterium decydującym bowiem o podległości względem analizowanych ustaw w zakresie prawa trwałego zarządu, czy też wcześniejszego "zarządu" jest nie podmiot lecz przedmiot uprawnień. Od powyższej decyzji skargę do Sądu administracyjnego złożyło [...] wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia I997r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżący zarzucił, że zarząd, który wykonuje w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie jest trwałym zarządem w rozumieniu ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Art. 199 ust. 2 tej ustawy nie ma charakteru normy generalnej, przekształcającej wszystkie zarządy nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa w trwały zarząd. Przepis ten porządkuje jedynie zarządy powstałe pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniem nieruchomości. W związku z tym należy konsekwentnie przyjąć, że zarząd sprawowany przez lasy państwowe w stosunku do wydzielonego mienia Skarbu Państwa nie jest zarządem w rozumieniu ustawy o gospodarce gruntami ale zarządem uregulowanym w ustawie z dnia 28 września 1991r. o lasach, ze wszystkimi tego konsekwencjami prawnymi. Z wyliczenia zawartego w art. 3 ustawy o lasach wynika, że teren związany z gospodarką leśną a zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej, budynki i budowle, (...) odpowiada ustawowemu pojęciu lasu. Stwierdzenie zatem, że grunt jest wykorzystywany pod budynki i budowle wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej stanowi przesłankę wyłączenia spod działania ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli zaś budynki i budowle wykorzystywane są przez nadleśnictwo jako jednostkę organizacyjną Lasów Państwowych dla potrzeb gospodarki leśnej - w tym również dla zrealizowania potrzeb mieszkaniowych pracowników nadleśnictwa - grunty położone pod tymi budynkami nie mogą podlegać przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustawa mówi o wykorzystywaniu budynków dla potrzeb gospodarki leśnej, a nie, że utrzymywanie tych budynków stanowi element gospodarki leśnej. Jeżeli zatem przedmiotowe budynki służą zakwaterowaniu pracowników nadleśnictwa, nie stanowią one elementu definicji "gospodarka leśna" ale są wykorzystywane na potrzeby gospodarki leśnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Na mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny sprawy należało stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, należy stwierdzić, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma treść decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...]r. który działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 2, art. 40 i 46 ust 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) oraz § 3, 4, 5 ust. 1 i ust. 3 § 7 i § 8 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu, a także § 2 i § 7 ust. 2, § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie zasad i trybu ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego, zarządu i użytkowania gruntów (Dz.U. Nr 47, poz. 241 ze zm.) - przekazał w zarząd na czas nie oznaczony na rzecz Nadleśnictwa [...] przedmiotową nieruchomość i ustalił stosowną opłatę roczną. Powołana decyzja stworzyła określony stan prawny i organy administracji są nim związane dopóki w formie określonej w przepisach decyzja nie zostanie zmieniona. Należy podkreślić, że decyzja administracyjna wydana w formie procesowej stanowi indywidualny akt administracyjny zewnętrzny, skierowany do konkretnego adresata i wobec tych aktów ma zastosowanie ogólna zasada trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej. Związanie organu administracyjnego własną decyzją trwa również w przypadku niektórych zmian stanu prawnego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3.06.1993r., III ARN 27/93 (OSNCP 1994, Nr 2, poz. 43). W związku z tym organ administracji, który wydał decyzję w I instancji i organ odwoławczy słusznie przyjęły, że status prawny nieruchomości daje podstawę do zastosowania art. 82, 83 ust. 1 i 2 pkt. 2, art. 88 ust. 2 w związku z art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543) i ustalenia opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością. Trzeba wskazać, że z prawnego znaczenia decyzji z [...]r. zdawała sobie sprawę strona skarżąca, skoro podjęła już wcześniej próbę zmiany tej decyzji (wniosek z dnia [...]r. - akta administracyjne) lecz bezskutecznie, ponieważ wniosek ten nie został przez właściwy organ uwzględniony. W tej sytuacji podnoszone w skardze zarzuty i wykazywanie, że przedmiotowa nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, znajdująca się w [...] na terenie przeznaczonym na cele zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności i w taki sposób wykorzystywana winna być traktowana jako leśna w znaczeniu prawnym - nie znajdują uzasadnienia. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło