SA/Sz 521/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004r. sprawy ze skargi L. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych o d d a l a skargę L. F. pismem z dnia [...]r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. o wydanie decyzji o rozbiórce budowli zlokalizowanej na działce Nr [...] w miejscowości Z. gmina S. i przywrócenie stanu poprzedniego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 50 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz.U. z 2002r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, art. 123, 124, 125 § 1 kpa – wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez A. W. związane z adaptacją budynku gospodarczego, położonego na działce nr [...] w Z., na pracownię rękodzieła artystycznego. W uzasadnieniu postanowienia organ orzekający wskazał , że w dniu [...]r. przeprowadził kontrolę robót budowlanych podlegających na adaptacji ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na pracownię rękodzieła artystycznego. W toku kontroli ustalono, że wykonywane przez inwestora roboty budowlane nie są zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, zmieniona została elewacja. Ponadto wymiary budynku nie zgadzają się z projektem. Na powyższe postanowienie wniosła zażalenie L. F., domagając się jego uchylenia. Skarżąca zarzuciła, że przedmiotowy budynek od [...]r. jest samowolnie przebudowywany i rozbudowywany. W [...]r. inwestor zamiast nakazu rozbiórki otrzymał pozwolenie na budowę, co stanowi próbę legalizacji samowoli budowlanej. Inwestycja ta została wykonana na granicy działki skarżącej, co powoduje zacienienie i istotnie zmienia walory krajobrazowe. Skarżąca przedłożyła do zażalenia zdjęcia przedmiotowego obiektu wykonane w [...]r., [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z 144 kpa oraz art. 50 ust1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane /jedn. tekst Dz.U z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, po rozpatrzeniu zażalenia L. F. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż inwestor A. W. wykonuje roboty budowlane związane z adaptacją budynku gospodarczego na pracownię [...] na podstawie decyzji Starosty Ś. z dnia [...]r. Nr [...], dokonując istotnych odstępstw od warunków i ustaleń określonych w pozwoleniu. Dokonane odstępstwa poległy między innymi na dodatkowej zabudowie podcienia, poprzez wykonanie ścian zewnętrznych i osadzenie w nich stolarki [...]. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że mają zastosowanie przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, które umożliwiają zalegalizowanie dokonanych odstępstw, po uprzednim doprowadzeniu ich do stanu zgodnego z prawem i dlatego organ I instancji zasadnie wstrzymał prowadzone roboty budowlane, do czasu dalszego rozpatrzenia sprawy.. Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie rozstrzyga sprawy i traci ważność po upływie [...] miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja na podstawie art. 51 ust.1 ustawy Prawo budowlane. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że argumenty zawarte w zażaleniu odnoszą się do spraw rozstrzygniętych w decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. F. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca podniosła, że [...]r. w sąsiedztwie Jej działki zakończono budowę budynku mieszkalnego, którego część posadowiono na działce skarżącej. Obecnie toczy się postępowanie o rozgraniczenie. Budowa ta zacieniła działkę skarżącej i całkowicie zmieniła walory krajobrazowe. Skarżąca zarzuciła , że decyzja z dnia [...]r. została wydana rok po zakończeniu budowy. Budowa trwała [...] lata w warunkach samowoli budowlanej. Organy orzekające skupiły się wyłącznie na odstępstwach od zatwierdzonego projektu i chcą zalegalizować samowolę powstałą kilka lat temu. Dlatego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie decyzji o rozbiórce. Do skargi dołączyła odpis pisma z dnia [...]r. skierowanego do Urzędu Rejonowego w Ś. zawierające wniosek o podanie numeru decyzji o pozwolenie na budowę budynku wykonywanego przez L. T. na działce nr [...] we wsi Z. oraz odpis pisma Starosty w Ś. z dnia [...]r. zawierającego informację, że Starosta, a wcześniej Kierownik Urzędu Rejonowego w Ś. nie wydawał L. T. decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika zatem, że spowodowana skargą sądowa kontrola zgodności z prawem ostatecznego postanowienia opartego o przepis art. 50 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego nie może wykraczać poza przedmiot sprawy rozstrzygniętej tym postanowieniem. Stosownie do art. 50 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Tak więc kontrolą sądu w niniejszej sprawie objęta jest wyłącznie legalność wstrzymania prowadzonych robót budowlanych. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, prawa nie narusza. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono bowiem, że inwestor A. W. wykonuje roboty budowlane związane z adaptacją budynku gospodarczego na pracownię [...] na podstawie decyzji z dnia [...]. wydanej przez Starostę Ś. pozwoleniu na budowę, dokonując istotnych odstępstw od warunków tej decyzji . Dokonane odstępstwa to: dodatkowa zabudowa podcienia poprzez wykonanie ścian zewnętrznych i osadzenie w nich stolarki okiennej i drzwiowej oraz zmieniono wymiary budynku, w projekcie przewidziano budynek o wymiarach [...] x [...]m, a wykonano o wymiarach [...] x [...]m. Jak wynika z protokołu oględzin nieruchomości z dnia [...]r. w budynku gospodarczym nie wykonano posadzki oraz nie zakończono pięciu ścian i dachu. W tych okolicznościach faktycznych, organy orzekające zasadnie zastosowały przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy Prawo budowlane, wstrzymując prowadzenie robót budowlanych prowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 15 lipca 2002r. Nieuzasadniony jest zatem zarzut skarżącej, że w sprawie należało zastosować przepis art. 48 tej ustawy. Treść art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonego postanowienia/ w sposób jednoznaczny wskazuje, że przewidziany w nim obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części oparty został wyłącznie na przesłance formalnoprawnej, to jest na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę bądź dokonania wymaganego zgłoszenia, a także prowadzenia robót budowlanych pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na wskazane w zgłoszeniu roboty budowlane. Oznacza to, że inwestorowi nie można czynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Natomiast realizowanie obiektu w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budową oraz w przepisach prawa. Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych w trybie powyższych przepisów obowiązków właściwy organ, może w drodze decyzji, nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części /art. 51 ust.2 Prawa budowlanego/. Należy mieć na uwadze, że przepisy art. 48 i art. 50 Prawa budowlanego dotyczą samowoli budowlanej, lecz o innym charakterze. W przypadku art. 48 Prawa budowlanego, jak już zostało to wyżej wskazane, inwestor samowolnie realizuje obiekt bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadku art. 50 tego prawa, samowolnie odstępuje od warunków określonych w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji niezasadne są wywody skargi sugerujące, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 48 Prawa budowlanego. Za bezprzedmiotowe dla oceny zaskarżonego postanowienia uznać należy, wywody skarżącej dotyczące przebiegu granic nieruchomości skarżącej i inwestora. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, orzekł jak w sentencji.